Vrijdag 05/06/2020

Euthanasie

Euthanasie mag nu ook van Broeders van Liefde

Het psychiatrisch ziekenhuis UPC Sint-Kamillus in Bierbeek. Verzorgingsinstellingen van de Broeders van Liefde zoals deze laten nu euthanasie voor niet-terminale patiënten toe.Beeld tim dirven

De Belgische Broeders van Liefde zullen in hun dertien psychiatrische verzorgingscentra voortaan euthanasie toelaten bij patiënten die ondraaglijk niet-terminaal psychisch lijden. Het hoofdbestuur van de congregatie in Rome onder leiding van broeder René Stockman keurt de koerswijziging af. 

De Broeders van Liefde weigerden tot op vandaag in al hun instellingen wereldwijd euthanasie, maar in ons land komt er nu een opvallende kentering. Dat blijkt uit een brief van het Belgische bestuur die gericht is aan de directies van de psychiatrische centra binnen de groep. De brief meldt dat het bestuur een visie goedkeurde "over de belangrijke en complexe problematiek van euthanasie bij psychisch lijden in een niet-terminale situatie".

Het was het christelijke opinieweekblad Tertio dat het nieuws naar buiten bracht. In de tekst, die De Morgen kon inkijken, zetten de Broeders van Liefde hun nieuwe visie over euthanasie uiteen. "In het hele debat nemen wij drie fundamentele waarden in acht", zegt Raf De Rycke, voorzitter van de Belgische afdeling. "Het respect voor het leven, de autonomie van de patiënt en de relatie zorgverlener-patiënt. De bescherming van het leven blijft fundamenteel. Maar wij willen ook de autonomie van de patiënt respecteren, ook als hij de wens heeft om niet verder te leven. We keuren de daad als dusdanig niet goed, maar brengen respect op voor wie de vraag stelt en zien dat ook als een vorm van naastenliefde."

Concreet kan euthanasie bij de Broeder van Liefde in niet-terminale gevallen als aan 'zorgvuldigheidscriteria' is voldaan. Het gaat dan om de vraag of de patiënt wilsbekwaam is, of zijn medische toestand uitzichtloos is, en of er geen andere mogelijkheden zijn. De Rycke: "Wij blijven alles doen wat mogelijk is om een alternatief te vinden. Pas als alle alternatieven vruchteloos blijken, na overleg met alle actoren, de consultatie van extra artsen, en een wachttijd van zes maanden, kan euthanasie."

Moeilijk in katholieke ziekenhuizen

Wim Distelmans, voorzitter van de Federale Commissie Euthanasie, reageert tevreden dat de Broeders van Liefde "eindelijk zeggen de wet te willen toepassen", maar wil de concrete gevolgen afwachten. Euthanasie is in België al vijftien jaar wettelijk geregeld. Toch blijft het in vele katholieke ziekenhuizen nog altijd een moeilijke kwestie. 

"Geen enkele katholieke instelling zal vandaag zeggen dat het bij hen niet kan, maar in de praktijk worden er soms zulke vertragingen ingebouwd dat het de facto niet kan", zegt Distelmans. "Maar een ziekenhuis mag niet oordelen over een euthanasievraag, dat is een kwestie tussen arts en patiënt." 

Peter Degadt van Zorgnet-Icuro ontkent dat sommige ziekenhuizen euthanasie weigeren, maar benadrukt de zorgvuldigheid die aan de dag gelegd moet worden.

Dat de Belgische Broeders van Liefde nu deze koerswijziging nemen, schrijft De Rycke toe aan 'voortschrijdende reflectie' en de vragen uit de basis. Opvallend is wel dat het hoofdbestuur van de Broeders in Rome, geleid door de Vlaming René Stockman, de nieuwe visie uitdrukkelijk afkeurt. "De raad van bestuur, waarin een paar broeders zitten en een meerderheid leken, heeft nu dit besluit genomen. Ik vind dit zeer spijtig en betreur dat", zegt Stockman. "Ik zal hierover contact hebben met mijn eigen overste binnen het Vaticaan en met de Belgische bisschoppen."

Toch ziet De Rycke "geen fundamenteel visieverschil". "Het generaal bestuur is ook verantwoordelijk voor andere landen waar euthanasie totaal onbespreekbaar is en moet dus een algemeen standpunt uitdragen, dat de grootste gemene deler is. Wij respecteren de visie in Rome, maar wij vragen ook begrip voor onze pastorale benadering. Die blijft christelijk geïnspireerd."

Lees ook het interview met generaal-overste René Stockman: "Euthanasie bij Broeders van Liefde kan niet."

In zijn standpunt schrijft opiniërend hoofdredacteur Bart Eeckhout dat de beslissing wel een goede zaak is: "Voor de patiënten, die weten dat zij ook op het ultieme moment hun recht op zelfbeschikking behouden. Voor de dokters die niet meer hoeven te schipperen of te verdonkeremanen. En voor de instellingen die nu ook op dit punt de blik openen op de wereld."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234