Dinsdag 24/05/2022

NieuwsBig tech

Europees Parlement neemt wet aan om burger tegen de macht van big tech te beschermen

Facebook-klokkenluider Frances Haugen spreekt in november 2021 met europarlementariërs in Brussel. Beeld AP
Facebook-klokkenluider Frances Haugen spreekt in november 2021 met europarlementariërs in Brussel.Beeld AP

Het Europees Parlement wil dat gebruikers van platforms als Google en Facebook beter worden beschermd. Een donderdag aangenomen wetsvoorstel eist onder andere meer transparantie over de algoritmen en verplicht te rapporteren over de risico’s van desinformatie.

Michael Persson

De zogeheten Digital Services Act (DSA) is een nieuwe slag in de strijd tussen Europese burgers en de grootmachten uit Silicon Valley, die hun verdienmodel hebben gebaseerd op het combineren van privégegevens en ophef om daarmee adverteerders te trekken. Vorige maand al namen de volksvertegenwoordigers in Straatsburg de Digital Markets Act (DMA) aan, die vooral bedoeld is om de bijna-monopoliemacht van big tech aan banden te leggen.

De wetsvoorstellen zijn nog niet definitief, maar vormen, zoals dat in de Europese Unie gaat, één punt van een driehoek met de Europese Commissie en de lidstaten, die hun eigen variant hebben opgesteld. EU-voorzitter Frankrijk wil dat de uiteindelijke wet over drie maanden klaar is.

De techbedrijven hebben maandenlang tegen de nieuwe wet gelobbyd, met mailbombardementen aan de europarlementariërs en paginagrote advertenties in landelijke kranten, waarin Facebook bijvoorbeeld beargumenteerde dat het midden- en kleinbedrijf veel aan de profilering van de Amerikanen te danken heeft. Sommige Europese brancheverenigingen en bedrijvenkoepels kozen ook de kant van de techbedrijven.

Daarin lijken de platforms niet geslaagd. Wel hebben ze een algeheel verbod op ‘volgadvertenties’ kunnen tegenhouden; de Europese burgers moeten genoegen nemen met een verbod op het volgen van minderjarige gebruikers. Wel worden religie, politieke overtuiging en seksuele geaardheid toegevoegd aan de zogeheten gevoelige data, die niet mogen worden gebruikt bij het profileren van gebruikers.

Donkere patronen

De Europese Unie maakte in 2019 met de Algemene Verordening Gegevensbescherming al een begin met het beschermen van de privacy van gebruikers, maar scherpt dat nu aan. Zo mogen websites bij het vragen om toestemming voor het gebruiken van cookies geen ‘donkere patronen’ meer toepassen, ontwerptrucs waardoor de bezoekers van de website in de haast automatisch met alles instemmen.

De laatste jaren liep het ongenoegen over het verdienmodel van de grootste bedrijven van de wereld steeds verder op. Door de data van gebruikers te verzamelen en hun internetgedrag te volgen kunnen Facebook en Google profielen voorschotelen aan adverteerders, die daarmee hun advertenties veel gerichter denken aan te bieden. Het geld dat adverteerders betalen voor een advertentie op bijvoorbeeld de website van een krant, verdwijnt voor een groot deel in de zakken van big tech.

Het ongenoegen is drievoudig: de inbreuk op de privacy, de monopolisering van de digitale wereld, en de polariserende werking van algoritmen op bijvoorbeeld Facebook en YouTube om de aandacht van gebruikers zo lang mogelijk vast te houden. Facebook-klokkenluider Frances Haugen zei afgelopen najaar dat het bedrijf zo veel mogelijk “bozige, polariserende, verdeeldheid zaaiende” content levert “omdat dat meer geld opbrengt’”

Volgens het nieuwe wetsvoorstel moeten gebruikers de kans krijgen om hun eigen algoritmen te kiezen, waarbij er minimaal één optie moet zijn die niet op profilering gebaseerd is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234