Zondag 16/01/2022

Europese regelgeving inzake wapenexport te laks toegepast

De Europese regelgeving inzake de export van wapens wordt niet strikt genoeg toegepast, zo blijkt uit een rapport van de Conflict Research Group (CRG) van de Universiteit Gent. ‘Lidstaten laten zich te veel leiden door commercieel gewin’, zegt An Vranckx, hoofdauteur van het rapport.

De Europese lidstaten passen de Europese regelgeving inzake de export van wapens niet uniform en niet strikt genoeg toe, zo stelt professor An Vranckx, hoofdauteur van een nieuw rapport van de UGent over de wapenexport in Europa. “Vooral als de commerciële belangen groot zijn, worden de Europese criteria genegeerd.”

De Europese Unie heeft met de ‘Code of Conduct’ (1998) acht criteria vastgelegd die lidstaten in beschouwing moeten nemen als ze wapens willen exporteren. Europese staten kunnen die criteria evenwel een eigen interpretatie geven, waardoor er in de praktijk toch wapens uitgevoerd worden naar conflictlanden zoals Sri Lanka, Soedan en Israël.

Een van de belangrijkste oorzaken voor de export naar conflictgebieden is dat de Europese regeringen de wapenverkoop enorm stimuleren, omdat die nu eenmaal veel geld opbrengt. Zelfs de Franse president Nicholas Sarkozy, maar ook voormalig premier van Groot-Brittannië Tony Blair, gaven de wapenmarkt openlijk hun steun en onderhandelden persoonlijk over de wapencontracten.

België is doorgaans een goeie leerling als het gaat over de wapenexport, maar ook ons land krijgt in het rapport kritiek. Zo heeft België in 2008 gepantserde en gewapende wagens uitgevoerd naar Frankrijk, die ze op zijn beurt naar Tsjaad heeft gebracht, een land dat is getekend door een jarenlange burgeroorlog en te kampen heeft met een grootschalige vluchtelingenstroom vanuit Soedan. “Mocht België die wagens rechtstreeks naar Tsjaad uitgevoerd hebben, dan zou de exporteur hoogst waarschijnlijk geen vergunning gekregen hebben, maar doordat het via Frankrijk verliep, kon het dus wel”, aldus professor Vranckx.

Geen controles meer

“Dergelijke omwegen zullen in de toekomst trouwens toenemen”, zo stelt Vranckx. “Volgend jaar moet er via een nieuwe richtlijn een Europese binnenmarkt voor defensiematerieel gecreëerd worden. Concreet houdt dat in dat als een lidstaat wapens exporteert binnen de Europese Unie, dat land er moet op vertrouwen dat de Europese regels gerespecteerd zullen worden. Controles zijn dan zogezegd niet meer nodig.”

Een andere lacune in het systeem is dat er geen regels zijn voor Europese transportbedrijven. Zo brachten Europese transportbedrijven wapens - die weliswaar niet uit Europa afkomstig waren - naar Zuid-Soedan. “Doordat het niet om Europese wapens ging, waren de criteria hier niet van toepassing. Dat zou niet mogen”, benadrukt Vranckx. (SV)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234