Maandag 25/10/2021

Europese uppercut

Ondanks het regenachtige weer op vakantie en een weerbarstige computer zit ik hier toch breeduit te lachen. Europa heeft een geweldige zet gedaan en de speculanten een flinke neus gezet. Het reddingsplan is ingewikkeld, maar ook evenwichtig, slim en uitstekend getimed. Het is veel te veel om uiteen te zetten in deze rubriek, maar laat ik u toch in het kort uitleggen wat ik er zo geweldig aan vind.

Ten eerste wordt het licht van de zon niet langer ontkend. Schitterend. Het was al langer duidelijk dat de Griekse overheidsschuld ondraaglijk hoog was en dat een economische toekomst zonder schuldherschikking eigenlijk onbestaande. Daarover heb ik reeds behoorlijk doorgedramd en die lang bepleite herschikking komt er nu eindelijk. Een deel van de herschikking gebeurt met geld van het Europese reddingfonds (EFSF). Dat zal 20 miljard besteden aan het opkopen van Griekse schuld.

Laat ik u even uitleggen waarom dit tot een schuldherschikking leidt. Veronderstel dat de Griekse overheid binnen een paar jaar tientallen miljarden euro, plus interest, moet terugbetalen op haar obligaties. Maar het reddingfonds kan, door het goede werk van de speculanten, deze obligaties kopen tegen een korting van bijvoorbeeld 20 procent. Met 20 miljard euro kan het reddingfonds dan 25 miljard aan obligaties kopen van de huidige eigenaar, die er maar wat graag van af wil. De 5 miljard korting kun je dan delen met Griekenland. Zo daalt de Griekse schuld zonder dat het eigenlijk aan het reddingfonds iets kost. Hier krijgen de speculanten koude handen van. Hoe meer de speculanten de prijs naar beneden jagen, hoe groter de mogelijke schuldherschikking en dus hoe kleiner de uiteindelijke kans op een volledig Grieks faillissement.

Ten tweede wordt een deel van de schuldherschikking nu betaald door de banken. Uitstekend. Het sociale contract tussen de banken en de overheid -winst voor de banken, risico voor de overheid - moest al een tijdje op de schop, daar heb ik al een paar maal zwaar over doorgeboomd. Op dit vlak hadden de Duitsers gewoon absoluut gelijk en ik ben blij dat ze hun slag hebben thuisgehaald. De banken krijgen nu een ingewikkeld keuzemenu voorgeschoteld waarbij ze op vier manieren de Griekse schuld kunnen herschikken en daarbij uiteindelijk 21 procent aan waarde opgeven. Aan hen de keuze.

Talloze critici van deze herschikking betogen al een hele tijd dat een dergelijke herschikking zou leiden tot chaos in het banksysteem, maar zij dwalen. De meeste banken verwachten al een tijd dat er iets dergelijks in de lucht hangt en hebben de nodige voorzieningen aangelegd om dit probleemloos te overleven. Bovendien weten we uit de bankstresstests van vorige week dat alle grote banken een schuldvermindering op de Griekse overheidsschuld van 23 procent zonder problemen aankunnen, of ze nu voorzieningen hebben aangelegd of niet. De timing van het Europese reddingsplan is dus zonder meer perfect. Wachten, temporiseren tot we weten dat iedereen een buffer heeft opgebouwd en dan herschikken zonder paniek. Alleen de Griekse banken, die het leeuwendeel van de Griekse schuld in portefeuille hebben, komen in de problemen. Maar het reddingfonds heeft 20 miljard klaar om de Griekse banken te herkapitaliseren, dus ook daar is aan gedacht.

Ten derde krijgen de speculanten een pak deuren spectaculair tegen de neus. Enig leedvermaak kan mij in deze niet worden ontzegd. We mogen nooit te vroeg victorie kraaien, maar het lijkt nu toch of alleen de deur naar de uitgang nog voor hen openstaat. Zoals hierboven uiteengezet is er ten eerste de truc van de foor met het reddingfonds dat de financiële spierbalgerol van de speculanten gebruikt tegen de speculanten. Dat is het betere financiële judo. Daarbij komt dat, dit is echt geweldig, de schuldherschikking door de banken vrijwillig gebeurt. Dit is vervelend voor de speculanten.

Even uitleggen. Speculeren tegen een land doe je met credit default swaps of CDS. Dit is jargon voor een simpel verzekeringscontract, waarbij de verzekerde een bepaald bedrag krijgt wanneer iemand (een bedrijf of een overheid) haar schulden niet meer kan betalen. De verzekeringspremie (de prijs van de CDS) stijgt dus indien de kans op faling van het land stijgt. De speculanten jagen deze premie omhoog en precies daardoor moet Griekenland een hogere interest betalen op zijn schuld. Tot zover. Maar door de schuldherschikking vrijwillig te maken, wordt het niet als een faillissement beschouwd. Diegenen die dus een dergelijke verzekering kochten, krijgen geen euro. En daardoor zal de vraag naar deze CDS spectaculair dalen, waardoor de speculanten hun voornaamste instrument verliezen en er ook geen verdere besmetting is, want niemand moet plots premies gaan uitbetalen.

Er komen nog moeilijke momenten, maar dit is een Europese uppercut die de euro zal stabiliseren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234