Dinsdag 15/06/2021

Brexit

Europese burgers in Verenigd Koninkrijk onzeker over verblijfsrecht

Archieffoto. September 2016. Brexit-tegenstanders komen massaal op straat in Londen. Beeld REUTERS
Archieffoto. September 2016. Brexit-tegenstanders komen massaal op straat in Londen.Beeld REUTERS

De uitslag van het EU-referendum kwam als een schok voor de Nederlandse Monique Hawkins, die al 24 jaar op het eiland woont en werkt. Ze besloot de Britse nationaliteit aan te vragen, teneinde niet in een andere rij dan haar Britse man en kinderen te hoeven staan bij de douanecontroles. Omdat ze vaak naar Nederland reist om voor haar zieke vader te zorgen, stuurde ze een gewaarmerkte kopie van haar paspoort mee in plaats van het originele document. Het leverde haar een afwijzing op, maar niet alleen dat: het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken, de Home Office, adviseerde haar alvast de koffers te pakken. Niet voor vakantie, maar voorgoed.

Haar verhaal zorgde voor veel commotie. Ook voorstanders van de Brexit zeiden zich te schamen voor de harteloze houding van de Home Office, een departement dat niet bekend staat om haar competentie. In een reactie zei het ministerie dat het verblijfsrecht van EU-burgers ongewijzigd blijft zolang de Britten deel van de EU uitmaken. Mogelijk heeft een beslisambtenaar een verkeerde antwoordbrief verstuurd, al is inmiddels gebleken dat Hawkins niet de enige EU-burger is die zo'n schrijven heeft gehad. Deze bureaucratische blunders voorspellen weinig goeds voor de Europese burgers die hun leven in het Verenigd Koninkrijk willen veilig stellen, en andersom.

Onzeker

De status van de ongeveer drie miljoen Europeanen in het Verenigd Koninkrijk is vanaf het begin een zorg geweest van de Britse regering. Dat was de reden dat Londen reeds enkele weken na het referendum uit was op een deal met Brussel, om het verblijf van de Britten op het vasteland en de Europeanen op het eiland te regelen. EU-president Jean-Claude Juncker en Angela Merkel wilden daar om politieke redenen niets van weten en zeiden dat dit iets is voor de officiële onderhandelingen. De Britse premier Theresa May heeft vervolgens niets gezegd over wat de plannen zijn, maar de algemene verwachting is dat niemand het land zal worden uitgezet.

Europese onderdanen is wel aangeraden om zoveel bankafschriften, energierekeningen en soortgelijke documenten te bewaren om te bewijzen dat ze al ruim voor de 23ste juni resideerden op het eiland. De status voor de vele duizenden EU-migranten die na het referendum zijn gearriveerd is onzeker. Na het referendum is de Home Office overspoeld met naturalisatieaanvragen. Dat geldt ook voor de Ierse ambassade. Britten met Ierse voorouders hebben massaal Ierse paspoorten aangevraagd, zodat ze makkelijk kunnen blijven reizen. Naar schatting 6.7 miljoenen Britten van Ierse komaf komen daarvoor in aanmerking, een aantal dat hoger is dan de Ierse bevolking.

De Britse naturalisatieprocedure is duur en lastig. Indieners moeten bijna negentig pagina's vol vragen beantwoorden, precies aangeven wanneer ze de laatste zes jaar van het eiland zijn geweest, een inburgeringscursus doen, een taaltest afleggen en, het makkelijkste deel, een ceremonie bijwonen. Echter, wanneer al die drie miljoen EU-burgers dit moeten doen, dan zal dit 150 jaar in beslag nemen, zo heeft de denktank British Future berekend. Het zal voor een enorme bureaucratie zorgen, hetgeen ironisch is omdat een Brexit juist onnodig papierwerk moest bestrijden. Minister van Binnenlandse Zaken Amber Rudd heeft al gezegd dat er na Brexit-dag een registratieproces komt.

Basisadministratie

Anders dan Nederland kent het Verenigde Koninkrijk geen basisadministratie, wat vrijheid voor burgers biedt maar vanuit ambtelijk perspectief een nadeel is. Zoekend naar een blauwdruk hebben migratiedeskundigen gewezen op het massale naturalisatieprogramma in de Verenigde Staten na de Immigration Reform and Control Act van 1986, toen drie miljoen immigranten 'Amerikaan' konden worden. Dat verliep via een netwerk van regionale kantoren, wat ook de beste optie zal zijn voor de Britten. Wat de procedure zal zijn, prominente Brexiteers als Douglas Carswell, Daniel Hannan en Gisela Stuart hebben om het hardst geroepen dat EU-burgers meer dan welkom zijn om te blijven.

Dat gevoel zegt Hawkins, die in The Guardian persoonlijk geraakt zegt te zijn door de stem voor een Brexit, niet meer te hebben. Ze is nu naar haar plaatselijke kamerafgevaardigde gestapt, de Conservatieve Brexiteer Dominic Raab, om het overheidsdepartement tot zinnen te brengen. Vermoedelijk zal ze een nieuwe aanvraag moeten indienen, met haar paspoort. Anders dan voor mensen uit landen als Finland, Ierland, Duitsland, Frankrijk en Italië is een naturalisatieaanvraag voor Nederlanders een extra grote stap. Met dank aan de gedoogregering van Mark Rutte mogen Nederlanders niet langer twee paspoorten bezitten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234