Zaterdag 27/11/2021

NieuwsAfghanistan

Europa vreest herhaling van de vluchtelingencrisis van 2015

Afghanen willen het land massaal verlaten.  Beeld EPA
Afghanen willen het land massaal verlaten.Beeld EPA

Na de val van Kaboel wil Europa een herhaling van de vluchtelingencrisis van 2015 voorkomen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel benadrukte dat Afghaanse vluchtelingen in hun eigen regio moeten worden opgevangen. De Franse president Emmanuel Macron waarschuwde voor ‘grote irreguliere migratiestromen.’

Door de Amerikaanse terugtocht dreigt de Afghaanse crisis ook een Europese crisis te worden. Europese politici vrezen een herhaling van 2015, toen de burgeroorlog in Syrië tot een exodus naar Europa leidde.

Met de Duitse en Franse verkiezingen in zicht mag dat niet opnieuw gebeuren, zeggen politieke leiders in Duitsland en Frankrijk. “Ik geloof niet dat we nu het signaal moeten uitzenden dat Duitsland iedereen kan opvangen die nu in nood verkeert”, zei de christendemocratische leider Armin Laschet, de beoogde opvolger van Merkel. De secretaris-generaal van de christendemocraten, Paul Ziemiak, was nog explicieter: “We kunnen de kwestie Afghanistan niet in Duitsland oplossen. Voor ons is duidelijk dat 2015 zich niet mag herhalen.”

De Franse president Macron kondigde een ‘robuust’ Europees initiatief aan om te verhinderen dat ‘grote irreguliere migratiestromen’ Europa bereiken. De meeste vluchtelingen moeten worden opgevangen in de regio.

Hoe kansrijk is het Europese streven om de meeste vluchtelingen op flinke afstand van het continent te houden? Kan de EU zaken doen met landen als Pakistan en Iran? Misschien wel: veel Afghanen worden al opgevangen in de regio. Iran herbergt naar schatting meer dan 3 miljoen Afghanen. Ter vergelijking: sinds 2015 vroegen ongeveer 570.000 Afghanen asiel in de 27 landen van de Europese Unie.

Fout herhalen

Bij elke humanitaire crisis vluchten mensen het eerst naar de buurlanden. Na het uitbreken van de burgeroorlog in Syrië gingen de meeste vluchtelingen naar Libanon, Jordanië en Turkije. Pas toen ze concludeerden dat hun situatie uitzichtloos was, trokken ze door naar Europa. “We moeten niet de fout uit het verleden herhalen door te weinig geld te geven aan de UNHCR (VN-vluchtelingenorganisatie, red.) en andere hulpprogramma’s, waardoor mensen van Jordanië en Libanon naar Europa trokken”, zei bondskanselier Merkel.

Opname van vluchtelingen ligt echter moeilijk in Europa. Sinds 2015 is de EU er niet in geslaagd een gezamenlijk asielbeleid te ontwikkelen waardoor erkende vluchtelingen over het continent verdeeld kunnen worden.

De Europese leiders hebben een voordeel. Normaal gesproken hebben ze tijd. Tussen het begin van de burgeroorlog in Syrië en de vluchtelingencrisis van 2015 zat vier jaar. Maar als opvang in de regio mislukt, zullen de Afghanen zich weer aan de Europese buitengrenzen melden. Daar zijn de laatste jaren hekken en muren verrezen. Het aanvragen van asiel wordt zo moeilijk mogelijk gemaakt. “Het is duidelijk dat ons land geen poort zal zijn voor een nieuwe golf van vluchtelingen”, zei de Griekse minister van migratie Notis Mitarachi. Is het denkbaar dat de EU het asielrecht opschort bij een nieuwe crisis?

“Europa zal nog strenger worden”, zegt Jorrit Rijpma, hoogleraar Europees recht aan de Universiteit Leiden. “Er zullen dingen gebeuren die niet mogen, zoals pushbacks. Maar uiteindelijk schrijft de wet voor dat iedereen het recht heeft om asiel aan te vragen. Je mag best een hek neerzetten, als er uiteindelijk maar een deurtje in zit.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234