Donderdag 28/05/2020

Trappist

Exclusieve trappisten zijn al met elf

De trappisten van Westvleteren bevinden zich nu al in het gezelschap van 10 andere.Beeld REUTERS

Met de erkenning van de Italiaanse abdij Tre Fontane staat de teller van het aantal trappistenbrouwerijen nu wereldwijd op elf. Tot 2012 waren het er nog maar zeven, waarvan zes Belgische. Dreigt er een trappisteninflatie?

"Een mild-zoete afdronk dankzij het eucalyptuskruid dat met zijn verzachtende toets de smaak zuivert en verfrist." Met die omschrijving meldt de Internationale Vereniging Trappist de geboorte van het elfde trappistenbier wereldwijd, uit de Romeinse abdij Tre Fontane. Het bier wordt gebrouwen op de plaats waar volgens de legende de apostel Paulus werd onthoofd en zijn hoofd driemaal stuiterde, waarna er drie fonteinen ontstonden.

De abdij maakt al sinds 1868 zelf olijfolie, honing, chocolade en likeur, maar begon pas in februari van dit jaar met het brouwen van bier. Uit pure economische noodzaak, zo zeggen de monniken zelf, aangezien de stad Rome steeds meer landbouwgronden van de abdij inneemt en ze dus op zoek moeten naar andere inkomstenbronnen.

"Het is een algemene trend", zegt bierexpert Geert Van Lierde. "Veel monniken zijn op zoek naar geld en nieuwe inkomstenbronnen."

Jarenlang stond de teller van het aantal trappisten op zeven, waarvan zes Belgische. Sinds 2012 zijn er daar al vier bijgekomen (zie kader). "Het succes van de andere nieuwe trappistenbrouwerijen is ongetwijfeld een inspiratiebron geweest voor de Italianen. Monniken moeten zelf in hun levensonderhoud voorzien. Trappistenabdijen zijn ook vaak grote complexen, die veel onderhoud vergen. Bovendien hebben de paters geld nodig voor de sociale werken waar ze in investeren."

Beeld RV

Strikte voorwaarden

Maar als er steeds meer trappistenbieren bijkomen, ondermijnt dat de exclusiviteit - toch een van de handelskenmerken van het product - dan niet? Bovendien zijn er wereldwijd ongeveer 175 trappistenabdijen. Wat als die allemaal het succes van de huidige elf gaan volgen en bier gaan brouwen?

Abdijen moeten sowieso aan een aantal strikte voorwaarden voldoen voor ze het officiële logo van 'Authentic Trappist Product' mogen dragen. Ten eerste moet het een abdij van de orde van de cisterciënzers van de strikte observantie zijn, de volgelingen van de heilige Benedictus die leven volgens het principe ora et labora - bidden en werken. Het bier moet binnen of in de omgeving van de abdij gebrouwen worden, door of onder toezicht van monniken. De brouwactiviteit moet ondergeschikt zijn aan het abdijleven en de opbrengsten mogen enkel dienen om in het eigen levensonderhoud te voorzien. De rest moet naar goede doelen gaan, winst maken is verboden.

Het Amerikaanse Spencer mag zich sinds december 2013 trappist noemen.Beeld Spencer Brewery

Het keurmerk krijgen is dus niet zo gemakkelijk. "Maar binnen de trappistenvereniging wordt wel nagedacht over de toename", aldus Van Lierde. "Het besef groeit dat de exclusiviteit verloren kan gaan. Daarom gaan er wel stemmen op om opnieuw meer de nadruk te leggen op de kwaliteit, het imago en de uitstraling van specifiek de Belgische trappisten. Mogelijk komen er in de nabije toekomst meer kwaliteitscriteria die het aanbod moeten beperken." Van Lierde acht het zelfs niet uitgesloten dat er een puur Belgisch label zou komen, zoals nu al de keurmerken 'Belgian Family Brewer' of 'Erkend Belgisch Abdijbier' bestaat.

Al wil Van Lierde het probleem ook niet overdrijven. Het trappistenlabel werd begin jaren 90 ingevoerd om zich af te zetten tegen een aantal abdijen die te commerciële belangen nastreefden en nog weinig te maken hadden met de authenticiteit van een kloostergemeenschap. In 1999 verloor de Nederlandse brouwerij van La Trappe bijvoorbeeld haar licentie al een keer toen ze ging samenwerken met Bavaria. Pas toen de samenwerking werd stopgezet, kreeg La Trappe het logo terug. Het toont aan dat de monniken nog altijd nauw betrokken zijn bij het productieproces en erover waken dat commerciële belangen niet de bovenhand krijgen. Want hoewel er nog maar weinig paters echt zelf achter de brouwketels staan, hebben ze wel hun zeg in het beleid.

"Bovendien brouwt elke trappistenabdij enkel en alleen in functie van het levensonderhoud van de monniken, zelfs als dat betekent dat er een tekort ontstaat", zegt Van Lierde nog. Dat zorgt sowieso al voor exclusiviteit. De brouwerij van Orval verhoogde de afgelopen 15 jaar haar jaarlijkse productie van 40.000 hectoliter naar 71.000, maar heeft nu de productiecapaciteit bereikt. Ook al betekent dat vaak een tekort in de cafés en supermarkten, kwaliteit blijft boven kwantiteit gaan, zo zeggen de paters zelf.

11 authentieke trappistenbieren

1. Achel, Sint-Benedictusabdij (Achelse Kluis) (B)
2. Chimay, Abdij Notre-Dame de Scourmont (B)
3. Orval, Abdij van Orval (B)
4. Rochefort, Abdij Notre-Dame de Saint-Rémy (B)
5. Westmalle, Abdij van Onze-Lieve-Vrouw H. Hart (B)
6. Westvleteren, Sint-Sixtusabdij (B)
7. La Trappe, Abdij Koningshoeven (NL, opnieuw sinds 2005)
8. Zundert, Abdij Maria Toevlucht (NL, sinds 2013)
9. Engelszell, Stift Engelszell (Oostenrijk, sinds 2012)
10. Spencer, Saint Joseph's Abbey (VS, sinds 2013)
11. Tre Fontane, Abbiaza Tre Fontane (Ita, sinds 2015)

Mont des Cats van de Franse abdij van Katsberg is wel een trappistenbier, maar krijgt het logo 'Authentic Trappist Product' niet omdat het niet in de eigen brouwerij wordt gebrouwen, maar in Chimay.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234