Woensdag 21/10/2020

Europa zet snelle interventieteams in om buitengrenzen te controleren

De Europese buitengrenzen zullen in de toekomst niet enkel bewaakt worden door grenswachters van het land zelf. De Europese Commissie wil speciaal opgeleide grens-interventieteams opleiden die kunnen bijspringen wanneer bepaalde grensposten dreigen te worden overspoeld door vluchtelingen.

Door Tom Cochez

BRUSSEL l 'Momenteel zijn individuele lidstaten zelf verantwoordelijk voor de controle van hun buitengrenzen', zegt professor Gert Vermeulen van de vakgroep strafrecht en criminologie van de Universiteit Gent. 'Snelle interventieteams zijn een eerste stap in de richting van meer solidariteit tussen de EU-lidstaten op het vlak van de controle van de buitengrenzen.'

Luxemburg heeft met zijn luchthaven slechts één niet-EU buitengrens te controleren. Die situatie staat in schril contrast met de situatie van andere EU-lidstaten zoals Italië. Dat land heeft met zijn bijzonder grillige Adriatische kust, gelegen pal tegenover de Balkan, veel directer te maken met soms acute toestromen van vluchtelingen. Ondanks dat reële onevenwicht heeft elke EU-lidstaat afzonderlijk de verantwoordelijkheid om te waken over de eigen buitengrenzen.

Die situatie zorgt al langer voor gehakketak tussen lidstaten. "Niet alleen omdat de inspanningen onevenredig verdeeld zijn", zegt professor Gert Vermeulen, "ook omdat het voor een land als Luxemburg, dat amper buitengrenzen heeft, moeilijk is om kritiek te leveren op landen als Italië omdat dat land zijn buitengrenzen onvoldoende zou controleren. Dat probleem zal alleen maar acuter worden wanneer het Schengenverdrag, dat de Europese binnengrenzen opheft, geactiveerd wordt binnen de 25 EU-lidstaten."

Het activeren van Schengen maakt dat alle druk verschuift in de richting van de Europese buitengrenzen. De grillige Adriatische kust wordt op dat moment ook een soort Belgische buitengrens. "Op lange termijn zou er een solidariteitsfonds of solidariteitskorps kunnen komen om die buitengrenscontrole evenwichtiger te verdelen tussen de lidstaten", zegt Gert Vermeulen. "De plannen van de Europese Commissie om snelle grensinterventieteams uit te bouwen is een eerste stap in die richting."

Volgens EU-Commissaris voor Justitie-beleid Franco Frattini zullen er 250 tot 300 personen opgeleid worden om deel uit te maken van de interventieteams. De opleiding zou gebeuren door Frontex, het Europees agentschap voor de controle van de buitengrenzen. Daarbij zouden vooral risicoanalisten, tolken en identificatiespecialisten opgeleid worden. "Enkele honderden controleurs lijkt misschien weinig, maar dat is het niet", zegt professor Vermeulen. "Het gaat om een versterking van de grensposten. Het gaat niet om de bewaking van bossen en kustlijnen rond die grensposten. Het is zeker niet de bedoeling om de hele Europese buitengrens met patrouilles te bewaken."

Bovendien gaat het om teams die enkel op piekmomenten hun extra diensten moeten verlenen. "Die acute piekmomenten zijn vrij goed voorspelbaar. Vaak hangen ze samen met oorlogen, plotse sociaal-economische of politieke omwentelingen. Doorgaans zijn die piekmomenten ook zeer lokaal. Grote problemen aan alle Europese buitengrenzen tegelijk is geen waarschijnlijk scenario."

Blijft de vraag of een Belgische grenswachter in het Spaanse Tarifa dezelfde bevoegdheden kan hebben als zijn Spaanse collega's. "Juridisch kan alles geregeld worden", garandeert Gert Vermeulen. "De vraag is vooral hoe ver men wil gaan. Dat is een politieke vraag, maar technisch zijn er geen bezwaren. Het is bijvoorbeeld ook perfect mogelijk geweest om strafrechtelijke gemeenschappelijke Europese onderzoeksteams op te richten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234