Zondag 20/10/2019

60 jaar Verdrag Rome

Europese leiders vieren 60 jaar Europese samenwerking

Beeld AP

Rome is even de hoofdstad van de Europese Unie. Onder een blauwe hemel zijn de staatshoofden en regeringsleiders er samengekomen om stil te staan bij de ondertekening van de verdragen van Rome, dag op dag 60 jaar geleden. Ze ondertekenden er ook een verklaring waarin ze uiteenzetten wat hen bindt en welke richting de EU de komende tien jaar moet inslaan.

De setting had slechter gekund. In het Palazzo dei Conservatori van de Capitolijnse Musea, in dezelfde zaal waar op 25 maart 1957 de stichtingsverdragen van de EEG en Euratom werden getekend, komen de leiders van Europa samen voor een korte ceremonie.

Beeld AP

Verschillende snelheden

Precies zestig jaar na de ondertekening van de verdragen van Rome hebben de Europese leiders in de Italiaanse hoofdstad de 'Verklaring van Rome' aangenomen. In het document zetten ze de verwezenlijkingen van de Europese samenwerking in de verf en blikken ze vooruit op de toekomst van de EU. De eenheid van de Europese Unie wordt in de verf gezet, maar er wordt ook ruimte gelaten aan een Europa met verschillende snelheden.

Nauwe samenwerking tussen kleinere groepen landen moet de slagkracht van de EU bevorderen. Dat steeds opnieuw naar unanimiteit moet worden gezocht, is met bijna dertig lidstaten aartsmoeilijk geworden, is de analyse.

"We hebben meer dan ooit Europese eenheid nodig. We kunnen het ons niet veroorloven om Europa half afgewerkt te laten. Europa moet veranderen, maar mag niet vernietigd worden", schetste parlementsvoorzitter Tajani in zijn toespraak de uitdagingen waar de EU voor staat. Joseph Muscat brak een lans voor een efficiënter besluitvorming. "We moeten doen wat we zeggen, en zeggen wat we doen."

Van de 28 staatshoofden en regeringsleiders is enkel de Britse premier Theresa May niet aanwezig. Zij wil tegen 2019 de EU verlaten. De verklaring wordt dan ook gezien als de doorstart van een Europese Unie met 27 lidstaten.

Beeld REUTERS

Tweederangs

Een nieuw start maken, doe je echter niet zonder terug te blikken. "Wij hebben een unieke Unie tot stand gebracht met gemeenschappelijke instellingen en sterke waarden, een gemeenschap van vrede, vrijheid, democratie, mensenrechten en rechtsstatelijkheid, een belangrijke economische mogendheid met een ongeëvenaard niveau van sociale bescherming en welvaart", leest de tekst.

De EEG en Euratom zijn in zestig jaar tijd uitgegroeid tot een EU waarin "honderden miljoenen mensen (...) genieten (van) de voordelen van het samenleven", maar de Europese leiders zijn niet blind voor de problemen waarmee ze te maken hebben. "Regionale conflicten, terrorisme, toenemende migratiedruk, protectionisme en sociale en economische ongelijkheden. Wij zijn vastbesloten de uitdagingen van een snel veranderende wereld samen aan te pakken en onze burgers zowel veiligheid als nieuwe mogelijkheden te bieden."

Daarom nemen ze zich voor de EU "sterker en veerkrachtiger" te maken. Ze benadrukken de eenheid van de EU - voor de individuele landen is op het wereldtoneel slechts "een bijrol" weggelegd - maar zetten de deur open voor een Europa waarin kleinere groepen landen vlot moeten kunnen samenwerken als een consensus onder de 27 niet mogelijk is. Het is de cruciale zin van de tekst: "Wij zullen samen optreden, zo nodig met verschillende snelheden en intensiteit, en ons in dezelfde richting begeven als in het verleden". De klemtoon op het feit dat de EU "onverdeeld en ondeelbaar" is, moet vooral bij de Oost-Europese landen de vrees wegnemen dat er tweederangslidstaten zouden ontstaan.

Nieuw elan

Volgens premier Michel kan de Verklaring van Rome wel degelijk voor een nieuw elan zorgen. "Ik ben niet naïef. Ik weet dat er op dit moment veel moeilijkheden zijn in Europa. Armoede is een realiteit. Jongeren die moeilijk een job vinden, is een realiteit. Maar het is zeker een moment om gemotiveerd te zijn, om positief en voluntaristisch te zijn."

De tekst schetst het kader voor het Europese beleid van de komende tien jaar. De Unie moet "veilig en zeker, welvarend, concurrerend, duurzaam en sociaal verantwoord (zijn) en over de bereidheid en het vermogen (beschikken) om in de wereld een sleutelrol te vervullen en de globalisering vorm te geven", luidt het.

Tijdens de ceremonie riep Europese Raadsvoorzitter Donald Tusk zijn collega's op nu te bewijzen dat ze de leiders van Europa zijn en dat ze de erfenis van de founding fathers van de EU recht aandoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234