Woensdag 22/01/2020

Europa trekt voor het eerst zelf naar de maan

De zin om terug te keren naar de maan leefde al langer bij de Europese Ruimtevaartorganisatie. Met de lancering van de sonde Smart-1 dit weekend wordt het echte startschot gegeven voor het Europees maanprogramma. Een begin dat meteen de vuurdoop voor een nieuw aandrijfsysteem met zonnepanelen betekent.

Brussel

Eigen berichtgeving

De maan mag dan al onze satelliet zijn, wat we erover weten is nog steeds niet bijster veel. De Apollo-missies leverden de eerste beelden op, de eerste voet op de maan en Russische ruimtetuigen brachten maanstenen mee. Maar hoe de maan ontstond of welke rol ze speelde in de vorming of de evolutie van de aarde? En wat met de potentiële aanwezigheid van water op de maan? Prikkelende, maar nog grotendeels open vragen.

Die wil het Europese Ruimtevaartagentschap Esa binnenkort beantwoord zien. Om extra informatie te verzamelen lanceert het in de nacht van zaterdag op zondag zijn eerste eigen maansonde, de Smart-1. Om de juiste chemische samenstelling van de maan in kaart te brengen zal de Smart-1 eromheen cirkelen. Terwijl de Apollo nog handcamera's meehad, is de Europese sonde voorzien van de laatste gesofisticeerde beeldapparatuur. Zo kan Smart-1 beelden vanuit verschillende hoeken nemen en kunnen wetenschappers x-straal- en infraroodtechnieken inschakelen om driedimensionale modellen van het maanoppervlak te bouwen.

De mogelijkheid dat er water op de maan aanwezig is, spreekt echter nog meer tot de verbeelding. Niet alleen omdat water, of liever ijs, op de maan meteen het idee oproept van leven, maar ook omdat het idee van een permanente maanbasis blijft lonken. Een idee dat meer kans maakt om gerealiseerd te worden als er inderdaad water op het maanoppervlak te vinden is.

De Smart-1 weet waar te zoeken: de donkerste delen van de zuidpool van de maan, een piek die voortdurend in zonlicht baadt, maar omringd is door donkere kraters die nooit licht zien. Als er waterijs in de maanbodem te vinden is, zou het in die donkere kraters te vinden moeten zijn, vermoeden wetenschappers. Met de kleine, slimme Smart-1 hebben ze nu de apparatuur in huis om dat gebied voor het eerst van op afstand in kaart te brengen.

Maar eigenlijk draait de missie in hoofdzaak om iets heel anders: het uittesten van een nieuw en goedkoper aandrijfsysteem. De lancering past in een reeks kleine missies, Small Missions for Advanced Research and Technology (Smart). Bedoeling is nieuwe oplossingen te vinden om de kostprijs van de vaak peperdure ruimtemissies te drukken. Volgens Esa moet het nieuwe type motor van de Smart-1, voluit solaire elektrische propulsie, uitgroeien tot dé techniek van de toekomst.

Het draait allemaal om de de zogenaamde ionenmotor. In tegenstelling tot klassieke chemische raketten die brandstof verbranden, werkt dit systeem anders: de ionenmotor zet zonlicht via zonnepanelen om in elektriciteit. Die gebruikt het om zware gasatomen elektrisch te laden, die tegen hoge snelheid de ruimte worden ingeschoten, waardoor het ruimtetuig vooruitschiet. Het systeem zou tien keer efficiënter zijn dan de gewone chemische raketten, waardoor minder brandstof nodig is.

Op termijn hoopt Esa de technologie ook te benutten voor andere, grotere missies, zoals de tocht van de Bepi-Colombo naar Mercurius. Maar daarvoor moet het systeem eerst slagen voor de test, wat nu moet gebeuren met de Smart-1. Als je daarbij tegelijk ook nog extra informatie kunt verzamelen om het beeld van de maan verder bij te spijkeren, is dat alleen maar meegenomen. (NC)

Eigenlijk wil de missie in hoofdzaak een goedkoper aandrijfsysteem uittesten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234