Woensdag 23/09/2020

Europa wordt anders met 'Merkollande'

Nu François Hollande na een razend spannende campagne tot president van Frankrijk is verkozen, moeten de handen zo snel mogelijk uit de mouwen. Zijn eerste buitenlandse reis gaat obligaat naar bondskanselier Angela Merkel. Hollande wil 'Merkollande' flink anders doen ogen dan 'Merkozy'.

Merkel mag dan de machtigste vrouw ter wereld zijn, als Hollande haar eerstdaags bezoekt, zal hij een niet mis te verstane boodschap voor haar meebrengen: Europa moet af van een koers die enkel op besparingen mikt - en daardoor geen groei toelaat.

Met dat doel voor ogen wil de socialist, destijds een nauw medewerker van voormalig Commissievoorzitter Jacques Delors, het eind 2011 met grote moeite overeengekomen begrotingsverdrag weer ter sprake brengen. Niet om het open te gooien en tabula rasa te maken, zijn aanvankelijke voorstel, wel om er een protocol aan toe te voegen dat de klemtoon legt op economische relance. Hollande is voorstander van strakke discipline om schuldenbergen en begrotingstekorten weg te werken, zeker en vast, maar zonder groeipact dreigt Europa alleen maar dieper in het slop te raken, zo meent hij.

Hollandes aangekondigde bezoek aan Merkel moet onderstrepen dat de Frans-Duitse as de motor van Europa blijft. Niet voor niets is een van de meest getipte kandidaat-premiers Jean-Marc Ayrault, burgemeester van Nantes en een man met een zeldzame passie voor Duitsland. Omdat Berlijn tot elke prijs de perceptie wil vermijden dat het andere lidstaten een 'Diktat' oplegt, kan het niet buiten de samenwerking met Parijs om.

Alleen: tijdens de campagne had Angela Merkel op nogal uitgesproken wijze haar voorkeur laten blijken voor Nicolas Sarkozy. Meer zelfs, tegen de bilaterale traditie in had ze boudweg geweigerd diens socialistische rivaal te ontmoeten.

Zo komt het dat Merkel tegenover Hollande wat goed te maken heeft. Op het persoonlijke vlak, ja, maar ook politiek. Het begin van de bocht werd na de eerste ronde al genomen, toen centrumrechts Europa Frankrijks linkse bui voelde hangen. Het duidelijkste signaal dat er met de socialist best te praten viel, kwam van Mario Draghi, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB). Op 25 april verklaarde de Italiaan dat hij inderdaad brood zag in 'een nieuw groeipact'.

Croissance

Echt warm lopen voor het voorstel deed Merkel dan wel niet, ook zij gooide lijntjes uit. Plots vielen her en der in de Europese Unie, in Italië, Spanje en Griekenland, echo's van Draghi's plan te horen. In Nederland bewees de regeringscrisis dan weer dat zelfs de primussen hun huiswerk niet gedaan kregen. Diplomaten en gezanten begonnen intussen volop contacten te smeden met de inner circle van de Franse socialist. In de Unie was onmiskenbaar een Hollande-moment aangebroken, de ultieme bevestiging kwam gisteravond.

Nochtans, diep in zijn kaarten laten kijken over hoe hij de groei precies zal aanzwengelen, deed Hollande tot nu toe niet. Wel wil hij het 'mission statement' van de ECB herzien. Hij vindt onder meer dat de bank te exclusief inflatiebestrijdend werkt en dat het Europese muntbeleid te weinig andere criteria in rekening neemt, waaronder de 'croissance', Hollandes als een mantra herhaalde toverwoord.

Ook vraagt de PS'er een debat over het spijzen van het Europees Noodfonds met middelen van de Centrale Bank en pleit hij voor de invoering van 'eurobonds', waardepapier dat een gedeeltelijke mutualisering van de nationale schuldenbergen mogelijk maakt. Niet alleen François Hollande is daar voorstander van. Dat is, met nuanceverschillen, ook de Commissie. Alleen Merkel blijft tot nader order zweren bij drastische besparingen - zij het met kosmetische ingrepen om Hollande blij te houden.

Proefballonnetjes

Proefballonnetjes heeft de Corrézien de jongste maanden ook opgelaten over een heffing op financiële transacties en de oprichting van een EU-ratingagentschap. Hollande wil voorts een "ambitieuze begroting" voor de aankomende financiële periode 2014-2020, waarover hartig gediscussieerd zal worden.

De nieuwe meerjarenbegroting moet de EU in staat stellen "grote toekomstprojecten" op te zetten. De kersverse president heeft een zwakke plek voor groene technologie en voor goederentransport via het spoor - stof op overschot voor zijn eerste Europese top, eind juni.

Maar critici zijn sceptisch over Hollandes groeiagenda. Ze werpen op dat hij niets te bieden heeft dat niet eerder al door de Unie in de steigers werd gezet. Zo beschikt ze over een Strategie 2020 die een "intelligente, duurzame en inclusieve groei" beoogt en dokterde ze eerder de (amper van de grond gekomen) Lissabonstrategie uit, die van Europa "de meest competitieve en dynamische kenniseconomie ter wereld" had moeten maken.

Parole, parole

Hoewel ook Nicolas Sarkozy uiteindelijk bijdraaide richting meer groei, deed zijn team Hollandes plannen alvast als 'parole, parole' af, een verwijzing naar de gelijknamige hit van zangeres Dalida, die vorige week precies 25 jaar geleden uit het leven stapte.

Legt François Hollande andere Europese accenten dan zijn voorganger, dan toont hij zich op het vlak van buitenlands beleid bijna twee handen op één buik. Enig twistpunt tussen hemzelf en Sarkozy: de kalender voor de terugtrekking van de Franse soldaten uit Afghanistan. Hollande wil die eind dit jaar al rond hebben, terwijl de huidige regering zich eind 2014 als deadline opgelegd had, zoals afgesproken met Barack Obama. Dat belooft voor de NAVO-top in Chicago, over twee weken. De eerste handdruk tussen Obama en Hollande zal kort daarvoor plaatsvinden, op de G8-top van Camp David.

Hoezeer de socialist het in de campagne ook over nationale thema's had, zijn agenda wordt van meetaf aan internationaal. Een eerste signaal voor de geloofwaardigheid van Frankrijks nieuwe president zal vanmorgen al gegeven worden, als wereldwijd de beurzen opengaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234