Zaterdag 23/10/2021

Even speechen over armoe? Dat is dan 450.000 euro

Gewezen Brits premier Tony Blair heeft een nieuwe topjob. Als voorzitter van een Europese organisatie zal hij antisemitisme bestrijden. Toch is het met iets anders dat Blair in eigen land de grootste krantenkoppen haalt.

Blair nam vorige week nog ontslag als gezant van het kwartet voor het Midden-Oosten - de VN, de VS, de EU en Rusland - die de Israëlisch-Palestijnse kwestie proberen op te lossen. Zijn vertrek verliep er in mineur. Blair zou de rol van zijn organisatie als het gelijknamige kaartspel hebben geïnterpreteerd. Liefst acht jaar lang zat hij aan de onderhandelingstafel maar veel meer dan betwiste (land)kaarten verzamelen bereikte hij niet.

De kaarten werden ondanks zijn inspanningen aan de praatdis voortdurend hertekend, door Israël in de Palestijnse gebieden of door Hamas in Gaza. Net voor zijn vertrek trok Blair de 'efficiëntie van democratie' in de regio in twijfel, waarop de Palestijnen hem prompt zijn eigen empathie verweten. Zijn relatie met hun toponderhandelaren verzuurde volgens hen al snel omdat zijn houding te eenzijdig pro-Israëlisch zou zijn geweest.

Toeval of niet, zijn nieuwe job bouwt voort op zijn vriendschappen met invloedrijke pro-Israëlische zakenmensen. Blair zal voorzitter worden van de European Council on Tolerance and Reconciliation, een prestigieuze organisatie die al jaren inspanningen levert om het groeiende antisemitisme in Europa te bestrijden. In een opiniestuk in The Times zegt hij campagne te zullen voeren tegen het misbruik van religie, al te dikwijls "een masker voor hen die dood en vernieling zaaien".

Maar 'maskering' is net de kritiek die de populair-conservatieve krant Daily Telegraph nu op Blair afvuurt. Zij uitte gisteren de scherpe kritiek dat Blair op de website van een van zijn liefdadigheidsorganisaties, de Faith Foundation, zijn eigen geschiedenis als premier herschrijft. In een artikel over de opkomst van IS in het Midden-Oosten lijkt de Britse rol in de recente Iraakse geschiedenis te zijn gewist, ook al viel het Britse leger onder zijn bevel samen met de VS Irak binnen in 2003. Er wordt gewoon verwezen naar "Iraks verval in chaos tussen 2003 en 07", wat het vacuüm veroorzaakte waarvan groepen als Al Qaida en IS profiteerden, zonder kritisch te zijn voor beoordelingsfouten die Blair maakte nadat Saddam ten val werd gebracht.

16.500 pond per minuut

Nu Blair weer in Europa actief wordt, zal hij wellicht meer tijd hebben om zijn Irak-beleid te verdedigen tijdens debatten. Maar event-organisatoren in België zullen van goede huize moeten zijn om hem te betalen. Als de ex-premier de voorbije jaren nog krantenkoppen haalde in zijn Albion, dan was dat met de exuberante bedragen die werden neergeteld om zijn speeches te horen. In 2007 zou hij van de Chinese makelaarsgroep Dongguan Guangda liefst 327.000 pond (445.000 euro) hebben ontvangen om 600 zakenlui toe te spreken. Twee jaar later vroeg hij een gelijkaardig bedrag op de Filippijnen.

Blair en zijn vrouw legden de toespraken geen windeieren. Francis Beckett schreef in zijn boek Blair Inc: The Man Behind The Mask dat Blair sinds zijn vertrek als premier een persoonlijk fortuin verzamelde van 80 miljoen euro en meer dan 33 miljoen euro aan een tiental luxe-eigendommen in Londen en Bristol verwierf, ingebed in zijn vennootschappen zoals Windrush Ventures Ltd.

En o ja, Blair wist ook een privéjet te leasen van 40 miljoen euro, die in het VK smalend de bijnaam Blair Force One kreeg.

Zelf relativeert Blair zijn rijkdom. "Overdreven", verklaarde hij vorig jaar in juli. "Ik lees dat ik 100 miljoen pond (135 miljoen euro) waard ben. Mijn vrouw Cherie vraagt me waar het geld is. Ik ben dat niet waard. Noch de helft, of een derde, of een vierde." Blair wijst er ook graag op dat hij de opbrengst van zijn autobiografie A Journey, 6 miljoen euro, schonk aan de veteranenorganisatie Royal British Legion.

Het geld van zijn toespraken vloeit ook naar zijn goede doelen, zoals de Cherie Blair Foundation for Women. Maar de organisatoren van het EAT Food Forum in de Zweedse stad Stockholm verslikten zich toen ze door zijn pr-bureau Kruger Cowne gevraagd werden om 250.000 Britse pond en 80.000 pond onkosten (respectievelijk 340.000 en 110.000 euro) door te storten naar de liefdadigheidsorganisatie van Cherie om hem deze week twintig minuten te horen speechen.

Blair gaat uiteindelijk niet, volgens zijn kantoor "om logistieke redenen", volgens de Zweden "omdat het gevraagde bedrag te hoog was". Liefst 16.500 pond (22.500 euro) per minuut betalen was ethisch ook moeilijk uit te leggen aan een uitgelezen publiek van wetenschappers, politici en zakenlui die zich over het lot van de één miljard mensen moeten buigen die minder dan 1,1 euro per dag verdienen. Al moet gezegd worden dat ook de organisatie van het evenement niet vrijuit gaat. Om veel invloedrijk volk te trekken betaalden ze gewezen VS-president Bill Clinton vorig jaar wel een half miljoen dollar (443.000 euro).

De tijd die Blair niet in Zweden zal besteden, kan hij nu investeren in zijn politieke Labour-partij, die na de verkiezingsnederlaag van begin mei ook zijn advies heeft gevraagd in de zoektocht naar een nieuw politiek project.

Verdeelt Labour nog steeds

Wordt Labour nu opnieuw een centristischer New Labour, of New New Labour zoals sommigen al voorspellen? Alvast opvallend is dat in politieke debatten over Labour op de Britse televisie zijn naam opnieuw meer valt dan zijn gezakte opvolgers Gordon Brown en Ed Miliband. Als centrale Labour-commentator tijdens de BBC-verkiezingsavond dook zelfs Alistair Campbell op, Blairs uitgekookte spindoctor.

Of is de terugkeer van Blair via een achterdeur in de Britse politiek toch geen zo'n goed plan? Nee, schreef commentator Jonathan Freedman in The Guardian. Blair is voor Labour geworden wat Thatcher was voor de Tory's. Een goudhaantje die voor zijn partij eigenhandig drie verkiezingen won maar door zijn eigengereid optreden in de coulissen van de wereldelite een verdelend figuur is geworden.

De huidige leiderschapscampagne zegt het allemaal. Terwijl leidende figuren zoals Chuka Umunna, Liz Kendall en Alan Johnson de tijd rijp vinden voor een nieuw 'paars' verhaal, vergeven andere kaderfiguren hem nog altijd de Irak-invasie niet. "Moet Labour terugkeren naar de ambitieuze Blair-jaren, samen met illegale oorlogen?", tweette parlementslid Diane Abbott cynisch.

Als Labour de middenklasse wil terugwinnen moet de partij zich volgens Freedman "maar eens en voor altijd uitspreken wat Blair goed deed, en wat slecht", zich vastklampen aan zijn positieve verwezenlijkingen en zijn negatieve veroordelen. "Zolang Labour niet over zijn Tony Blair-probleem stapt, zal het niet meer aan de macht komen - onbezoedeld blijven misschien, maar volkomen machteloos", schrijft hij. "Labour moet dit doen voor zichzelf, en niet voor Blair. Hij kan voor zichzelf zorgen."

Hoog tijd dus dat een Labour-lid Blair uitdaagt om in een grootschalig debat te gaan met zijn eigen partij, maar misschien op voorwaarde dat hij zoiets eens gratis doet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234