Dinsdag 28/06/2022

In kaart

Europa telt nog altijd meer dan 1,2 miljoen slaven. En er komen er elke dag bij

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Wie dacht dat slavernij iets van de 19de eeuw was, denkt best nog eens na. Nog altijd worden miljoenen mensen op deze planeet onderworpen en uitgebuit, zo blijkt uit de derde Global Slavery Index. Niet alleen in ontwikkelingslanden trouwens. Ook Europa telt meer dan 1,2 miljoen slaven. En de impact van de vluchtelingencrisis doet dat aantal alleen maar aandikken.

Stefan Grommen

Moderne slavernij verschilt niet zoveel van hoe u het zich herinnert uit de geschiedenisboeken. De definitie die de Global Slavery Index gebruikt, is 'een situatie van uitbuiting die iemand niet kan weigeren of verlaten omwille van bedreigingen, geweld, dwang, machtsmisbruik of bedrog, waarin men behandeld wordt als een beest'. En nog altijd behoren zulke schrijnende praktijken niet tot het verleden. Denk maar aan wat er met goedkeuring van IS in Syrië en Irak gebeurt dezer dagen. Maar ook aan hoe een land als Qatar omgaat met mensenrechten, aan hoe een regime als in Noord-Korea mensen brainwasht en uitbuit of aan hoe in een opkomende economie als India nog miljoenen in bedenkelijke omstandigheden leven en werken.

45,5 miljoen mensen leven wereldwijd als slaaf. Om dat te achterhalen, bevroeg de ngo Walk Free Organisation 42.000 mensen in 53 talen. Ook de overheden van 161 landen kregen een vragenlijst. De landen worden zo beoordeeld op 98 indicatoren.

Bekijk HIER de grote versie van onderstaande kaart of bekijk de kaart/infografiek op de site van de Global Slavery Index.


Noord-Korea
spant procentueel de kroon: daar valt bijna 1 op de 20 burgers onder die noemer. Volgens het rapport verplicht de overheid er veel mensen - gaande van arbeiders tot schoolkinderen - tot onbetaalde arbeid en bestaat er een grootschalig systeem van strafkampen. Ook vrouwenhandel en gedwongen huwelijken zijn er vaste prik.

Oezbekistan volgt op de tweede plaats. Ook daar is het de overheid die burgers massaal tot arbeid dwingt, met name bij de jaarlijkse katoenoogst. Cambodja vervolledigt de top drie: in het land is seksuele uitbuiting nog altijd zeer aanwezig, maar ook verplicht bedelen is er een groot probleem. Daarnaast maakt de index gewag van moderne slavernij in de lokale fabrieken, boerderijen en bouwbedrijven.

Kijk je naar de absolute aantallen, dan staan de vijf hoogst gerangschikte 5 landen op de lijst samen voor meer dan de helft (58 procent) van het aantal slaven op onze planeet. Die bedenkelijke eer is voor India, China, Pakistan, Bangladesh en Oezbekistan.

Uiteraard is het door conflicten verscheurde Midden-Oosten erg aanwezig in de lijst, onder meer (maar niet alleen) door IS. De terreurorganisatie gebruikt slavernij zelfs als doelbewuste oorlogstactiek en houdt zo naar schatting 3.500 mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen, onder de knoet. Miljoenen mensen zijn bovendien in de regio op de vlucht. Daardoor worden ze ook veel kwetsbaarder voor slavernij.

En bij ons?

In het Westen - West-Europa, de VS, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland - zijn de cijfers heel wat beter. Al moeten we niet juichen: heel wat slaven uit hoger genoemde landen werken zich net te pletter om goedkope consumentenproducten te maken die wij hier gretig aanschaffen aan dumpingprijzen.

En ook op ons eigen grondgebied is elke moderne slaaf er een te veel. Europa telt nu nog altijd maar liefst 1,243 miljoen mensen in slavernij. Dat zijn zoveel mensen als er samen in heel het Brussels Gewest wonen. Mensenhandel vanuit landen als Roemenië, Bulgarije en Litouwen tiert nog altijd welig. En ook van buiten de EU - Nigeria, China, Brazilië - belanden mensen in Europa in de moderne slavernij. De prostitutie uiteraard, maar ook gedwongen arbeid en kindhuwelijken komen ter sprake.

Volgens de onderzoekers van de Walk Free Organisation heeft de toevloed van asielzoekers de Europese cijfers geen goed gedaan. Maar liefst 10.000 kinderen die Europa binnenkwamen als vluchteling zijn vandaag niet meer terug te vinden. Sommigen van hen zijn ongetwijfeld in handen gevallen van bendes, zo waarschuwde Europol eerder al. Zij worden vervolgens seksueel uitgebuit of belanden in de kinderarbeid. 8 op de 10 slachtoffers in zulke gevallen van mensenhandel is een meisje of vrouw.

Macedonië heeft procentueel het hoogste aantal slaven per inwoner, gevolgd door Turkije (dat in dit rapport bij Europa wordt gerekend) en Polen. Turkije steekt er qua absolute aantallen ver bovenuit, met naar schatting 480.300 slaven. Dat is deels te wijten aan de asielcrisis, maar ook door de vele gedwongen (kind)huwelijken die er nog plaatsgrijpen.

Toch enigszins goed nieuws: België wordt steevast genoemd als een van de landen die wereldwijd het meeste doen om moderne slaverij tegen te gaan. Ons land telt naar schatting 2.000 slaven, goed voor 0,018 procent van de bevolking.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234