Woensdag 21/10/2020

Plastic

Europees Parlement kiest massaal voor verbod op wegwerpplastic

Plastic en ander afval aan de kust in Haïti.Beeld REUTERS

Een bijzonder grote meerderheid van de leden van het Europees Parlement heeft gekozen voor een verbod op het gebruik van wegwerpplastic. Plastic rietjes, wattenstaafjes en plastic bestek zouden daardoor vanaf 2021 verboden moeten worden. Bovendien komen er ook nog andere maatregelen. Zo moet de plastic dop van een fles altijd aan de fles vast hangen. De nieuwe regels moeten de afvalberg van de tien grootste vervuilers meer dan halveren en vooral onze oceanen schoner maken.

Wegwerpplastics zoals borden, bestek, roerstaafjes en wattenstaafjes maken meer dan 70 procent uit van het zwerfvuil op zee. Daarom wil Europa een einde maken aan het gebruik ervan.

Het Europees Parlement sprak zich dan ook massaal uit voor zo'n verbod. 571 parlementsleden steunen het voorstel van de Europese Commissie, 53 parlementsleden stemden tegen. 34 onthielden zich.

Het verbod is nog niet definitief verworven. Over het dossier moet het Europees Parlement nu onderhandelen met de Europese lidstaten. Voor het parlement zullen die onderhandelingen geleid worden door de Belgische Frédérique Ries (MR).

Lees hieronder verder

De leden van het Europees Parlement stemmen massaal voor het verbod.Beeld EPA

Het zijn cijfers om een beetje misselijk van te worden. Vanaf het moment dat plastic serieus in productie werd genomen - in de jaren 50 - is 8 miljard ton uit de fabrieken gekomen. Dat is een 8 met 12 nullen. Daarvan is vervolgens 6 miljard ton na gebruik (vaak maar één keer) weer weggegooid. Dat komt op vuilnisbelten terecht, maar ook in het milieu: gewoon op straat, in de berm naast een stoplicht, in het riool en ook in slootjes, rivieren, zeeën en oceanen.

Al een paar jaar geleden, zo vertelt de Deense Margrete Auken van de Europese Groenen, werd aangeklopt bij de verantwoordelijke Eurocommissaris, de Nederlander Frans Timmermans. “Die reageerde toen een beetje mopperig: hoezo flesjes en rietjes, wat stelt dat nu voor? Maar uiteindelijk heeft de Europese Commissie onder publieke druk toch een U-bocht gemaakt. In mei van dit jaar lag er een heel behoorlijk voorstel voor het terugdringen en verbieden van wegwerpplastic. En waar we nu over gestemd hebben, is zelfs nog iets beter dan dat.”

Stranden

Hoe weet je nu precies wat het meest vervuilend is? Heel simpel: ga maar eens op de stranden kijken. Je ziet dan al snel dat 80 tot 85 procent van het afval (in elk geval in Europa) van plastic is. Volgens een globale berekening kost de opruiming daarvan de Europese economie elk jaar tussen de 259 en 695 miljoen euro. Nog erger is dat een plastic zakje bijvoorbeeld gemiddeld maar 15 minuten wordt gebruikt, maar dat het wel 1.000 jaar kan duren voordat het is afgebroken.

Het voorstel waar nu over gestemd werd, gaat niet over alle plastic. Dat hoeft ook niet, schrijft Ries. Ze is niet tegen plastic, want vaak is het nodig en onontbeerlijk, bijvoorbeeld voor het vers houden van producten. Maar ze is wel tegen plastic dat dient om maar één keer te worden gebruikt. “Onze wegwerpmaatschappij verandert onze oceanen in een vuilnisbak. 85 procent van alle afval in zee is plastic. De helft daarvan is wegwerpmateriaal, een kwart zijn visnetten. Elk jaar komt er in Europese wateren 15.600 tot wegwerpplastic bij. En ongeveer nog 135.000 ton ander plastic. Als we niks doen, hebben we in 2050 meer plastic dan vis in onze zeeën.”

Top 10

Dit voorstel ging ook niet over alle wegwerpplastic. Er is een top 10 samengesteld van de spullen die het meest op onze stranden werden aangetroffen. Plastic flessen (en doppen) en sigarettenfilters voeren de lijst aan. Andere boosdoeners: wattenstaafjes, eetstokjes, bestek, borden, rietjes, roerstaafjes en stokjes waar je een ballon aan kunt vastmaken.

De laatste groep moet totaal verboden worden, vindt Ries. Ze treft hierin een medestander in de Nederlander Bas Eickhout van GroenLinks: “Het gebruiken van wegwerpplastic waarvoor we allang goede alternatieven hebben, is niet meer van deze tijd.” Voor de flesjes geldt dat die in de toekomst voor zeker 25 procent uit hergebruikt materiaal moeten bestaan. Veel fabrikanten hebben hiervoor hun medewerking al toegezegd. Wat de sigarettenfilters betreft, moet de helft in 2025 vervangen zijn door milieuvriendelijk materiaal, en 80 procent in 2030. De bedoeling is dat uiteindelijk alle filters worden vervangen.

Op onderstaande kaart zie je in welke landen plastic tasjes in de ban zijn gedaan. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234