Donderdag 26/11/2020

Data-uitwisseling

Europese bureaucratie gijzelt Amerikaanse internetreuzen

Vera Jourova.Beeld AFP

Europa heeft nog geen akkoord met de VS over een nieuwe Safe Harbor-regeling, die dataverkeer tussen de twee moet mogelijk maken. Duizenden Amerikaanse bedrijven verkeren in het ongewisse over wat ze mogen doen met gegevens van Europese gebruikers. Volgens eurocommissaris Jourova is een akkoord wel nabij.

Op de juridische afdelingen van heel wat Amerikaanse bedrijven is de nervositeit flink gestegen. Europa en de VS zijn niet tot een overeenkomst gekomen over een nieuwe Safe Harbor-regeling, die het dataverkeer tussen de twee partijen regelt. Eind oktober verklaarde het Europese Hof van Justitie de vorige overeenkomst nietig omdat ze de Europese consument niet genoeg beschermde. De deadline voor een nieuwe overeenkomst was zondag. Die deadline werd gemist. Even was er hoop dat er gisteren alsnog een akkoord uit de bus zou komen, maar dat bleek vergeefse hoop. Door het gebrek aan een akkoord zitten zo'n 4.400 Amerikaanse bedrijven, waaronder Facebook, Google en Microsoft, in een juridisch vacuüm.

Vandaag komen de privacycommissies van de 29 Europese lidstaten bij elkaar. "Het is in principe mogelijk dat ze de datastromen bij individuele bedrijven bekijken en die tackelen", zegt Jos Dumortier van het centrum voor IT-recht bij de KU Leuven. "Maar ik verwacht niet dat ze dat zullen doen."

Dat de onderhandelingen zo moeizaam verlopen, heeft meerdere redenen. "Voor Amerikaanse bedrijven is het in de praktijk zo goed als onmogelijk om te beantwoorden aan de Europese vraag, zeker als je rekening houdt met de Amerikaanse antiterrorismewetgeving. Om aan de vraag van Europa te voldoen, zou de Amerikaanse wetgeving moeten worden aangepast", zegt Dumortier.

Net daarom klinkt in de VS harde kritiek op de stugge houding van Europa. Donderdag keurde de Senaat een wet goed die het mogelijk maakt voor Europese burgers om Amerikaanse overheidsagentschappen voor de rechtbank te slepen. Maar die wet gaat maar in eens er een nieuwe Safe Harbor-regeling is. Een nieuwe overeenkomst moet ook voorbij het Europese Hof van Justitie passeren. "We staan dicht bij een akkoord, maar er moet nog een kleine inspanning gebeuren", zei eurocommissaris Vera Jourova gisteravond laat. Mogelijk geeft Europa vandaag meer details.

Sector per sector

Facebook noch Google wilde gisteren reageren op het feit dat er nog geen overeenkomst is. Max Schrems, de Oostenrijkse privacy-activist die ervoor zorgde dat de oude Safe Harbor-regeling nietig werd verklaard, acht het beter om per sector tot afspraken te komen. Hij wou gisteren nog niet zeggen of hij een nieuwe rechtszaak start als er geen overeenkomst is. The New York Times berichtte eerder dat hij dat wel zou doen.

Volgens Dumortier zijn er meerdere alternatieven mogelijk voor een nieuwe Safe Harbor-regeling. "De makkelijkste is dat de Amerikaanse bedrijven contractuele clausules voorzien tussen de Europese en de Amerikaanse filialen, die de overdracht van data regelt. Al bestaat dan natuurlijk nog altijd de kans dat iemand dat aanvecht en de clausule nietig wordt verklaard."

Wat voorafging

Inoktober vernietigde het Europese Hof van Justitie de Safe Harbor-overeenkomst tussen Europa en de VS. Die overeenkomst maakte mogelijk dat Amerikaanse bedrijven data van Europese gebruikers overhevelden naar de VS. De Safe Harbor-regeling stipuleerde echter dat die gegevens niet zomaar konden worden doorgespeeld naar bijvoorbeeld Amerikaanse inlichtingendiensten. Uiteindelijk gebeurde dat toch, zo maakten de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden duidelijk. Het Europese Hof van Justitie besloot in oktober na een klacht van de Oostenrijkse privacy-activist Max Schrems dat de Safe Harbor- overeenkomst de Europese consument niet genoeg bescherming biedt. Sindsdien zijn de VS en Europa op zoek naar een nieuwe regeling.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234