Maandag 30/01/2023

Economie

Europese landen stappen in Chinese ontwikkelingsbank

null Beeld © REUTERS
Beeld © REUTERS

Na Groot-Brittannië hebben ook Frankrijk, Duitsland en Italië besloten mee te doen aan een door China opgezette ontwikkelingsbank voor Azië. Daar zijn de Amerikanen bepaald niet blij mee, die de macht van de Chinezen alleen maar zien toenemen.

FOKKE OBBEMA

China krijgt 49 procent van de aandelen in de bank, die als een concurrent wordt gezien van de Wereldbank en de Asian Development Bank (ADB). Die beide instellingen worden gedomineerd door de VS en hun bondgenoot Japan. China heeft de oprichting van de AIIB over twee weken in Kazachstan gepland.

Nu de voornaamste Europese landen mee willen doen en ook Australië en Zuid-Korea op het punt staan groen licht te geven, zit er voor de VS weinig anders op dan hun heftige verzet te staken. Dat die draai eraan komt, viel al op te maken uit de Amerikaanse reactie op het Europese besluit. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble maakte dat bekend tijdens een persconferentie met de Chinese vicepremier Ma Kai. De verantwoordelijke Amerikaanse staatssecretaris Daniel Russel liet in een reactie op Schäuble mild weten dat 'ieder land zijn eigen beslissing mag nemen'. Enkele dagen geleden kreeg Groot-Brittannië nog het verwijt van de VS zich aan 'voortdurende aanpassing' aan China schuldig te maken.

Machtspolitiek

Als voornaamste bezwaar tegen de bank voeren de Amerikanen aan dat de AIIB onvoldoende transparant is. Het toezicht is vaag geregeld, zo heet het, en dat vergroot het risico op dubieuze kredietverlening. In hun persverklaring geven Duitsland, Frankrijk en Italië aan dat zij ernaar zullen streven dat de AIIB 'zal werken volgens de beste normen en praktijken'.

Niet genoemd, maar minstens zo belangrijk voor de VS is het machtspolitieke bezwaar: de macht van China in Azië zou dankzij de AIIB gaan toenemen. De Europese landen gaan daar in hun verklaring niet op in, maar zijn er kennelijk niet van onder de indruk. Duidelijk wegen de kansen voor hun eigen bedrijfsleven om deel te nemen aan grote Aziatische infrastructuurprojecten zwaarder dan dit machtspolitieke bezwaar.

Blijft de vraag of de VS nu ook zelf lid willen worden van de Chinese ontwikkelingsbank, zoals Amerikaanse China-kenners van meet af aan hebben gesuggereerd. Volgens hen is druk uitoefenen van binnenuit de beste manier om de bank te laten voldoen aan de hoge normen die de Amerikanen zo graag willen. Elizabeth Economy, China-expert bij de denktank Council on Foreign Relations, geeft toe dat 'deelnemen zonder gezichtsverlies nu moeilijk is geworden. Maar de VS "kunnen beginnen met publiekelijk de noodzaak te erkennen van dit soort financiering in Azië", schrijft zij op haar blog.

Probleem van deze optie is wel dat China als bedenker en grote financier zich gerechtigd voelt te bepalen wie in de bank mag deelnemen. Een Chinese weigering van een Amerikaanse lidmaatschapsaanvraag is wel het laatste waar de Amerikaanse regering op zit te wachten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234