Zondag 20/10/2019

Europese Unie

Europa uit harde kritiek op Roemenië vlak voor EU-voorzitterschap: “Corrupte regering ondermijnt rechtsstaat”

Roemeense agenten spuiten traangas tijdens een antiregeringsprotest in Boekarest. Beeld AFP

Roemenië valt verder terug in corruptie en de sociaal-democratische regering in Boekarest ondermijnt de rechtsstaat. Alle democratische vooruitgang van de afgelopen tien jaar dreigt te verdwijnen. Deze harde kritiek van de Europese Commissie komt op een voor Roemenië precair moment: over anderhalve maand neemt het land het EU-voorzitterschap over van Oostenrijk.

Europees Commissaris Frans Timmermans is verbolgen over de ontwikkelingen in Roemenië. “Ik betreur dat Roemenië niet alleen de hervormingen heeft stopgezet, maar tegelijk terugkrabbelt en terugkomt op voortgang die de laatste tien jaar juist was bereikt”, aldus Timmermans dinsdagmiddag tijdens de presentatie van het jaarlijkse toezichtrapport in het Europees Parlement in Straatsburg.

De Commissie hekelt de nieuwe justitiewetten die Roemenië onlangs invoerde, waarmee de regering meer greep krijgt op de rechterlijke macht. Ook de ontmanteling van de anticorruptiedienst DNA schiet de Commissie in het verkeerde keelgat. Volgens critici van de regering in Boekarest is het verzwakken van de anticorruptiedienst bedoeld om corrupte sociaal-democratische politici uit de wind te houden. De critici weten zich gesteund door de Roemeense president Klaus Iohannis, die lid is van een liberale partij.

Kreeg Roemenië vorig jaar nog twaalf aanbevelingen van de Commissie mee, zijn dat er inmiddels twintig geworden. Bovenaan staan het terugdraaien van de recente justitiewetten en het eerherstel van de anticorruptiedienst. Ook moeten wetswijzigingen van tafel die het moeilijker maken om criminelen aan te pakken.

EU-voorzitterschap Roemenië

Het zeer kritische rapport komt aan de vooravond van het eerste EU-voorzitterschap van Roemenië. Vanaf 1 januari neemt Boekarest de voorzittershamer over van Wenen, waarna het zes maanden lang de EU moet aansturen. Het belooft sowieso een woelige periode te worden met het vertrek van Groot-Brittannië als EU-lid op 29 maart. Boekarest weet dat het de komende zes maanden onder een vergrootglas ligt, ook van journalisten die het land vanwege het EU-voorzitterschap bezoeken.

De afgelopen jaren benadrukte Commissievoorzitter Juncker dat de jaarlijkse toezichtrapporten voor Roemenië en Bulgarije in 2019 beëindigd konden worden. Voor Roemenië is de kans daarop nu nihil. De speciale toezichtrapporten werden ingesteld in 2007, toen beide landen toetraden tot de EU, omdat ook toen al duidelijk was dat de wijdverbreide corruptie, de zwakke rechtsstaat en (vooral in Roemenië) de omvangrijke zware criminaliteit zich niet lieten rijmen met de vereisten van het EU-lidmaatschap.

Het eveneens vandaag gepresenteerde verslag over Bulgarije is positiever: de Commissie heeft er “vertrouwen in” dat als Sofia doorgaat op de ingeslagen weg, het in 2019 geen toezicht meer nodig heeft. Bulgarije maakt serieus werk van de strijd tegen corruptie en versterkt de rechtsstaat.

Ontslag uit de toezichtprocedure zou de kans voor Bulgarije vergroten om lid te worden van de Schengenzone, de club EU-landen waartussen geen paspoortcontroles meer plaatsvinden. Nederland is tot nog toe het felst gekant tegen het Schengenlidmaatschap van Bulgarije en Roemenië. Duitsland en Frankrijk zijn ingenomen met het Nederlandse verzet. De positieve rapportage van Sofia maakt het moeilijker om de Bulgaarse Schengenambities te blijven dwarsbomen. De Commissie oordeelde jaren geleden al dat Bulgarije en Roemenië klaar zijn voor Schengen.

Een vrouw zwaait met een Europese vlag tijdens een protest tegen de regering en corruptie in Boekarest, Roemenië. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234