Vrijdag 02/12/2022

InterviewMathieu Blondeel

Europese Commissie wil gasprijs begrenzen op 275 euro: ‘Dat is een uitzonderlijk hoog bedrag’

Manifestanten voeren actie tegen de piekende prijzen aan het hoofdkwartier van de Franse energiereus Engie in Parijs.  Beeld AFP
Manifestanten voeren actie tegen de piekende prijzen aan het hoofdkwartier van de Franse energiereus Engie in Parijs.Beeld AFP

De Europese Commissie heeft een voorstel klaar voor een prijsplafond op gas. Maar de kans dat het ooit in werking treedt, wordt nu al heel klein geacht. Mathieu Blondeel, specialist energiepolitiek aan de Britse Warwick Business School, legt uit hoe dat komt.

Kelly Van Droogenbroeck

Waarom is er zoveel kritiek op het voorstel?

Blondeel: “De voornaamste kritiek is er op het feit dat de Europese Commissie het prijsplafond op 275 euro per megawattuur wil leggen. Dat is een uitzonderlijk hoog bedrag. We hebben dat niveau wel bereikt in augustus, toen de prijs zelfs boven 300 euro kwam te liggen. In principe had het toen dus in werking kunnen treden, ware het niet dat een van de bijkomende vereisten van de Commissie is dat zo’n hoog bedrag zich langer dan twee weken moet stellen. Zelfs in augustus, tijdens de acuutste fase van de crisis waarbij Rusland de Nord Stream I-gasleiding had afgesloten, lag de prijs nog geen twee weken boven die grens.

“Daarbovenop komt nog dat de TTF-prijs gedurende tien dagen minstens 58 euro hoger moet zijn dan de lng-prijs. De TTF-prijs is de prijs die je betaalt voor aardgas op de kortetermijnmarkt, in tegenstelling tot de prijzen in langetermijncontracten. Die bijkomende conditie maakt het haast onmogelijk dat het plafond ooit in werking treedt.”

Waarom kiest de Europese Unie niet gewoon voor een lager prijsplafond?

“Het is een typische case van Europese politiek waarbij verschillende nationale belangen afgewogen moeten worden. Sommige landen, zoals België, hebben sterk aan de kar getrokken voor dat plafond en aan hun inwoners beloofd dat het er absoluut komt. Enerzijds moet de Commissie die lidstaten tevreden houden, maar anderzijds hebben andere landen zoals Duitsland schrik voor de concurrentie met regio’s als Oost-Azië, waar er geen maximumprijs is, met het risico dat het gas naar die regio’s zou gaan. Vandaar dat de Commissie zich ook het recht voorbehoudt het plafond af te voeren als de bevoorradingszekerheid in gevaar zou komen.”

Mathieu Blondeel. Beeld rv
Mathieu Blondeel.Beeld rv

Hoe groot is dat risico?

“Dat risico bestaat echt wel. Er woedt momenteel een moordende concurrentie op de wereldwijde gasmarkt. Nu kan Europa andere landen nog financieel uit de markt concurreren. Als dat plafond er komt, gaan andere landen zeker niet aarzelen om meer te bieden om zelf hun gasvoorziening veilig te stellen als dat binnen hun financiële mogelijkheden ligt.”

Is het prijsplafond dan nu al een maat voor niets?

“Het is natuurlijk nog maar een voorstel van de Europese Commissie. Uiteindelijk moeten de energieministers van de lidstaten de ultieme knoop doorhakken. Zij komen donderdag samen, maar ik betwijfel dat er dan al beslist zal worden. Waarschijnlijk valt de beslissing eerder op de volgende Europese top, op 15 en 16 december in Brussel. Het kan natuurlijk dat zij nog morrelen aan de hoogte van die prijs. Dat zou interessant zijn. Maar als het voorstel van de Commissie standhoudt, vraag ik me inderdaad af of het tout court nog nodig is om het in te voeren.

“Het enige nut dat het nu nog heeft, is als een soort verzekeringspolis. Hoewel de prijzen al een tijdje zakken, zal de energiecrisis nog zeker een à twee winters voelbaar zijn in Europa. Stel dat de prijzen dan toch voor lange tijd de hoogte in schieten, is het wel handig dat plafond te hebben. Het is niet slecht om op het ergste voorbereid te zijn. Een jaar geleden had ook niemand verwacht dat de prijzen zo hoog zouden zijn als deze zomer en dat de Russen de gaskraan naar Europa zouden dichtdraaien.”

Zijn er maatregelen die meer effect kunnen hebben bij stijgende prijzen?

“Het belangrijkste, waarover minder en minder gesproken wordt, is energiebesparing. Zeker de komende jaren is het cruciaal om de industrie en gezinnen daarvoor te mobiliseren, in combinatie met een versnelde uitrol van alternatieve, groene energiebronnen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234