Maandag 21/06/2021

Europa zet mes in suikerindustrie

De hervorming van het Europese suikerregime zal de Belgische suikerindustrie pijn doen. Mogelijk zullen er opnieuw fabrieken hun deuren moeten sluiten.

Johan Corthouts

België telde in een ver verleden meer dan 80 suikerfabrieken. Vandaag blijven er in ons land amper zes fabrieken over. De kans is groot dat in de komende jaren de afslankingsoperatie genadeloos wordt voortgezet. De Europese Commissie wil vanaf 2006 het mes zetten in de meeste beschermde landbouwsector en de deur van de Europese markt openstellen voor de invoer van goedkopere rietsuiker uit landen als Brazilië.

Landbouwcommissaris Franz Fischler wil de gewaarborgde prijs voor suiker met een derde verminderen. In 2008 zou de prijs 421 euro per kubieke meter bedragen. Vandaag bedraagt de garantieprijs nog 632 euro, bijna drie keer de prijs die op de wereldmarkt wordt geboden. De Oostenrijkse commissaris pleit ook voor een reductie met 16 procent van het totale productiequotum van 17,4 miljoen ton, de hoeveelheid suiker die de Europese boeren maximaal per jaar mogen produceren. De Europese Commissie keurt het plan-Fischler naar alle waarschijnlijkheid overmorgen goed.

Tiense Suiker, de grootste suikerproducent van ons land, staat bijzonder kritisch ten aanzien van het plan. De quotumverlaging kan nog door de beugel, maar voor de forse verlaging van de garantieprijs heeft Tiense geen begrip. "De prijsverlaging is veel te drastisch. De druk op de marges wordt enorm. De productie moet beter vergoed worden", zegt woordvoerder Johan De Rycker.

Tiense Suiker, eigendom van de Duitse wereldleider Südzucker en met vestigingen in Tienen, Wanze en Bugelette, heeft bijna 70 procent van de Belgische suikerproductie in handen. Dit jaar sloot de groep haar fabriek in Genappe. De sluiting ging gepaard met de afvloeiing van 150 mensen.

Ook bij Iscal, de nieuwe fusiemaatschappij waarin de families Lippens, Crahay en Couplet hun Belgische suikerbelangen onderbrachten, ziet men de bui hangen. "We zijn bang voor wat komen gaat", zegt gedelegeerd bestuurder Guillaume d'Arschot Schoonhoven. "In ons land blijft de suikerproductie overeind, maar er zullen rake klappen vallen." Iscal met vestigingen in Veurne, Moerbeke en Fontenoy heeft zo'n 30 procent van de suikerproductie in handen. Als gevolg van de fusie sloot de groep begin dit jaar in Frasnes een van haar vestigingen. De Belgische suikerproducenten verwachten een grondige hertekening van de productie in Europa als het plan-Fischler wordt gerealiseerd. Lidstaten in het zuiden en het noorden van Europa zoals Finland of Italië zullen hun minder rendabele suikerindustrie zien verdwijnen. Productie-eenheden in Noord-Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, België en Nederland, de beste suikerbietregio's, zouden wel standhouden.

Tiense Suiker hoopt quota van failliete fabrieken te kunnen opkopen. Dat zou het plan-Fischler enigszins verteerbaar maken. Ook vraagt de grootste Belgische producent dat Europa ook in de toekomst een rem zet op de invoer van suikerriet uit ontwikkelingslanden. "De invoer van suikerriet moet geplafonneerd blijven, anders krijgen we enkel nog Braziliaanse suiker op onze markt en blijft Brazilie op termijn over als de enige suikerproducent."

Het voorstel van de Europese Commissie heeft nog een lange weg af te leggen voordat het een Europese wet wordt. Zowel de lidstaten als het Europees Parlement moeten er zich over uitspreken.

Frisdrankenindustrie haalt voordeel uit hervorming

Naar verwachting zal de Europese consument maar weinig merken van de wijziging van het suikerregime. "De hervorming gaat niet ver genoeg voor de consument", zegt Dominique Forest van de Europese consumentenorganisatie BEUC. Om een prijseffect te kunnen bereiken, vraagt de BEUC dat de prijssubsidie veel drastischer wordt afgebouwd. "Een daling met 30 procent is te weinig", zegt Forest. Enkel de frisdrankenindustrie zal haar voordeel kunnen doen bij de hervorming. Johan De Rycker van Tiense Suiker bevestigt. "Alleen de Coca Cola's van deze wereld winnen. De verlaging van de garantieprijs is te beperkt om doorgerekend te worden aan de consument."

Exportsubsidies fors ingekrompen

Het suikerregime kost de Europese begroting op jaarbasis ongeveer 1,4 miljard euro. De hervorming moet besparingen opleveren in het landbouwbeleid, dat ongeveer 45 procent van de Europese begroting opslokt. Maar het plan-Fischler komt ook tegemoet aan de internationale kritiek op het protectionisme in het Europese landbouwbeleid. Door zijn boeren en industrie te subsidiëren voert Europa oneerlijke concurrentie met producenten uit de Derde Wereld. Europa dumpt zijn suikeroverschotten op hun markten. Brazilië, Thailand en Australië hebben daarover klacht ingediend bij de Wereldhandelsorganisatie (WHO). In het hervormingsplan belooft Europa de exportsubsidies fors af te bouwen. De hoeveelheid gesubsidieerde export wordt aanzienlijk verlaagd, van 2,4 miljoen ton per jaar tot slechts 400.000 ton.

Ramp voor bietentelers

"De bietenteelt is het enige agrarische product dat de de landbouw in België rendabel houdt", zegt Richard Eeckhaut, voorzitter van de Belgische bietenplanters. "De prijsverlaging die de Europese Commissie wil doorvoeren, zal dan ook rampzalige gevolgen hebben voor de bietentelers." In België leven zowat 20.000 landbouwers van de suikerbietteelt. De hervorming zal het inkomen van de bietentelers volgens Eeckhaut met naar schatting 20 procent naar beneden halen.

(JCS)

Landbouwcommissaris Franz Fischler wil de gewaarborgde prijs voor suiker met een derde verminderen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234