Zaterdag 24/10/2020

AchtergrondEuropese Unie

Europees akkoord over migratie krijgt ‘wind in de zeilen’

Afghaanse migranten meren aan op Lesbos in februari dit jaar.Beeld AFP

EU-voorzitter Duitsland verwacht dat de lidstaten begin december een politiek akkoord kunnen bereiken over een nieuw Europees migratiebeleid. Komende weken wordt er intensief onderhandeld om de diepe verdeeldheid te overbruggen.

“De politieke wil is aanwezig”, zei de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Seehofer na afloop van een video-overleg met zijn Europese collega’s. “De wind zit in de zeilen. Dat wil niet zeggen dat er geen obstakels zijn, er is nog een hoop werk te doen.”

De ministers spraken voor de eerste keer over het migratiepact dat de Europese Commissie eind vorige maand presenteerde. Dat moet een eind maken aan de volstrekt verziekte verhoudingen tussen de lidstaten over migratie sinds 2015. Geen van de bewindslieden veegde het Commissie-plan donderdag direct van tafel. Wel maakten ze hun positie heel erg duidelijk, aldus een betrokkene. Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovakije lieten weten onder geen beding asielzoekers over te willen nemen van de zuidelijke lidstaten waar ze arriveren.

Niettemin toonden alle lidstaten zich bereid op basis van het Commissie-voorstel verder te praten. Het voorstel kreeg eerder in het Europees Parlement al een voorzichtig positief onthaal. Het migratiepact van de Commissie zet in een op een snelle eerste selectie bij aankomst van een migrant. Op dit moment maakt twee derde van de migranten geen kans op een verblijfsvergunning in de EU.

Deze omvangrijke groep kansloze asielzoekers moet direct worden teruggestuurd. Nu gebeurt dat vaak niet, minder dan een derde van de uitgeprocedeerden vertrekt daadwerkelijk. Om de thuislanden onder druk te zetten hun mensen terug te nemen, wil de Commissie desnoods handelsvoordelen, subsidies en visa verminderen.

Geen verplichting

De lidstaten zijn het hierover eens, de verdeeldheid zit bij de verdeling van de asielzoekers die wel mogen blijven. Italië, Griekenland, Spanje, Malta en Cyprus maakten duidelijk dat zij niet de permanente verblijfplaats willen zijn van de migranten. In het Commissie-voorstel moeten alle landen solidariteit tonen. Dat kan door migranten over te nemen, maar ook met geld (voor de opvang elders), mensen (douaniers, asielexperts) en materieel (tenten, vervoer).

Horst Seehofer, Duits minister van Binnenlandse Zaken.Beeld EPA

Een land wordt nooit verplicht asielzoekers uit de zuidelijke landen te accepteren. Polen of Hongarije wordt in dat geval wel verantwoordelijk voor de terugkeer van migranten die uit de zuidelijke lidstaten moeten vertrekken. Lukt dat niet binnen acht maanden, dan moeten Polen en Hongarije die mensen alsnog opnemen, zij het met als doel uitzetting.

De Oost-Europese landen, maar ook Baltische staten en Oostenrijk keerden zich “ferm en uitgesproken” tegen dit onderdeel van het migratiepact, zei een betrokken EU-ambtenaar. “Niemand was volledig tevreden, maar velen toonden een positieve houding”, meldde commissaris Johansson (Binnenlandse Zaken). “We hebben geen behoefte aan migratiestrijd maar aan migratiebeleid.”

Seehofer kondigde een extra ontmoeting aan van de verantwoordelijke bewindslieden in november. Hij hoopt dat de ministers dan – ondanks de coronarestricties – naar Brussel kunnen komen. “We hebben overleg in kleine groepjes nodig om een akkoord in elkaar te sleutelen.” In december zouden de bewindslieden het kunnen afkaarten. “Het venijn zit in de details, maar de kansen ook”, zei Johansson. 

Seehofer toonde zich optimistisch. “Ik zeg niet dat we een akkoord zullen bereiken, maar we kunnen het bereiken. De kans is groot.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234