Maandag 27/09/2021

Europa wil ontwikkelingssamenwerking begraven

Javier Solana wil ontwikkelingssamenwerking als apart beleidsdomein in de EU afschaffen. De ministers van Ontwikkelingssamenwerking antwoordden hem gisteren dat dat geen goed idee is: hulp zal niet langer dienen om armoede te bestrijden maar wordt een glijmiddel voor Europese belangen.

Brussel

Van onze medewerker

John Vandaele

Met de uitbreiding van de Europese Unie in zicht wordt op allerlei manieren geprobeerd om de Europese constructie te rationaliseren. Er is de Europese Conventie die terzake grondig denkwerk verricht, maar ook anderen zitten niet stil. Zo stelt Javier Solana, verantwoordelijk voor het Europees buitenlands- en veiligheidsbeleid, voor om het aantal ministerraden terug te brengen van zestien tot tien. Een van de raden die zou moeten sneuvelen, is de Europese ontwikkelingsraad, waarin de Europese ministers van Ontwikkelingssamenwerking beslissen over Noord-Zuidkwesties.

Die Europese ontwikkelingsraad kwam gisteren bijeen en nam afstand van Solana's voorstel. Daarmee is het idee echter niet van tafel. De uiteindelijke beslissing wordt immers genomen door de ministers van Buitenlandse Zaken, de Algemene Raad, in Sevilla op 25 juni. De Belgische staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking, Eddy Boutmans, noemt het Solana-voorstel gevaarlijk: "Concreet betekent het voorstel dat de Noord-Zuidkwesties voortaan door de ministers van Buitenlandse Zaken zouden worden beslist. Voor buitenlandministers is Noord-Zuidsolidariteit echter maar een van de vele bekommernissen; voor ministers van Ontwikkelingssamenwerking is het echter de hoofdzaak. Als Solana zijn zin krijgt, wordt ontwikkelingssamenwerking een instrument van buitenlands beleid en niet van armoedebestrijding."

Boutmans heeft enige ervaring in deze materie want bij de aanvang van paars-groen probeerde de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Louis Michel, zich meester te maken van Boutmans' ontwikkelingsmiljarden - uiteindelijk zonder succes. Boutmans was tevreden met het verzet van zijn collega's in de ontwikkelingsraad: "Europa is de grootste donor ter wereld. Het moet het goede voorbeeld blijven geven. Anders kunnen we de millenniumdoelen over het terugdringen van armoede wel vergeten."

Op elke tien dollar die de wereld aan ontwikkelingssamenwerking besteedt, neemt de EU er een voor haar rekening - voor alle duidelijkheid: de bijdragen van de lidstaten zijn daarin niet begrepen. In 2000 was de Unie goed voor 6 miljard euro aan hulp. Kenmerkend is dat de EU tot nu toe een groter deel van haar hulp besteedde in de minst ontwikkelde landen (MOL's) dan andere grote donoren als Japan en de Verenigde Staten. Momenteel gaat 39 procent van de EU-hulp naar de MOL's, terwijl het gemiddelde van de Oeso-landen 23 procent is. In de VS bepalen geopolitieke overwegingen sterk de besteding van de hulp; armoedebestrijding is slechts secundair. Dat valt duidelijk af te lezen van de topdrie van ontvangers van VS-hulp: Israel, Egypte en Colombia, alledrie middeninkomenslanden. De vrees van ontwikkelings-ngo's is dat de EU de Amerikaanse weg op gaat als ontwikkelingssamenwerking als eigenstandig beleidsdomein verdwijnt. Een en ander is overigens al een tijdje aan de gang. In 1990 ging nog 70 procent van de EU-hulp naar de MOL's, tegen 39 procent nu. De val van de Berlijnse Muur zit daar voor veel tussen: sinds 1990 gaat een groeiend deel van het ontwikkelingsmanna naar de vroegere Oostblok-landen. Ook buurlanden over de Middellandse Zee krijgen meer steun. De MOL's zijn uit de toptien van ontvangers verdwenen. Mirjam van Reisen, EU-expert bij Bond, een netwerk van 250 Britse ontwikkelings-ngo's: "We begrijpen dat buurlanden belangrijk zijn maar dat mag niet ten koste gaan van de armsten. Dat is ook wat de mensen willen. Dat blijkt uit elk Europees opinieonderzoek. Bovendien staat in de Europese wetgeving dat armoedebestrijding het doel van de Europese hulp is." Wordt dus vervolgd in Sevilla.

Voorstel om aantal ministerraden terug te brengen van zestien tot tien

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234