Donderdag 21/10/2021

NieuwsKlimaat

Europese Unie goed op weg naar klimaatdoel. ‘Maar sommige sectoren blijven achter’

Er is ook reden tot bezorgdheid. Zo dalen de emissies van de Europese transportsector niet, maar stijgen die juist. Ook de industrie doet het niet goed.   Beeld © Bart Leye
Er is ook reden tot bezorgdheid. Zo dalen de emissies van de Europese transportsector niet, maar stijgen die juist. Ook de industrie doet het niet goed.Beeld © Bart Leye

De EU ligt op koers bij het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. Emissies daalden in 2019 met 3,8 procent. De totale afname sinds 1990 komt daarmee op 24 procent. Als de daling in dit tempo doorzet wordt het EU-klimaatdoel voor 2030 – 55 procent minder uitstoot – gehaald.

De afname in 2019 was procentueel de grootste sinds 2009, en in absolute termen de grootste sinds het uitgangsjaar 1990, aldus cijfers van de EEA, het Europese milieubureau. De EU kwam in 2019 uit op bijna 3.494 megaton CO2-equivalent (de rekeneenheid voor de opwarmende werking van CO2 en andere broeikasgassen), een afname van ruim 1.220 megaton vergeleken met 1990 en dus 3,8 procent minder dan in 2018.

De forse afname van de emissies wordt volgens de EEA voor 80 procent verklaard doordat Europese elektriciteitscentrales snel overschakelen van steenkool op aardgas en hernieuwbare energiebronnen. Maar er was ook een daling in de industrie en bij de verwarming van huizen, dankzij een warme winter.

De cijfers betreffen de netto-emissies van de 27 EU-lidstaten inclusief de internationale luchtvaart, en exclusief het Verenigd Koninkrijk, dat in 2020 de EU verliet. De verschillen tussen lidstaten zijn groot. Estland, Finland, Denemarken en Roemenië doen het het best; Litouwen, Malta, Tsjechië en Oostenrijk het slechtst; daar nemen emissies zelfs toe. De absolute afname is het grootst bij mega-uitstoters zoals Duitsland, Spanje en Italië.

Laaghangend fruit

De voorlopige data over het coronajaar 2020 worden komend najaar gepubliceerd. Aannemelijk is dat die nog eens extra laag zullen uitvallen vanwege de economische gevolgen van de lockdowns. Toch is er ook reden tot zorg, waarschuwt de EEA. Zo dalen de emissies van de Europese transportsector niet, maar stijgen die juist, met name die van het auto- en vliegverkeer. En dat kan het behalen van de klimaatdoelen in gevaar brengen.

De Nederlandse europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) is dan ook niet tevreden. De daling is goed nieuws voor het klimaat, zegt hij desgevraagd, maar die komt vooral door het snel uitfaseren van steenkool in de energiesector. “Dat is laaghangend fruit, zoals elektrische auto’s dat binnenkort ook zijn. Andere sectoren blijven echter achter, zoals het langeafstandstransport, de bebouwde omgeving en de industrie. Om ook die sectoren tot een snelle omslag te dwingen had het Europees Parlement liever een klimaatdoel van min 65 procent in 2030 gehad.”

De Europese emissiecijfers verschenen maandag bij de start van een nieuwe ronde klimaatonderhandelingen onder auspiciën van de Verenigde Naties, de eerste sinds 2019 en vanwege de coronapandemie virtueel, een uitdaging met deelnemers in 24 tijdzones. Landen praten de komende drie weken over besluiten waarmee het akkoord van Parijs uit 2015 definitief in gang wordt gezet, zoals afspraken over internationale emissiehandel, het rapporteren van klimaatgelden en het gelijktrekken van de nationale tijdpaden voor uitstootreducties.

VN-klimaattop

De uitkomst van de onderhandelingen is cruciaal voor de grote VN-klimaattop in Glasgow in november, waar de regeringsleiders de echte knopen moeten doorhakken, met name over de aangescherpte klimaatplannen van landen waarmee de opwarming eind deze eeuw onder de ‘veilige’ 1,5 graad moet blijven, alsmede over de klimaatfinanciering. Centraal daarbij staat de 100 miljard dollar per jaar die de arme landen vanaf 2020 was beloofd om hen te helpen over te stappen op duurzame energie en zich aan te passen aan de opwarming.

“We moeten in Glasgow aantreden met voorbereide besluiten die alleen nog maar genomen hoeven te worden”, zei Patricia Espinosa, hoofd van het VN-klimaatverdrag UNFCCC. “Het is tijd alle onderhandelingen af te ronden en het akkoord van Parijs in praktijk te brengen.” Veel landen moeten hun nieuwe klimaatplannen nog indienen. Ze krijgen daarvoor nog tot eind juli de tijd. Espinosa liet ook weten dat ze de machtige G7-landen had aangespoord eindelijk met die 100 miljard over de brug te komen, als “teken van vertrouwen”.

Ogenschijnlijk wordt aan het klimaatfront veel vooruitgang geboekt. De Verenigde Staten doen weer mee met ‘Parijs’, steeds meer landen streven naar ‘klimaatneutraliteit’ (nul uitstoot) in 2050, de opmars van hernieuwbare energie lijkt onstuitbaar. Maar de emissies moeten veel sneller terug, waarschuwen klimaatwetenschappers, want de wereld zit nu al op 1,2 graad opwarming (vergeleken met pre-industrieel niveau). “We bevinden ons nog niet op een tijdpad waarmee we uitkomen op hooguit 1,5 graad eind deze eeuw”, aldus Espinosa.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234