Zondag 20/06/2021

Exit 2004

Helaas kunnen we u ook deze keer niet met een gerust gemoed het nieuwe jaar insturen. Daarvoor waren de laatste dagen van 2004 te zwaar. Zuidoost-Azië. Minstens 125.000 doden. Meer dan een miljoen daklozen. Het risico dat 50.000 mensen nog zullen sterven aan ziektes. Van het immense verdriet dat achter deze cijfers zit, vangen we op televisie slechts een glimp op. De jonge Surinaamse vrouw in Banda Atjeh die haar baby in haar armen voelde sterven en na de vloedgolf het dode lichaam van haar 21-jarige zus aantrof. Vorige week leidde deze jonge vrouw nog een echt leven, sinds zondag moet ze voor de rest van haar dagen met de doden leren leven.

Maar zelfs zonder de tsoenami's was 2004 al een behoorlijk rotjaar. Te veel namen en plaatsen die slechte herinneringen oproepen. Bam. Madrid. Beslan. Irak. Bush. Gaza. Darfur. Oost-Kongo. Van Gogh. A mad world.

Bij velen leeft de overtuiging dat in 2004 zoveel dingen zijn stukgeslagen dat we jaren nodig zullen hebben om de schade te herstellen. Sommigen worden er moedeloos van en zouden het liefst terugkeren naar het verleden: de tijd van voor 2004 en het liefst de tijd van voor 11 september 2001. Sommigen naar de roes van 1989, toen de muur viel. Een toenemend aantal mensen wil zelfs nog verder wegvluchten: naar de romantische illusie van een eenvoudig monocultureel bestaan zonder veel schakeringen en zonder veel tegenstellingen. Vooral die laatste maken het allemaal nog erger.

Maar er zijn ook mensen die zich niet al te veel lieten intimideren door de stommiteiten, de rommel en het uitschot van 2004. De Amsterdamse burgemeester Job Cohen bijvoorbeeld, die in het zenuwachtige Nederland voor fatsoen blijft pleiten. "Je hoort alleen nog: harder, harder, harder. Nee, denk ik dan, juist zachter. Ik probeer die verharding terug in haar hok te krijgen. Ik doe niet mee aan het onfatsoen, want dan gooi ik het fatsoen weg, en dat is precies waar ik voor sta." Nog een beetje hoger dan Job Cohen staat de Keniaanse Wangari Maathai, de vrouw die dit jaar tot ieders verbazing de Nobelprijs voor de vrede kreeg, na een strijd voor een beter milieu, meer democratie en meer vrouwenrechten die dertig jaar duurde. "Al die tijd leek het erop alsof we in een kamer zonder deuren en ramen aan het schreeuwen waren", vertelde Maathai. "Niets kon naar buiten." Nu is ze wereldberoemd en krijgt ze de kans om haar vredesboodschap op het niveau van de wereldleiders te tillen. Maathais verhaal is aanstekelijk. De jonge Vlaamse schrijfsters Annelies Verbeke en Saskia De Coster vertelden deze week hoe aanstekelijk. "Het verhaal van Maathai gaf me opnieuw een opstoot van dadendrang. Voor mij bewijst zo'n verhaal dat de kracht van één individu nog altijd niet te onderschatten is. Misschien vergeten we dat wel te vaak." Woorden die volgens ons niet in 2004 mogen achterblijven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234