Dinsdag 23/04/2019

Wildbeheer

Europa verklaart de wasbeer vogelvrij: ‘Afschieten’

De schattige wasbeer is een invasieve exoot, die de Europese Unie uit de wilde natuur wil verwijderen. Beeld shutterstock

Omdat in Vlaanderen steeds meer wasberen opduiken, kunnen de schattige diertjes een gevaar worden. De Amerikaanse exoot bijt weleens een kippetje dood en is indirect ook gevaarlijk voor de mens. Wat doen we ermee? Afschieten, zegt de Europese Unie.

In Duffel kennen ze hem al goed, de Procyon Iotor, of Noord-Amerikaanse wasbeer. In februari troffen mensen een exemplaar in hun kippenhok aan. Op foto’s die het dierenopvangcentrum maakte, kijkt de wasbeer lief in de lens. In het kippenhok had hij wel vier kippen en een haan doodgebeten. 

Enkele dagen geleden liep een andere wasbeer in een vangkooi in het Limburgse Hechtel-Eksel. 

Het wordt stilaan duidelijk dat de wasbeer, die in Wallonië, maar ook in Nederland al veel voorkomt, steeds vaker zijn kop in Vlaanderen laat zien. “Beneden de Samber en de Maas en in Nederlands Limburg is het dier vrij algemeen aan het worden”, zegt Koen Van Den Berge, een expert van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. “In Vlaanderen voltrekt die evolutie zich nu ook.” 

Spoelworm

Hoeveel dieren er bij ons precies zijn, is volgens Van Den Berge onmogelijk te zeggen. Het aantal waarnemingen doet wel vermoeden dat wasberen zich al vrij voortplanten in de natuur. Vooral in Vlaams-Brabant, maar ook in Limburg wordt de wasbeer gesignaleerd. 

De komst van de wasbeer is geen goed nieuws voor kikkers en salamanders. Aangezien de wasbeer het liefst aan oeverzones zijn eten zoekt, staan vooral zij op het menu. Ook mensen zijn niet helemaal veilig. In Nederland werd een vrouw gebeten die haar konijn uit de klauwen van een wasbeer wou redden. De wasbeer kan ook de wasbeerspoelworm meedragen, die bij mensen blindheid kan veroorzaken. 

Vogelvrij

De EU heeft de wasbeer, ook daarom, op een zwarte lijst van exoten gezet. Lidstaten zijn verplicht het dier te bestrijden. “De wasbeer is vogelvrij verklaard”, zegt Maarten Goethals van de Hubertus Vereniging Vlaanderen. “Omdat hij een invasieve exoot is, mogen jagers hem uitschakelen als ze hem tegenkomen. Los van de schattigheid staat de wasbeer voor ons op hetzelfde niveau als de nijlgans. Dat is een heel agressieve exoot die bij een vijver alle andere eendensoorten op de vlucht jaagt.” 

In Nederland gaat de provincie Limburg op advies van de faunabeheereenheden 50 tot 100 wasberen afknallen. Die agressieve maatregel stoot bij onze noorderburen ook op veel verzet. De stichting AAP, die zich inzet voor exotische diersoorten, heeft in een kleine week tijd bijna 27.000 handtekeningen verzameld voor een petitie die het afschieten van de wasberen wil stoppen. 

Er zijn trouwens ook ‘humanere’ manieren om de opmars van de wasbeer in te dijken, zegt Van Den Berge.  “Je kunt ze bijvoorbeeld in de val lokken met vangkooien en overbrengen naar een dierenasiel. En als het niet anders kan, bestaat ook de mogelijkheid van euthanasie.” 

Afremmen

De woordvoerder van Vlaams minister voor Natuur Koen Van den Heuvel (CD&V) wijst erop dat het houden of kweken van wasberen verboden is, net om de populatie in te perken. “Dieren die in het wild worden gevangen, mogen in opvangcentra worden geplaatst”, zegt hij. “Het Agentschap voor Natuur en Bos hanteert die aanpak momenteel en heeft daarvoor de nodige afspraken gemaakt.” 

Maar omdat de plaatsen in opvangcentra beperkt zijn en het aantal wasberen alsmaar toeneemt, zal Vlaanderen in de toekomst waarschijnlijk ook naar de tweeloop moeten grijpen. 

Toch is het volgens Van Den Berge nog maar de vraag of het op termijn veel uithaalt tegen de wasbeer op te treden. “In Duitsland hebben ze het dier op alle mogelijke manieren proberen te bestrijden”, zegt hij. “Maar als de populatie een bepaald niveau heeft bereikt, lukt het niet meer om ze terug te dringen. Hooguit kunnen we in Vlaanderen de opmars van de wasbeer nog een tiental jaar afremmen. Maar buiten krijgen we hem niet meer.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.