Maandag 14/10/2019

Europa zoekt Unie zonder Cameron

Vandaag vergaderen 27 staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie al voor het eerst zonder het Verenigd Koninkrijk. De Britse premier David Cameron kreeg gisterenavond op zijn laatste EU-top de vraag snel duidelijkheid te scheppen over het vertrek van het VK.

"De rest van de EU heeft geen tijd te verliezen om haar toekomst vorm te geven zonder het VK." De Franse president François Hollande zette gisteren bij aankomst op het diner de toon van het brexit-overleg. Cameron werd er vriendelijk maar kordaat verzocht snel duidelijkheid te scheppen over de volgende stappen van de Britse regering, nadat 52 procent van zijn bevolking vorige donderdag bij referendum koos de EU te verlaten.
Ook Belgisch premier Charles Michel (MR) maande hem tot bekwame spoed. "Ik wil niet dat Groot-Brittannië maanden en maanden met onze voeten gaat spelen", zei hij, beducht voor aanslepende onzekerheid over het Europees project en de impact op de economie. "Ik aanvaard niet dat Europa en België de rekening betalen."
Duits bondkanselier Angela Merkel benadrukte dat Londen het beruchte 'scheidingsartikel' 50 van het Verdrag in werking moet stellen voor er formele onderhandelingen kunnen worden aangeknoopt over een nieuwe relatie met het VK, buiten de EU. Maar Cameron blijft bij zijn voornemen om deze gifbeker door te spelen aan zijn opvolger, die na de verkiezing op een partijcongres in september pas in oktober opnieuw met de Europese Raad overlegt.
De Nederlandse premier Mark Rutte toonde begrip voor deze keuze. "Groot-Brittannië is politiek, monetair, grondwettelijk en economisch ingestort. Het lijkt me onredelijk om te eisen dat ze artikel 50 nu inroepen. We moeten ze even tijd geven om politiek op orde op zaken te stellen", verwees Rutte naar de politieke chaos in Londen, de nervositeit op de financiële markten en de nieuwe roep om Schotse onafhankelijkheid.
Cameron zelf beloofde het echtscheidingsproces 'zo constructief mogelijk' te laten verlopen. Hij hamerde erop dat de Britten Europa niet de rug toekeren. "Deze landen zijn onze buren, onze vrienden en onze bondgenoten. Ik hoop dat we een zo nauw mogelijke relatie vinden op het vlak van handel, samenwerking en veiligheid, want dat is goed voor ons en goed voor hen."

Zelfonderzoek

Ook premier Michel wil op zoek naar 'een nieuwe objectieve alliantie' die voordelig is voor beide partijen. "Maar ik ben niet hypocriet of naïef. We zijn nu in een nieuwe situatie en iedereen verdedigt zijn economische belangen", zei de eerste minister, die de Britten waarschuwde niet te rekenen op toetreding tot de interne markt zonder het vrij verkeer van personen te moeten respecteren. "Dat kan een precedent zijn voor andere landen. Dat gaat niet."
De rest van de EU is nu aan zelfonderzoek toe. Vandaag vergaderen de leiders een eerste keer zonder Cameron, in voorbereiding van een conclaaf over de toekomst van de EU dat in september zal plaatsvinden zonder Britse deelname. Lang niet iedereen ziet daar een grote sprong voorwaarts in de integratie gebeuren.
"Er zijn landen die geïrriteerd raken door de federalistische benadering, er zijn er die meer flexibiliteit willen", zei de Litouwse president Dalia Grybauskaite. " We moeten kalm blijven, nadenken en ons herenigen."
De Maltese premier Joseph Muscat waarschuwde ook het signaal van het brexitreferendum niet te negeren. "Dit is een Europa waar mensen zich in toenemende mate van vervreemd voelen. Het is onze plicht om actie te ondernemen."
Volgens bondskanselier Merkel komt het er ook op aan gemeenschappelijke oplossingen te vinden voor andere dringende dossiers: werkgelegenheid, concurrentiekracht en de aanpak van de migratiecrisis. "Het is belangrijk dat we kunnen zeggen: we gaan ook vooruit."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234