Zaterdag 18/09/2021

Euthanasieverbod leidt Britten naar België

Hoe langer Groot-Brittannië talmt over zijn Assisted Dying Bill, hoe meer Britten in ons land om euthanasie vragen. Al is dat geen garantie op een waardig eind. Elizabeth Dare stierf enkele uren voor ze naar Brussel zou afreizen. 'Elke dag leed is er een te veel.'

Vandaag wordt Elizabeth Dare begraven. In Kent, de plek waar ze twee weken geleden haar laatste adem uitblies. Dat had de 76-jarige vrouw liever anders gehad. Brussel: daar had ze moeten sterven.

Bij de voormalige illustratrice werd in 2012 een neuro-endocriene tumor vastgesteld, een zeldzame kanker in de maag. Ongeneeslijk, bleek snel. Maar zomaar aan haar tumor ten onder gaan, dat wilde Elizabeth niet. Ze zou haar dood op een menswaardige manier tegemoet gaan. Daarvoor trof ze maandenlang alle voorbereidingen: ze zocht en vond een Belgisch ziekenhuis dat haar kon helpen, maakte haar medisch dossier over. Omdat in Engeland de wet niet toestaat iemand actief te helpen sterven, kon ze een Franse vriendin overtuigen om met haar de definitieve oversteek naar ons land te maken.

Maar begin juli liep het anders dan gepland. Waar Elizabeth 's ochtend in good spirits was, kon ze enkele uren later amper nog op van de pijn. Ze kreeg ernstige keel- en maagpijn, bleek inwendige bloedingen te hebben. Dokters en verpleegsters slaagden er niet haar pijn te verzachten. Meer morfine geven durfden ze niet: Elizabeth zou maar eens door hun toedoen sterven. "Terwijl dat net was wat ze wilde", zegt Laurence (49), een van haar twee kinderen. In een bericht dat hij toen van haar kreeg, schreef ze: "Ik ben zo zwak en ziek. Ik kan niet meer doorgaan. Doctor Wim's time is here."

Doctor Wim: dat is Wim Distelmans, kankerspecialist en palliatief arts aan het UZ Brussel. Laurence probeerde als de bliksem een privé-ambulance te regelen die zijn moeder naar hem zou brengen. Alleen, de nodige 2.000 pond (2.525 euro) daarvoor bij mekaar zoeken, bleek tijdens een weekend niet evident. Intussen takelde de vrouw verder af. Ze bleef wel bij bewustzijn. "Zodra ik bij haar zat, vroeg ze me om het uur. De tijd ging te langzaam, vond ze."

Geen wraak

Niet naar Brussel gaan, was geen optie voor haar. "Mijn moeder was een zeer zelfstandig iemand. Ze wilde de controle behouden. Zelfs in haar laatste momenten, toen ademen moeilijk ging, heeft ze me instructies gegeven om haar handtas te pakken. Ze moest en zou vertrekken." Maar zover kwam het niet: op 13 juli om 13.45 uur overleed Elizabeth Dare, enkele uren voor de ambulance zou arriveren.

"Ik vertel dit niet uit wraak of om medelijden", zegt Laurence. "Zo ben ik niet, zo was mijn moeder niet. De mensen van de palliatieve zorg hebben gedaan wat ze konden. Maar het was niet genoeg." Hij hoopt dat het delen van haar verhaal iets in beweging kan zetten. "Dat zou zij ook gewild hebben."

De verhoopte verandering zou er kunnen komen. Op 18 juli werd in het Britse House of Lords de Assisted Dying Bill - een eigen, beperkte euthanasiewet - tien uur lang bediscussieerd. Die stelt dat artsen een dodelijk middel mogen geven aan patiënten die terminaal ziek zijn en minder dan zes maanden te leven hebben. Ze moeten het wel zelf in kunnen inslikken. In het geval van Elizabeth zou dat geen optie zijn geweest.

Het wetsvoorstel werd door een nipte meerderheid ondersteund. Er moeten nog vele stappen volgen vooraleer het in voege zou kunnen treden. De kans dat dat voor mei 2015 gebeurt, voor de verkiezingen, is klein.

Afleiding

Laurence zelf was, tot zijn moeder ziek werd, geen voorstander van euthanasie. "Ik was als velen bang voor de gevolgen. Zouden mensen zo niet onnodig sterven? Maar zodra je geconfronteerd wordt met lijden, gaat die redenering niet meer op. Dan besef je dat palliatieve zorg alleen niet voldoende is."

De man is dankbaar voor het feit dat Elizabeth slechts enkele dagen geleden heeft. "Maar dan nog: elke dag leed is er een te veel. Dit was niet het einde dat ze voor ogen had." De familie troost zich met één ding. "Zelfs in haar laatste uren bleef mijn moeder strijden voor een ander eind. De gedachte misschien toch geëuthanaseerd te worden, heeft haar misschien kunnen afleiden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234