Vrijdag 03/04/2020

visumrel

Europees Hof van Justitie geeft Francken gelijk in belangrijke visumzaak

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA).Beeld BELGAIMAGE

De Europese lidstaten zijn niet verplicht humanitaire visa uit te reiken aan vluchtelingen die ernstig gevaar lopen. Dat heeft het Europees Hof van Justitie zonet bekendgemaakt. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) krijgt daarmee gelijk in de zogenaamde visumrel.

Francken zelf klopte zich al meteen op de borst. "Het gezond verstand heeft gezegevierd. Europa is aan een groot onheil, namelijk een oncontroleerbaar nieuw migratiekanaal, ontsnapt", klinkt het juichend.

Een rechter had Francken vorig jaar verplicht een Syrisch gezin met twee kinderen visa af te leveren op straffe van een dwangsom, maar Francken weigert dat. Een van zijn argumenten is dat de aanvraag in ons land moet gebeuren, niet in een Belgische ambassade of een consulaat in de buurt van een conflictgebied. Het gezin in kwestie had de visa in de ambassade in Beiroet (Libanon) aangevraagd.

In een gelijkaardige zaak van een koppel met drie kinderen - en dus niet in de fors gemediatiseerde zaak rond het gezin met twee kinderen - stapte de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RVV) naar het EU-Hof met de vraag hoe de Europese verordening die van toepassing is, geïnterpreteerd moet worden.

De advocaat-generaal van het Hof gaf vorige maand Francken vorige maand in een advies nog ongelijk. Hij was van mening dat het wel degelijk de plicht is van de lidstaten om humanitaire visa te verlenen als een weigering grote gevolgen kan hebben voor de aanvrager. Die mening druiste in tegen wat al decennia lang hangbaar is in het Europese asielbeleid: lidstaten zijn enkel verantwoordelijk voor mensen die hier op eigen houtje, en vaak met gevaar voor eigen leven, hier geraken.

Nu wordt dat advies dus niet bevestigd. Volgens het Hof kunnen lidstaten niet verplicht worden om humanitaire visa voor kort verblijf af te leveren als duidelijk is dat de aanvragers asiel willen vragen in die lidstaat. Die visa vallen volgens het Hof niet binnen de werkingssfeer van de Europese visumcode, maar enkel onder het nationale recht.

Dat staatssecretaris Francken zo aan het jubelen is, stoot Vanessa Saenen van het VN-vluchtelingenagentschap UNHCR behoorlijk tegen de borst. "We zijn terug bij waar we waren: bij een Europese asielsysteem dat mensen in nood dwingt om via mensensmokkelaars en met gevaar voor eigen leven eerst naar hier te komen vooraleer we ze beschermen. Dat lijkt me niet echt reden tot jubelen."

Bij UNHCR lezen ze het vonnis ook niet als een overwinning voor Francken. "Eigenlijk verandert er niets", stelt Saenen. "Het Europees Hof stelt dat een humanitair visum voor kort verblijf aanvragen om in een lidstaat asiel aan te vragen een oneigenlijk gebruik is van het systeem. Aangezien er niets over bepaald is in de Europese visumcode valt dit niet onder de Europese wetgeving, maar onder de nationale wetgevingen. Het Hof zegt dus eigenlijk dat het niet bevoegd is en dat het aan de nationale rechtbank is om zich over deze zaak uit te spreken."

Ook bij Vluchtelingenwerk Vlaanderen zien ze geen reden tot juichen. "Het Hof kaatst de bal terug naar de lidstaten", stelt woordvoerder Charlotte Vandycke. "Die lidstaten moeten een goed beleid uitwerken. Dat is in ons land niet het geval. Over wie waarom een humanitair visum kan krijgen, is niets geregeld. De spelregels daarover zijn niet duidelijk. Nochtans kan het een middel zijn om gecontroleerd migratie toe te laten en tegelijkertijd mensensmokkel te ontmoedigen. We moeten niet juichen, want er is nog veel werk aan de winkel."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234