Maandag 13/07/2020

Opvang geïnterneerden

Europa veroordeelt België: nog twee jaar om schande uit te wissen

De gevangenis van Merksplas, waar een 29-jarige geïnterneerde al sinds 2007 vast zit.Beeld BELGAIMAGE

België krijgt van Europa nog twee jaar de tijd om geïnterneerden een menswaardige opvang te bieden. Zo niet, dreigt ons land een hele reeks schadevergoedingen te moeten betalen. "Historisch", volgens advocaat Walter Van Steenbrugge.

Het is de allereerste keer dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zich niet louter over een individuele case uitspreekt, maar het hele Belgische systeem van internering op de korrel neemt. In het arrest heeft het Hof het over een structureel tekort en hekelt het de onmenselijke behandeling van de geesteszieke criminelen.

Aanleiding voor deze uitspraak is de situatie van W.D., een 29-jarige geïnterneerde man die sinds 2007 in Merksplas zit. "Het Hof stelde vast dat deze zaak gelijkloopt met de 22 eerdere veroordelingen", zegt zijn advocaat Peter Verpoorten. "En dat de klacht ook gelijkloopt met de 50-tal andere klachten die hangende zijn. Zodoende hebben ze geoordeeld dat het hier niet gaat over een alleenstaand geval, maar over een structureel probleem van het interneringssysteem."

Niet voor niets wordt internering de grote schandvlek van justitie genoemd. Decennialang werden geesteszieke criminelen voor onbepaalde duur in de gevangenis gestopt, bij gebrek aan aangepaste zorg. Sinds 2014 is er het Forensisch Psychiatrisch Centrum Gent waar een behandeling mogelijk is, maar hoe dan ook zitten nog meer dan 700 geïnterneerden in de cel.

Ook het Hof erkent dat de Belgische regering enkele stappen in de goede richting heeft gezet. Naast het FPC Gent komt er een gelijkaardig centrum in Antwerpen en vanaf 1 oktober wordt ook de nieuwe interneringswet van kracht. Toch is het volgens Europa nu genoeg geweest en moet er sneller een complete oplossing komen.

België krijgt daarvoor twee jaar de tijd. Tot dan worden de 50 zaken die hangende zijn opgeschort. Maar slaagt België er niet in tegen die deadline alle geïnterneerden uit de gevangenis te halen en adequaat te behandelen, dan volgt er een hele reeks veroordelingen, dwangsommen incluis. Voor de zaak W.D. moet België een schadevergoeding van 16.000 euro neertellen. Slaagt ons land er niet in binnen de twee jaar het probleem op te lossen, dan wacht er een financiële aderlating.

In slecht gezelschap

"Dit is een heel zware blaam voor België", zegt advocaat Walter Van Steenbrugge. "Historisch zelfs, want het gebeurt niet zo vaak dat het Europees Hof een heel systeem in gebreke stelt. Enkel Polen, Rusland en Italië gingen ons wat dat betreft voor. Dat is geen mooie rij om tussen te staan."

Zowel minister van Justitie Koen Geens (CD&V) als minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) benadrukken dat de voorbije twee jaar enorm veel werk is verzet. "Tegen begin 2017 hebben we 560 plaatsen met menswaardige opvang en aangepaste zorg buiten de gevangenis gecreëerd", klinkt het.

Beide ministers maken zich sterk dat tegen het einde van deze legislatuur geen enkele geïnterneerde nog in de gevangenis zal zitten. Europa heeft die deadline nu een pak scherper gezet. Of dat haalbaar is, zal volgens de bevoegde kabinetten moeten blijken.

Al iets meer dan negen jaar zit geïnterneerde W.D., een 29-jarige man met autismespectrumstoornis, in de gevangenis van Merksplas. Lees er meer over in de pluszone van De Morgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234