Vrijdag 18/06/2021

Europese luchtvaart klaagt valsspelers aan

Na lang aarzelen kondigt de Europese Commissie vandaag maatregelen aan die moeten leiden tot een eerlijker speelveld voor Europese luchtvaartbedrijven. Die klagen al jaren dat sommige buitenlandse concurrenten voordeel hebben omdat hun nationale overheden hen ondersteunen.

In de ontwerpvoorstellen noemt de commissie de booswichten niet met naam en toenaam, maar Air France-KLM en Lufthansa wijzen al langer met de beschuldigende vinger naar rivalen uit het Midden-Oosten zoals Emirates, Etihad Airways en Qatar Airways en naar Turkish Airlines, de nationale luchtvaartmaatschappij van Turkije. Ook Chinese en Braziliaanse branchegenoten hebben onder vuur gelegen.

Alleen al de drie Arabische vliegbedrijven hebben de afgelopen tien jaar meer dan 39 miljard euro aan staatssteun gekregen, stelt de lobbygroep Europeans for Fair Competition (E4FC). Die helpende hand zou hebben bestaan uit kostencompensatie wegens gestegen brandstofprijzen, belastingvoordelen, kortingen op diensten op de vliegvelden en gunstige leningen zonder terugbetalingsverplichtingen.

De Europese Commissie heeft lange tijd gehoopt dat ze de boel op een nette manier kon regelen, met bilaterale luchtvaartakkoorden, zonder boetes of sancties. Maar verdragen vergen een lange adem en die hebben bedrijven als Air France-KLM en Lufthansa steeds minder. Na lang lobbyen door de luchtvaartmaatschappijen heeft de Commissie nu besloten de Europese wetgeving die oneerlijke concurrentie moet voorkomen, aan te scherpen. Ook omdat er in internationaal opzicht amper middelen of jurisprudentie bestaan om dat doel te bereiken.

Stok achter de deur

In de nieuwe Europese spelregels komt vooral meer ruimte voor individuele Europese bedrijven en lidstaten om valsspelers aan te klagen. Tot dusver konden luchtvaartbedrijven in de EU alleen gezamenlijk protest aantekenen tegen oneerlijke concurrentie van luchtvaartmaatschappijen van buiten de Europese Unie.

"Europese luchtvaartmaatschappijen die oneerlijke concurrentie vermoeden, kunnen nu niet zelfstandig aan de alarmbel trekken. Te gek voor woorden", zegt D66-Europarlementariër Matthijs van Miltenburg.

Hij juicht toe dat de Commissie tevens sancties als boetes en de intrekking van landingsrechten wil invoeren. "Wat we nodig hebben is een krachtige Europese aanpak. Een stok achter de deur." De huidige regels zijn in zijn ogen ontoereikend.

Een harde aanpak van buitenlandse concurrenten die met staatssubsidie opereren is niet zonder risico's. De landen in het Midden-Oosten die de duimschroeven krijgen aangedraaid zijn ook de grootste afnemers van grote passagierstoestellen, zoals de A380, van de Europese vliegtuigbouwer Airbus. Bijna de helft van alle ruim driehonderd bestelde of geleverde A380's zijn voor Emirates, de nationale luchtvaartmaatschappij van Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE).

Luchtvaartdeskundigen vragen zich intussen af of Air-France-KLM en Lufthansa niet de vorige oorlog aan het uitvechten zijn. Ze wijzen erop dat deze bedrijven misschien wel meer lijden onder de wedijver met prijsvechters op eigen bodem dan onder de opmars van de Arabische en Turkse vliegers. Zo dreigen de 'oude reuzen' deze zomer op de lucratieve routes naar de VS passagiers te verliezen aan nieuwkomers als Norwegian en French Blue, die klanten voor bodemprijzen naar de andere kant van de Atlantische Oceaan vervoeren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234