Dinsdag 20/08/2019

Sancties tegen Rusland

Europese ministers moeten beslissen wat ze nog willen ondernemen tegen Rusland

De ­Russische bank VTB is een van de banken ­getroffen door de maatregelen. Die gelden al vier jaar. Beeld REUTERS

Vandaag buigen de Europese ministers van Buitenlandse Zaken zich over de vraag of de sancties tegen Rusland verlengd moeten worden of niet. Die duren al vier jaar, sinds de annexatie van de Krim.

De conflicten tussen Europa en Rusland volgen elkaar steeds sneller op. De Salisbury-ruzie rond de oud-spion Sergej Skripal ging naadloos over in de Syrië-crisis. Engeland en Frankrijk namen zelfs het risico van een rechtstreekse militaire confrontatie toen zij zaterdagochtend met Amerika een raketaanval uitvoerden gericht tegen het door de Russen gesteunde Syrische regime. De Eu­ropeanen proberen alles om vat te krijgen op Poetin. Er is wapengekletter, er zijn gesprekken, er zijn sancties. Maar het schiet niet op.

Poetin lijkt een stealthpoliticus: zoals een gevechtsvliegtuig met een antiradarschild is hij moeilijk grijpbaar. Gifgasaanvallen in het Britse Salisbury en het Syrische Douma, cyberplaagstootjes tegen vitale westerse infrastructuur, pogingen om de verkiezingen te beïnvloeden, de inlijving van de Krim, de ramp met de MH17, het gestook in Oost-Oekraïne – de Russische president is er amper op vast te pinnen. Met ontkenningen, rookgordijnen en tegenbeschuldigingen zaait Vladimir Poetin twijfel, verwarring en verdeeldheid onder zijn tegenstanders.

Vandaag komen in Luxemburg de Europese ministers van Buitenlandse Zaken bijeen. Waarschijnlijk worden nieuwe sancties afgekondigd tegen Syrië in een poging Moskous protegé Assad te weerhouden van verdere gifgasaanvallen. Voorts zal worden gesproken over hoe om te gaan met Rusland in het algemeen. Hoe kan men doordringen in Poetins hoofd om zo een gedragsverandering bij hem te bewerkstelligen?

Er zijn niet veel opties. Blijven praten is er een , zoals de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok afgelopen vrijdag deed in Moskou met zijn collega Sergej Lavrov. Het gesprek verliep bijzonder stroef. Toch zullen de Europese ministers de mantra herhalen dat de kanalen met Moskou open moeten blijven.

Oekraïne

Daarnaast zijn er de sancties. Veel daarvan zijn ingesteld toen Rusland in 2014 de Krim afpakte van Oekraïne en in het oosten van dit land pro-Russische rebellen een afscheidingsoorlog liet beginnen. 150 personen die betrokken waren bij de schending van de Oekraïense territoriale integriteit zijn gestraft met een reisverbod en bevriezing van hun tegoeden in Europa.

Er zijn beperkingen opgelegd aan het zakendoen op de Krim en economische strafmaatregelen ingesteld vanwege het niet-nakomen van het Minsk-bestandsakkoord. Bepaalde Russische banken, zoals VTB, hebben geen volledige toegang meer tot de Europese kapitaalmarkt; er is een wapenembargo; en sommige gevoelige technologie mag niet meer geleverd worden aan de Russische energiesector.

Deze maatregelen zijn zo’n vier jaar van kracht, maar hebben niet geleid tot een gedragsverandering bij Poetin, kun je stellen aan de hand van wat er de laatste jaren gebeurd is. “Klopt”, zegt een EU-diplomaat. Al wil dat volgens hem niet zeggen dat ze geen effect hebben.

Europa zit in een moeilijk parket. Geweld tegen Rusland is uitgesloten, dus zijn sancties feitelijk het enige – ingewikkelde – wapen. Er is niet meteen resultaat en hoe langer succes uitblijft, des te sterker de twijfel aan het nut ervan.

Dat Rusland ooit de Krim teruggeeft, verwacht Tony van der Togt, Rusland-expert van Clin­gendael, niet. Maar “er zijn aanwijzingen dat Rusland verder had willen gaan in Oekraïne, maar daarvan afzag toen gedreigd werd Russische banken uit te sluiten van Swift, het systeem dat het internationale betalingsverkeer tussen banken regelt”.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden