Donderdag 24/06/2021

Banken

Europa temt banken (nog) niet

null Beeld © PHOTO NEWS
Beeld © PHOTO NEWS

Vandaag stemt de bevoegde commissie in het Europees Parlement over een wetsvoorstel om risicogedrag bij grote banken in te dammen. Volgens critici gaat het om een afgezwakte versie, zelfs nog voor lidstaten hun zegje krijgen. En zo lijkt Europa zeven jaar na de bankencrisis niet in staat een volgende te voorkomen.

Een tandeloos compromis, een afgezwakt voorstel dat niets bijdraagt tot het voorkomen van een volgende bankencrash. Dat ligt, in een notendop, volgens de linkse fracties vanmiddag op tafel in de commissie Economische en Monetaire Zaken in het Europees Parlement. Want de echt grote banken hoeven niet te vrezen dat ze hun risicovolle handel - zoals beleggingen met eigen middelen - moeten afsplitsen van hun klassieke spaardeposito's.

Nochtans zou zo'n opdeling volgens veel experts het gevaar beperken dat banken kapseizen door risicovolle handel en zo het spaargeld van iedereen meesleuren.

Het voorstel dat op tafel ligt, plaatst de toezichthouder achter het stuur. Alleen als de bevoegde waakhond vaststelt dat een bank te veel risico op haar balans neemt, kan hij ingrijpen. De bevoegde rapporteur, de Zweed Gunnar Hökmark, wijst strengere regulering van de hand, ook al hebben landen als de VS en Groot-Brittannië de voorbije jaren er wel voor gekozen om bepaalde financiële handel te verbieden of om muren op te werpen tussen de verschillende takken van banken. Maar dat zou volgens de Zweed de economische groei raken en de kosten voor consumenten opdrijven. "En zo gaat hij plat op de buik voor de bankenlobby", vindt Philippe Lamberts van Ecolo. "Want de toezichthouder kan nu al ingrijpen, en bovendien houdt het huidige voorstel niet eens een verplichting in."

Volgens Lamberts gaat het om een fel afgezwakte versie van het voorstel van de vorige Europese Commissie, uit 2014. Zij legde toen al cruciale aanbevelingen van een expertencommissie naast zich neer. "Het stelt gewoon twee keer niets voor. Bovendien zijn er honderden amendementen ingediend, zelfs door de Franse PS, die op maat van de banken zijn geschreven."

Europarlementslid Philippe De Backer (Open Vld) wijst die argumenten van de hand. "We moeten ervoor zorgen dat banken beseffen welke risico's ze nemen, en vragen dat ze daarover in alle transparantie communiceren. Zo werk je preventief en blijf je een vlot financieel model garanderen, wat niet het geval is bij het bruutweg opsplitsen van banken."

Lappendeken

Het is dus allesbehalve zeker dat er een meerderheid wordt gevonden, zowel vandaag in de bevoegde commissie als de komende maanden in het voltallige parlement. Het feit dat daarna nog de lidstaten hun zegje krijgen, belooft weinig goeds. Groot-Brittannië wil nu al de wetgeving omzeilen, aangezien het reeds beschikt over eigen regels, zeer tegen de zin van Frankrijk en Duitsland.

Voor december lijkt een definitief akkoord sowieso onmogelijk. Als het er ooit komt, want hier en daar wordt gefluisterd dat de Europese Commissie het voorstel later dit jaar of volgend jaar gewoon zal intrekken. Bankenexpert Koen Schoors (UGent) waarschuwt voor de gevolgen. "Europa doet wel iets, alleen gebeurt het altijd zeer laat en met hiaten, zeker als men over dit voorstel geen akkoord kan bereiken. Soms is het beter om één algemene en ietwat afgezwakte Europese wetgeving te hebben dan een lappendeken van verschillende regels. Want dan vestigen banken hun activiteiten waar ze het minst last hebben van wetgeving."

Meltdown

En dat zou de kritiek van journalist Joris Luyendijk pijnlijk bevestigen. Onlangs haalde hij in zijn boek Dit kan niet waar zijn uit naar politici die niets doen om een volgende bankencrisis te voorkomen. Ook al hield Brussel de Bankenunie boven het doopvont en zijn bepaalde regels aangescherpt.

"Onze politieke bewindvoerders zijn eigenlijk niet meer dan de uitvoerders van de wetgeving die door de zogenaamde markten wordt opgelegd. Het is echt niet overdreven om te stellen dat de financiële sector de heersende politieke macht is op dit moment", stelt Luyendijk, die jarenlang anonieme gesprekken voerde met werknemers uit de Londense City.

"Het momentum om de banken verregaand te hervormen is voorbij", zucht Lamberts. "Dit voorstel krijgt nog amper aandacht in de media, terwijl de gevaren voor een meltdown van de banken heus niet geweken zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234