Maandag 25/05/2020

'Euthanasie is meer dan alleen maar zeggen: dokter, doe uw plicht'

Leuvense ethici betreuren enge benadering levensbeëindiging Tongerse schepen

De medewerkers van het Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht (KU Leuven) zijn niet te spreken over de Telefacts-reportage over de levensbeëindiging van de Tongerse schepen Marcel Engelborghs twee weken geleden. 'Ze hangt een te eng beeld op van euthanasie.'

Door Nathalie Carpentier

LEUVEN l In een artikel in het christelijke opinieblad Tertio, dat ook deze redactie bereikte, pleiten Chris Gastmans, Herman Nys, Yvonne Denier, Kris Dierickx en Paul Schotsmans (KU Leuven) voor een kritische bezinning over het omgaan met euthanasieaanvragen. Dit om te vermijden dat "euthanasie een routineuze behandeling wordt, toegedekt met de mantel der collectieve zwijgzaamheid."

De situatie zoals ze in het vtm-actualiteitenmagazine Telefacts aan bod komt, is een "heel routineuze afwikkeling van de euthanasieaanvraag", zegt professor Herman Nys. De realiteit is evenwel anders, stellen de auteurs, want "veel artsen worstelen met het dilemma waarom zij, als dokter, de euthanasie moeten uitvoeren. Velen ervaren het als een soort druk vanuit de maatschappij."

Nu wordt de ingreep volgens hen te veel verengd tot een puur klinisch-juridisch scenario. "De patiënt heeft zijn wens, de samenleving haar wet, dus lijkt het dat we alleen nog moeten zeggen: 'Dokter, doe uw plicht.'"

U hebt blijkbaar vooral veel gemist in de reportage.

Chris Gastmans: "Mij viel de afwezigheid van de ethische vraagstelling op. Het gaat over iemand die terminaal ziek is, maar bij wie het stervensproces nog niet begonnen is. Anders zou hij niet alles nog zelf kunnen regelen of zelf nog de taxi van Tongeren naar Leuven kunnen nemen. Het is geweten dat er in Vlaanderen toch een zekere weerstand bestaat om op zulke mensen euthanasie toe te passen. Maar daarover hoor je niets in de reportage. Noch van de patiënt, noch van de zorgverleners, noch van de journalist. Het is nogal frappant dat men doet alsof euthanasie een puur neutrale technische toepassing is van de wet. Alsof het zo simpel is."

Jullie betreuren vooral dat een andere benadering, zoals die bij artsen in een christelijk ziekenhuis, niet aan bod komt.

"Ik zeg niet dat die visie van de arts moest komen. De patiënt of de journalist had ook zulke vragen kunnen stellen. Maar nu werd enkel gefocust op de wet en de wens van de patiënt. Nu lijkt het alsof een euthanasieaanvraag bijna automatisch leidt tot een uitvoering van de wet volgens de richtlijnen, zonder dat er ethische vragen aan gekoppeld moeten worden."

U beschrijft hoe in Vlaamse christelijke ziekenhuizen, zoals het UZ Leuven, uitgegaan wordt van de palliatieve filter, van een schriftelijk ethisch beleid en vaak van advies van de Commissie voor Medische Ethiek. Hangt de reportage een fout beeld op van de gangbare aanpak in het UZ Leuven?

"(aarzelt) De reportage geeft inderdaad een gereduceerd beeld van de complexiteit van zulke aanvragen. Euthanasie is meer dan een puur klinisch en juridisch probleem, het is ook een ethisch probleem. Toch betekent een ethische benadering niet dat je euthanasie automatisch onverantwoord vindt. Je mag ethiek niet vereenzelvigen met een houding tegen euthanasie. Naar aanleiding van de reportage willen we toch eens nadenken over een behoedzamere aanpak van euthanasieaanvragen."

Die aanpak bestaat toch al bij jullie. Waarom moet daar nu opnieuw over nagedacht worden?

"Omdat we zien dat de beeldvorming, zoals die nu gecreëerd wordt, niet overeenkomt met hoe het er in de realiteit aan toegaat. Dat betreuren wij."

Een dergelijke reportage is dus niet voor herhaling vatbaar.

"Nee, we zouden dat in de toekomst liever voorkomen. Het beeld dat nu werd geschetst verengt het debat."

Chris Gastmans (KU Leuven):

Het is frappant dat de 'Telefacts'-reportage doet alsof euthanasie een puur technische toepassing is van de wet. Zo simpel is het niet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234