Woensdag 16/10/2019

Ex-aannemer Arnault

Onlangs organiseerde Bernard Arnault een boottochtje op de Seine. Hij had een grote expositie in het Grand Palais gesubsidieerd, en ter gelegenheid van de vernissage mochten 250 'bekende Fransen' bij Arnault aan boord een hapje en een drankje nuttigen. Modern ondernemen in Frankrijk veronderstelt vermetelheid, visie, vrienden en vermogen. Het uitnodigingsbeleid was ernaar.

De gaullistische oud-premier Balladur stapte aan boord, de Belgische geldschieter baron Frère. De huisontwerper John Galliano natuurlijk. Betty Lagardère was er, de echtgenote van de wapen-, vliegtuig- en mediamagnaat Lagardère. Ook de onvermijdelijke journaalpresentatrice Claire Chazal van het commerciële net TF 1, eigendom van de bouwgigant Bouygues, waarin Arnault onlangs een flink aandeel heeft genomen.

De boot tufte genoeglijk over de Seine, tot plotseling een bocht van 180 graden werd gemaakt. Waarom? Omdat ze anders langs het Ile Seguin hadden gemoeten. Op dat eiland zal de gehate François Pinault, Arnauts grote rivaal, zijn cadeau voor de Parijse bevolking bouwen, een museum voor moderne kunst waarin hij zijn eigen verzameling zal onderbrengen.

O tempora. Vroeger werden de grote werken in dit land door presidenten aan het volk geschonken - Pompidou gaf het Centre Beaubourg, Giscard het Musée d'Orsay, Mitterand het Grand Louvre en de Très Grande Bibliothèque. Nu beweert een parvenu als Pinault dat zijn museum een directe concurrent gaat worden voor de gevestigde Parijse musea.

Arnault is aan een eigen museum nog niet toe, maar hij is met zijn 51 jaar dertien jaar jonger dan de 64-jarige Pinault: wat niet is, kan nog komen. In zijn kantoor vlakbij de Arc de Triomphe heeft hij al een Rothko hangen. Aan gevoel voor de schone kunsten ontbreekt het hem niet. Hij twijfelde over een carrière als concertpianist, maar besloot bij nader inzien dat het handiger was er een te huwen. Voor de rest kun je bij Arnault en Pinault met een gerust hart spreken van twee parallelle levens waarin vermetelheid, vrienden en vermogen een centrale rol spelen.

Bernard Arnault werd evenmin als François Pinault met een zilveren lepel in de mond in het deftige zestiende arrondissement geboren. Hij kwam ter wereld in de treurige industriestad Roubaix, geen aanbeveling in het wereldje. Tot vandaag wordt hij een kille noorderling genoemd met ijzig blauwe ogen. Vader Arnault had een bouwbedrijf, dat de zoon na de Ecole Polytechnique besloot over te nemen, tot verbazing van zijn schoolgenoten. De Polytechnique leidt meestal op voor hogere zaken - ambtenarij of politiek.

Arnault had wel degelijk ambities. Hij verkocht de bouwpoot van het bedrijf en stortte zich in de projectontwikkeling. Na de verkiezingsoverwinning van Mitterand in 1981 nam hij de wijk naar Amerika. Daar leerde hij zijn onorthodoxe manier van zakendoen. Na zijn terugkeer kon Arnault voor een appel en een ei het versleten textielimperium van Marcel Boussac kopen. Arnault begreep meteen dat hij op goud gestoten was, in de failliete boedel bevond zich het modehuis Dior. "Ik vroeg ooit een taxichauffeur in New York wat hij van Frankrijk wist. De naam van de president kon hij niet noemen. Dior kende hij wel."

Met de overname van Dior legde Arnault de basis van zijn luxe-imperium en van zijn lucratieve samenwerking met de bankier Antoine Bernheim. Arnault begon links en rechts luxemerken op te kopen. Zijn grote slag sloeg Arnault met het binnenhalen van LVMH, voluit Moët Hennessy Louis Vuitton, de combinatie van topmerken champagne, cognac en het tassenbedrijf Vuitton. Het leverde hem de naam van keihard zakenman plus een openbare reprimande van president Mitterand op. Vijandige overnames doet men in Frankrijk niet.

Maar Arnault deed het wel, en benoemde bovendien de Britse ontwerpers John Galliano en Alexander McQueen respectievelijk bij Dior en Givenchy, en de Amerikaan Marc Jacobs bij Louis Vuitton. Hij bedacht een uitgekiende strategie om de luxemerken te moderniseren. Arnault vond het grote onzin dat een tas van Louis Vuitton per se handgemaakt moest zijn om dure klasse te vertegenwoordigen. Het was vloeken tegen de traditie.

Maar vooral zag Arnault in dat de bekendheid van de grote merken veel breder kon worden uitgebaat dan door een paar traditionele producten. Achter de coulissen werkte hij hard aan het tot stand brengen van synergie tussen de ogenschijnlijk onafhankelijke bedrijven. Zo bezat hij een paar jaar geleden Vuitton, Givenchy, Kenzo, Celine, Loewe, Fred en nog een heleboel meer. Naar eigen zeggen ongeveer 10 procent van de wereldmarkt van naar schatting 65 miljard dollar (3.120 miljard frank, 77,34 miljard euro). LVHM zette in 1999 142,5 miljard frank (3,53 miljard euro) om en boekte een nettowinst van 34,56 miljard frank (856 miljoen euro), 22 procent meer dan het jaar ervoor.

Een belangrijke Franse vraag is of Arnault nu een parvenu genoemd moet worden. Op de vraag of hij ook ondeugden heeft, antwoordde Arnault onlangs: "Ja, Château d'Yquem." Dat is een kostbare sauterneswijn die door kenners als de beste ter wereld wordt beschouwd. Arnault besloot het château te kopen en belandde wederom in een verbeten overnamestrijd. Ditmaal met graaf Alexandre de Lur Salernes, die het wijngoed al enkele eeuwen in de familie had. Maar hij zegt niet geïnteresseerd te zijn in luxe. "Voor mij geldt maar een ding, aan de top staan." Voor Arnault pleit dat hij nu op dermate goede voet met de graaf staat, dat die zich door Paris Match aan tafel met het roofdier laat fotograferen.

Arnault is rivaal Pinault in zijn persoonlijke rijkdom inmiddels ruimschoots voorbijgestoken. Volgens het Amerikaanse blad Forbes verdubbelde Arnaults vermogen het afgelopen jaar tot 12,6 miljard dollar (605 miljard frank, 14,99 miljard euro). Pinault heeft slechts een miljardje aan zijn vermogen weten te knopen.

"Als de euro sinds januari 1999 niet een kwart minder waard was geworden", aldus Forbes, "zouden die jongens omgerekend in dollars nog heel wat meer hebben verdiend. De arme Arnault zou het dan tot 16,5 miljard dollar (792 miljard frank, 19,63 miljard euro) hebben gebracht." Ook Liliane Bettencourt van l'Oréal moet Arnault overigens nog altijd ruim laten voorgaan. C'est la vie.© de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234