Zondag 28/02/2021

Europa zet stappen tegen Centraal- en Oost-Europese landen die asielzoekers weigeren

Dimitris Avramopoulos. Beeld Photo News
Dimitris Avramopoulos.Beeld Photo News

De Europese Commissie heeft inbreukprocedures gelanceerd tegen Polen, Hongarije en Tsjechië omdat de drie landen categoriek blijven weigeren om asielzoekers over te nemen van Griekenland en Italië. "Europa gaat niet alleen om het vragen van fondsen of het garanderen van veiligheid. Het gaat ook om het delen van moeilijke momenten", zo verdedigde eurocommissaris Dimitris Avramopoulos de beslissing.

In september 2015, op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis, schaarden de lidstaten zich achter een tijdelijk spreidingsplan voor asielzoekers met een grote kans op bescherming die via Griekenland of Italië in de Europese Unie arriveerden. Bijna twee jaar en herhaaldelijke oproepen later hebben Polen, Hongarije en Tsjechië nog steeds geen, of amper asielzoekers overgenomen van de twee landen aan de Europese buitengrenzen.

"We hebben genoeg vertragingen en discussies gehad. Het is tijd om actie te ondernemen", kondigde Avramopoulos de inbreukprocedures tegen de drie lidstaten aan. Hij wees erop dat het spreidingsplan "geen keuze" is, maar "een morele plicht" en "een wettelijke verplichting die collectief werd goedgekeurd en die collectief moet worden uitgevoerd".

Polen en Hongarije hebben tot dusver geen enkele asielzoeker laten overvliegen uit Italië of Griekenland. Tsjechië haalde twaalf mensen uit Griekenland, maar heeft intussen alle medewerking opgezegd. Avramopoulos sprak de hoop uit dat de betrokken lidstaten alsnog zullen deelnemen aan het spreidingsplan. De procedure kan de drie op termijn voor het Europese Hof van Justitie brengen. Daar betwisten Hongarije en Slovakije nu reeds de wettelijkheid van het plan.

Ook Slovakije is mordicus tegen het verplichte spreidingsplan, maar het land ontsnapt aan een procedure omdat het in extremis een zestiental asielzoekers uit Griekenland haalde. De overige drie Visegradlanden tonen zich niet onder de indruk. "We zijn voorbereid om onze positie te verdedigen en argumenten op tafel te leggen die duidelijk maken waarom verplichte quota verkeerd zijn", reageerde de Tsjechische premier Bohuslav Sobotka.

Net als Sobotka denkt ook de Poolse buitenlandminister Witold Waszczykowski niet dat de procedure tot sancties zal leiden. "De meeste van die mensen zijn geen vluchtelingen, maar migranten die illegaal in Europa zijn binnengekomen. Ze willen niet overgeplaatst worden naar Polen. Dan had dat met dwang moeten gebeuren", zo verluidde in Warschau, waar het spreidingsplan als een veiligheidsrisico wordt bestempeld.

Overigens schoot de uitvoering van het spreidingsplan ook in de meeste andere lidstaten bijzonder traag uit de startblokken. Vele lidstaten waren er niet happig op om asielzoekers over te nemen zolang de landen aan de Europese buitengrenzen de inkomende migranten niet systematisch registreerden en hen vrije doorgang verleenden naar de landen in het noordwesten van het continent.

Pas sinds begin dit jaar zit er meer vaart in. Sinds januari zijn bijna 10.300 personen overgebracht, vijf keer zoveel als in dezelfde periode in 2016. De teller staat intussen op 20.869 overgeplaatste asielzoekers (13.973 herplaatsingen uit Griekenland en 6.896 uit Italië). België nam tot dusver uit beide landen in totaal 623 mensen over.

De bedoeling is ruim 98.000 asielzoekers te spreiden over de lidstaten. Elk land kreeg welbepaalde quota mee. Zo zou België in totaal tot 3.812 mensen moeten overnemen. Momenteel komen volgens de Commissie nog ongeveer 13.000 mensen uit Griekenland en Italië in aanmerking voor herplaatsing. Zij zouden tegen september overgebracht moeten kunnen worden. Degenen die in 2016 en 2017 zijn aangekomen, moeten wel nog worden geregistreerd.



Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234