Zondag 15/12/2019

Europa wil Thyssen, België (nog) niet

Haar Europese vrienden proberen Marianne Thyssen (CD&V) in de Europese Commissie te loodsen. Tevergeefs, zo lijkt het. Meer dan wat toegevingen bij de federale gesprekken zitten er wellicht niet in. Donderdag is de dag van de waarheid.

Het was de christendemocratische commissievoorzitter Jean-Claude Juncker die afgelopen weekend een schot voor de boeg loste. Ons land kan maar beter een vrouwelijke kandidaat-eurocommissaris leveren, anders kunnen we fluiten naar een zware portefeuille. De formateurs moeten met andere woorden Junckers partijgenote Marianne Thyssen voordragen en niet MR-kandidaat Didier Reynders.

Joseph Daul, de voorzitter van de christendemocratische Europese Volkspartij (EVP) en een absoluut zwaargewicht in de Europese toppolitiek, doet daar nog een schepje bovenop. "Ik steun Thyssen volop", zegt hij in een gesprek met deze krant.

"Ze is uitermate geschikt voor een economische of sociale portefeuille in de nieuwe Europese Commissie. Ze wordt in het Europees Parlement over de partijgrenzen heen gerespecteerd voor haar harde werk en onderhandelingen die tijdens de vorige legislatuur tot een akkoord leidden over de Sixpack (zes maatregelen die zowel het Stabiliteits- en het Groeipact als het toezicht op de begroting van EU-lidstaten versterkten, waardoor de eurocrisis werd bezworen, RW)."

Hoog spel

Junckers pleidooi voor Thyssen is niet geheel onlogisch. Hij zit met een nijpend tekort aan vrouwen in zijn commissie. Momenteel zijn het er slechts vijf, terwijl hij vooraf minstens tien had vooropgesteld. Juncker zal zwaar worden aangepakt door het Europees Parlement als het genderevenwicht niet hersteld wordt. Zelfs zijn eigen EVP zegt dit niet zomaar te laten passeren. "Het is niet mogelijk dat er in de volgende commissie minder vrouwen zullen zetelen dan in de vorige", stelt Daul. "Ook daarom is het belangrijk dat België een vrouw voordraagt. Uw land had nog nooit een vrouwelijke commissaris."

Daul en Juncker staan erg dicht bij de CD&V'ster. "De relatie tussen Juncker en Thyssen is zoals die tussen mij en haar. We zijn amis de travail", beaamt de Fransman.

Juncker en co. spelen hoog spel. Door expliciet hun kandidaat naar voor te schuiven, riskeren ze een reactie. Bij de federale onderhandelaars zijn de uitspraken zelfs afgedaan als "ongehoord voor een commissievoorzitter". Bij CD&V wordt ook benadrukt dat de beslissing toekomt aan België en dat Juncker niet het recht heeft om alles te bepalen.

De centrumrechtse partijvoorzitters kwamen gistermiddag samen om de Europese kwestie te bespreken. De nieuwe eurocommissaris wordt officieel niet behandeld tijdens de plenaire sessies van de onderhandelingen, maar de invloed op de gesprekken is onmiskenbaar. "In de politiek hangt alles aan elkaar", gaf formateur Kris Peeters zelf aan.

Stevig bikkelen

Donderdag wordt de dag van de waarheid. Dan verstrijkt de ultieme deadline die Juncker heeft opgelegd om een kandidaat-commissaris voor te dragen en worden de coformateurs bij de koning verwacht voor een tussentijds verslag.

Wie de eurocommissaris krijgt, zal elders moeten inleveren. En omgekeerd: wie er naast grijpt, zal op een aantal andere punten extra toegevingen kunnen vragen. Vooral over de begroting zal nog stevig gebikkeld worden. Zolang er daarover geen afspraken zijn, komt er allicht geen beslissing over de eurocommissaris.

De timing van een begrotingsevenwicht, hoe groot de lastenverlaging zal bedragen, maar ook een mogelijke tax shift staan op het programma. Dat gaat over een verschuiving van de belastingen naar consumptie (btw), vervuiling (diesel) en vermogen (meerwaardebelasting op aandelen).

Door vast te houden aan de kandidatuur van Thyssen drijft CD&V haar prijs op in de federale gesprekken. Dat de partij daarbij vanuit Europa steun krijgt, is meer dan mooi meegenomen. Indien de christendemocraten afzien van de post van eurocommissaris, kunnen ze inhoudelijke toegiften eisen. Onder meer de meerwaardebelasting kan een mooie trofee zijn om de linkse flank tevreden stellen. Zo kunnen ze de kritiek van de socialisten afweren met iets dat sp.a nooit heeft klaargekregen.

Didier Reynders wil zich echter niet zomaar laten kisten. "Ik ben nog steeds beschikbaar", liet hij gisteren weten. Hij lijkt de topkandidaat voor de Europese topjob. Maar ook ontslagnemend commissaris Karel De Gucht (Open Vld) geeft zich nog niet gewonnen."Soms komt er op het laatste moment nog een verrassing uit de bus", weten ook niet-liberale onderhandelaars.

Ondanks de oplopende spanning benadrukken meerdere onderhandelaars dat de onderhandelende partijen er wel uit zullen geraken. Ja, het zal erom spannen. Maar neen, tot een echte ontploffing van de formatie zal het niet komen, klinkt het. "De situatie is heel anders dan in 2010. Toen moest je elke dag zoeken: welke valstrik heeft de PS nu weer gespannen?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234