Maandag 08/03/2021

EXCENTRIQUE, c'est chique

The Belgians - An Unexpected Fashion Story gaat over de opkomst, het succes en de toekomst van de Belgische mode. Aan de hand van werk van meer dan honderd ontwerpers, van de pioniers tot de nieuwste garde, wordt het mode-DNA van ons land belicht. Curator Didier Vervaeren licht toe. Jana Antonissen

Geen man meer geschikt om deze haast megalomane tentoonstelling op poten te zetten dan Didier Vervaeren. Al meer dan drie decennia draait hij mee in de Belgische modescene. Van zelf ontwerpen over lesgeven tot het curatorschap: Vervaeren kan het allemaal. Behalve het samenvallen van zijn geboortedatum met de nationale feestdag zijn er nog aanwijzingen dat hij geboren is voor modieus belgicisme, vertrouwt hij me toe.

"Eigenlijk begon alles in 1986: de Antwerpse Zes trekken naar Londen, La Cambre opent haar modeafdeling, het is de eerste editie van het Hyères-festival, Sandra Kim wint het Eurovisiesongfestival én ik ben achttien en weet dat ik mode wil studeren!"

Al jaren liep Vervaeren rond met het idee van een tentoonstelling over de Belgische mode-identiteit. "Als ik het nu niet had gedaan, had iemand in Parijs of New York het wel gedaan. Belgische mode is bekender in het buitenland dan hier. En modetentoonstellingen doen het erg goed vandaag." Maar niet alleen daarom wilde Vervaeren niet langer wachten: "We bevinden ons echt op een keerpunt. Over twintig jaar zal de Belgische mode er helemaal anders uitzien."

Volgens Vervaeren heeft het lang geduurd vooraleer latere generaties ophielden zich te spiegelen aan de successen van de Antwerp Six, maar ontwikkelt zich nu stilaan een nieuwe modefamilie. "Mensen vergeten vaak dat er ook voor én na 'de Zes' van alles is gebeurd. Hun erfenis weegt zwaar door, maar vandaag onttrekken meer en ontwerpers zich daaraan. Kijk naar de luxe van Raf Simons voor Dior, of het feit dat iemand als Galliano het voor het zeggen heeft bij Margiela - icoon van de Belgische mode. Het mag vandaag wat meer blingbling zijn, en ik vind blingbling geen vies woord."

De tentoongestelde stukken komen, op enkele ontwerpen uit musea zoals MoMu Antwerpen en Modemuseum Hasselt na, voornamelijk uit privécollecties van ontwerpers. Zo zullen in Bozar een aantal exclusieve pareltjes staan waarvoor menig verzamelaar een moord zou begaan. Denk aan Margiela's allereerste Tabi-boots, de legendarische laarsjes met hoefvormige zolen, of de Gouden Spoel die Ann Demeulemeester in 1982 won.

"Maar", benadrukt Vervaeren,"The Belgians is allesbehalve een showroom of catalogus. Bedoeling is dat het grote publiek op het eind van het expoparcours begrijpt wat mode in België betekent."

Ondanks het feit dat Vervaeren zelf een levende encyclopedie van de Belgische mode is: wat heeft deze expo hemzelf bijgeleerd?

"Dat ze bestaat, de Belgische mode. Excentriciteit is haar grootste gemeenschappelijke deler, en daarmee bedoel ik niet dat Belgische ontwerpers ze niet allemaal op een rijtje hebben. Excentriciteit is een manier om naar de wereld te kijken, die blijkbaar internationaal aanslaat."

The Belgians - An Unexpected Fashion Story is onderverdeeld in tien verschillende thema's, van het prille begin (waarvoor we terugkeren naar de jaren twintig en Magritte) over de internationale sterren tot de nieuwste generatie. Om nog niet alles prijs te geven, lichten wij er drie thema's en bijbehorende ontwerpers uit.

WORTHWHILE

The end of waste

"Als contrast met de luxe en blingbling die vandaag bon ton is, wilde ik aantonen hoe sommige Belgische ontwerpers voor een andere manier van werken kiezen", legt Vervaeren uit. Hier zie je ontwerpers als Margiela - "aangezien hij anderen altijd voor was, is hij ook de eerste die recycleren in de mode bracht", Bruno Pieters, Jan-Jan Van Essche en Eric Beauduin.

Afgestudeerd aan La Cambre in 1993, belandde Beauduin aanvankelijk in de prêt-à-porter. Samen met Anne Masson ontwierp hij drie jaar lang voor hun gelijknamige label Beauduin-Masson, later werkte hij onder andere voor Delvaux. Telkens was hij getuige van de gigantische hoeveelheid afval die de modeindustrie voortbracht. Hij besloot het anders aan te pakken.

Rond de eeuwwisseling begint hij tassen te ontwerpen; unieke stukken, want gemaakt uit tweedehandskledij. Lang voor vintage en ecologisch bewustzijn hip werden, struinde Beauduin al Brusselse rommelmarkten en spullenhulpen af, op zoek naar de ideale leren jekker om te recycleren tot een unieke handtas.

"Eigenlijk eerder vanuit liefde voor de kleren dan vanuit ecologische beweegredenen; er wordt zoveel verspild. Ik probeer zo eerlijk mogelijk te zijn tegenover mijn klanten", legt Beauduin uit.

Daarom is zijn atelier permanent open voor publiek. Klanten zijn er getuige van het maakproces en kunnen zo zonder tussenpersoon een unieke Beauduin aanschaffen. "Nabijheid en authenticiteit is belangrijk vandaag. Daardoor heb ik internationaal klanten verloren, maar er in eigen land bijgewonnen. Vroeger was ik bekender in het buitenland dan in België, nu niet meer."

NOUVELLE VAGUE

Next generation

"Omdat ik allesbehalve een nostalgische expo wilde maken, moest ook de nieuwe generatie goed vertegenwoordigd zijn. Want ik ben optimistisch; de toekomst van de Belgische mode is verzekerd.

Met dat verschil dat Belgische mode vandaag gemaakt wordt door ontwerpers die van overal komen, net zoals onze samenleving allang geen monocultuur meer is", omschrijft Vervaeren de verscheidenheid van aanstormend talent als onder anderen Krjst, Minju Kim, Devon Halfnight Leflufy en FILLES A PAPA.

In 2009 richtten zussen Carol en Sarah Piron uit Luik FILLES A PAPA op, ondertussen kreeg het label versterking van Gregory Derkenne. Enkel Sarah volgde een officiële modeopleiding, maar alledrie ontwerpen ze kleren voor "la fille moderne".

Het label met een sterke "hier en nu"-mentaliteit gebruikt verschillende codes door elkaar, waardoor het FILLES A PAPA-universum niet meteen onder één noemer te vatten is, behalve misschien dat van de contradictie. Zo is hun nieuwste herfst-wintercollectie 2015, 'White Washed', punk en poëzie ineen en tentoongesteld op The Belgians.

"Onze muze voor deze collectie was het meisje met meerdere gezichten; een meisje dat helemaal los gaat in de Berghain (underground technoclub in Berlijn, JA), maar dat ook van glamoureuze luxe houdt. FILLES A PAPA-meisjes zijn niet simpelweg mooi of sexy, ze bezitten een zekere coolitude", vertelt Sarah Piron.

VOCABULARY

Singularity as trademark

"De unieke stijl van deze ontwerpers herken je meteen. Hun signatuur bestaat uit enkele typerende thema's die telkens terugkeren", verduidelijkt Vervaeren zijn keuze voor de zogezegde 'trademark'-stukken van onder meer Dries Van Noten, Jean-Paul Lespagnard en A.F. Vandevorst.

In 1987 ontmoetten An Vandevorst en Filip Arickx elkaar aan de modeacademie van Antwerpen. Tien jaar later showen ze de eerste collectie van hun gezamenlijke label A.F. Vandevorst in Parijs. Bijna dertig jaar later scheren ze nog steeds wereldwijd hoge toppen.

Aan ophouden denken ze nog lang niet. "A.F. Vandevorst is meer dan een kledingstuk; het is een hele wereld. Hoe langer je bezig bent, hoe groter die wereld en hoe leuker het wordt", zegt Filip. "We evolueren natuurlijk wel, maar op onze eigen manier. Vanaf het begin hebben wij ontworpen met een standvastig handschrift. Zowel onze eerste als onze laatste collectie zijn erg typisch A.F.."

Pronkstuk op de expo is het zadelkorset; het allereerste silhouet uit hun allereerste collectie uit 1998. Veel gevraagd door musea en beladen met betekenis; alles waar A.F. nu voor bekendstaat, was reeds aanwezig in dat allereerste stuk.

Zo bouwden de ontwerpers samen met een zadelmaker het leren - een typisch A.F. materiaal - zadel om tot een korset; een ontwerp dat in elke A.F. collectie terugkeert.

"Als je één dier bij A.F. Vandevorst moet plaatsen, dan wel het paard in al haar vrouwelijke elegantie. Schoonheid is heel belangrijk voor ons", besluit Filip.

Dat samenkomen van alle typische A.F. thema's zie je ook in hun laarzen, die zowel sportief als militair kunnen zijn, en eveneens tentoongesteld zijn in de Vocabulary-ruimte.

Al deze signature pieces zijn voorzien van hét handelsmerk van A.F. Vandevorst: het rode kruis. "Vanaf het prille begin is dat de link tussen Anneke en mij: sinds mijn twaalfde verzamel ik ziekenhuismeubilair. Toen ik enkele jaren later voor het eerst op haar slaapkamer kwam, zag ik ook daar veel rode kruizen - die van de kunstenaar Joseph Beuys. Het rode A.F. Vandevorst-kruis symboliseert onze verbintenis en is tegelijk een erg universeel symbool."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234