Dinsdag 19/01/2021

Lula

Ex-president Brazilië krijgt ook in beroep zware celstraf wegens corruptie

Voormalig president Luiz Inacio Lula da Silva.Beeld EPA

De drie rechters van het hof van beroep in het Brazilaanse Porte Alegre hebben unaniem de veroordeling van de vroegere president Luiz Inacio Lula da Silva voor corruptie en witwassen van geld bevestigd. In plaats van 9,5 jaar moet hij 12 jaar en 1 maand de cel in. Door de veroordeling kan de 72-jarige zich in principe niet kandidaat stellen bij de presidentsverkiezingen in oktober.

De derde magistraat dient nog zijn stem uit te brengen.

 Lula - Braziliaans president van 2003 tot 2010 - werd in juli 2017 veroordeeld door de rechtbank in het Zuid-Braziliaanse Curitiba omdat hij het bouwconcern OAS een renovatie ter waarde van 3,7 miljoen real (ongeveer 1 miljoen euro) gratis liet uitvoeren in zijn appartement in de kuststad Guarujá. Als wederdienst zorgde hij ervoor dat het parastatale olieconcern Petrobras enkele contracten afsloot met het bedrijf.

De oud-president ontkent de beschuldigingen en ging in beroep, maar de rechtbank in Porte Alegre bevestigde de uitspraak en legde zelfs een zwaardere straf op. Volgens rechter Joao Gebran Neto werd die beslissing genomen omdat de schuld van Lula - die overigens niet aanwezig was tijdens de zitting - volgens hem buiten kijf staat en de rechtbank het belang van zijn functie als verzwarende omstandigheid ziet.

Presidentsverkiezingen

Door de veroordeling kan Lula niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen in 2018, waarin hij nochtans de favoriet is. Volgens peilingen heeft hij de steun van 36 procent van het volk, bijna het dubbele van de eerstvolgende kandidaat, de rechtse Jair Bolsonaro. Voor het verdict viel, zei Lula dat hij zou blijven vechten "voor de waardigheid van het Braziliaanse volk", aldus de BBC. 

Lula zou wel nog verschillende mogelijkheden hebben om hoger beroep aan te tekenen. De zeventiger zal zich dan ook ongetwijfeld niet neerleggen bij de uitspraak. "Ik wil kandidaat zijn voor het presidentschap", liet hij zijn aanhangers na de bevestiging in beroep weten. "Lula zit op de beklaagdenbank, maar het is het Braziliaanse volk dat veroordeeld is. Mandela zat in de gevangenis, maar hij is vrijgekomen om president van Zuid-Afrika te worden", aldus het voormalige staatshoofd in een gewaagde vergelijking met de Nobelprijswinnaar.

Woensdag waren voor het gerechtsgebouw tienduizenden aanhangers van Lula bijeengekomen. Ze scandeerden slogans als "Een verkiezing zonder Lula is fraude!". Ook op andere plaatsen in het land waren protesten, zowel voor als tegen Lula. Volgens de krant O Globo kwamen in 23 van de 26 staten mensen op straat.

Linkse leider

Lula was van begin 2003 tot 2011 president namens de linkse Partij van de Arbeiders (PT). Hij zou voor circa een miljoen euro aan steekpenningen hebben aangenomen van een grote bouwonderneming.

De metaalarbeider en vakbondsman werd in 2002 gekozen tot de eerste linkse leider van Brazilië sinds begin jaren zestig. Hij maakte in de politiek geen bliksemcarrière en deed meerdere vergeefse pogingen president te worden.

Lula werd in 1945 geboren als kind van straatarme ouders die niet konden lezen en schrijven. Hij begon zijn loopbaan met het poetsen van schoenen en verkopen van pinda's. Lula leerde pas op zijn tiende te schrijven en pas vijftien jaar later begon hij via een vakbond de Braziliaanse politiek te verkennen.

Als metaalarbeider en vakbondsman begon zijn ster te stralen in het midden van de jaren zeventig. Hij duwde de metaalarbeidersbond in de richting van meer activisme en liet stakingen houden. In 1980 stichtte hij samen met een bonte verzameling radicale en extreemlinkse activisten de Partido dos Trabalhadores (PT - Arbeiderspartij), de eerste uitgesproken linkse en socialistische partij in het land.

De PT leek echter te extreemlinks om zaken mee te doen. Maar Lula vond de weg naar een sociaaldemocratisch 'centrumlinks' dat de partij in staat stelde coalities te smeden en verkiezingen te winnen. Lula was van 2003 tot 2010 president tijdens economisch bloeiende tijden.

Minimumloon

Hij stopte tientallen miljarden in hulp aan arme gezinnen, liet het minimumloon fors verhogen en haalde de Olympische Spelen en het WK-voetbal naar Brazilië. Al vroeg in zijn presidentschap werd de PT getroffen door corruptieschandalen. Maar die werden Lula zelf niet aangerekend en ze lijken hem nog steeds niet aangerekend te worden. Zijn blijvende populariteit is mede te danken aan de trouw van naar schatting meer dan dertig miljoen Brazilianen die zich herinneren hoe zijn sociale programma Bolsa Família (Familiebeurs) hen uit de grootste problemen haalde.

Na zijn herverkiezing in 2006 mocht Lula in 2010 van de wet niet nog een keer president worden. Hij schoof bondgenote Dilma Rousseff (PT) naar voren. Tijdens haar presidentschap kwam een schandaal aan het licht rond kolossale en systematische betaling van smeergelden met in de hoofdrollen de staatsoliemaatschappij Petrobras en de PT. Het onderzoek naar dit corruptieschandaal Lava Jato (Wasstraat) heeft sinds 2014 talrijke topfiguren uit politiek en bedrijfsleven forse celstraffen opgeleverd.

In maart 2016 stond de politie ook bij Lula voor de deur. Rousseff werd in augustus dat jaar afgezet. Lula ontkent alle beschuldigingen en wil in oktober weer aan presidentsverkiezingen meedoen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234