Maandag 22/07/2019

Europa wil glyfosaat langer toelaten

De Europese Commissie wil onkruidbestrijder glyfosaat, hoofdbestanddeel van het populaire Roundup, nog eens tien jaar toelaten. Nochtans is onduidelijk of de stof kankerverwekkend is. De industrie voert het lobbywerk op. 'Fabrikant Monsanto moet de geheime studies vrijgeven. Alleen zo krijgen we dit helder', zegt toxicoloog Jan Tytgat (KUL).

Eind dit jaar loopt de Europese vergunning voor glyfosaat af. Hoe dichter die datum nadert, hoe heftiger twee kampen botsen over de veiligheid van de stof die boeren en tuiniers massaal gebruiken in onkruidbestrijders zoals Roundup.

De Europese Commissie lijkt zich te scharen achter de stelling dat het niet schadelijk is. Ze stelt voor de procedure te starten om de vergunning met tien jaar te verlengen. De zet lokt kritiek uit omdat over de eventuele risico's twijfel leeft.

Zelf stelt commissaris voor Gezondheid en Voedselveiligheid Vytenis Andriukaitis dat er geen reden is om te verbieden "omdat de wetenschappelijke conclusie luidt dat de stof niet kankerverwekkend of hormoonverstorend is".

Hij baseert zich daarvoor op rapporten van het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA).

In de publieke, wetenschappelijke en politieke arena zijn daar echter grote vraagtekens bij gezet. Omdat de studies waarop die rapporten zijn gebaseerd grotendeels van de industrie komen, doorgaans gaan over glyfosaat als geïsoleerde stof en niet in combinatie met andere middelen zoals in de werkelijkheid en omdat een deel van die studies geheim blijft.

Daarenboven besloot het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 2015 dat glyfosaat in combinatie met andere stoffen "waarschijnlijk kankerverwekkend is". Nog een WHO-studie concludeerde een jaar later het tegendeel maar gaat enkel over risico's via voedselinname en niet via direct gebruik.

En ondertussen suggereren onlangs gelekte mails van Monsanto, dat een derde van zijn winst dankt aan Roundup, dat het bedrijf onderzoek manipuleerde.

Tegen wil van Europese burger

"De beslissing van de Commissie is daarom erg verbazend", zegt Europarlementslid Bart Martens (sp.a). "De EFSA blijkt haar eerste conclusies voor een groot deel te baseren op de Monsanto-studies waarover al die vragen rijzen. Bij zoveel onduidelijkheid moeten overheden het voorzorgsprincipe hanteren, maar dat gebeurt dus niet."

Het zou volgens Martens naïef zijn om te denken dat gelobby door de industrie geen impact had. "Toch is het vreemd dat de Commissie hier het al flink beschadigde vertrouwen van de burger niet helemaal vooropstelt", stelt Martens.

Zijn collega Kathleen Van Brempt roept dan ook op tot een speciale onderzoekscommissie. "Wij zijn geschokt. Nu houdt de Commissie geen rekening met de tegenstrijdige wetenschap, de niet-transparante erkenningsprocedure en evenmin met de 750.000 burgers die het burgerinitiatief om glyfosaat te verbieden ondertekenden."

Volgens toxicoloog Jan Tytgat (KUL) is er maar één uitweg. "Monsanto moet die geheime studies na al die jaren vrijgeven. Een onafhankelijke expertencommissie kan dan oordelen wat ze waard zijn en de twijfel wegnemen. Anders blijven we in het ijle kibbelen."

Ook Europarlementslid Bart Staes (Groen) pleit daar al langer voor. "Ruim een jaar geleden mochten parlementsleden op mijn vraag via de wet op openbaarheid van bestuur stukken van zwaar geredigeerde studies even inkijken. Dat was nep-transparantie. Het voorzorgsprincipe is wettelijk verankerd en de Commissie zou het zeker hier moeten laten gelden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden