Vrijdag 26/02/2021

Opinie

Europa's lamlendigheid over Catalaanse kwestie is bijna misdadig verzuim

Edi Clijsters. Beeld rv
Edi Clijsters.Beeld rv

Edi Clijsters is politoloog en was werkzaam als academicus, journalist en diplomaat.

Dankzij de uitmuntende relaties van de staatsdragende Spaanse krant El Pais met de Spaanse geheime dienst is het ‘gendarme-en-dief’-verhaal over het maandenlange schaduwen en de uiteindelijke aanhouding van Puigdemont in geuren en kleuren bekendgeraakt. Nu is het wachten op de afloop van “een strikt juridische kwestie”.

Maar ondertussen kan geen zinnig mens ontkennen dat dit slechts een uitloper is van een door-en-door politiek probleem. En precies dàt krijgt nu in Duitsland ongebruikelijk veel aandacht, overigens zeer tot ongenoegen van de regering. De Duitse regering heeft immers tot nog toe altijd – en met name op Europees niveau – halsstarrig vastgehouden aan de stelling dat de Catalaanse kwestie een intern-Spaanse aangelegenheid is die binnen de grenzen van de Spaanse rechtsstaat moet worden opgelost. Even halsstarrig heeft ze dus steevast geweigerd ook maar enige aandacht te besteden aan toenemende vragen om in dit conflict buitenlandse bemiddelaars in te schakelen, ook als die vragen werden voorgedragen door mensen die hoegenaamd niet konden ‘verdacht’ worden van sympathie voor de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging.

In egelstelling

Die extreme terughoudendheid werd ook aan de dag gelegd door de andere EU-lidstaten, en a fortiori door de Europese instellingen, die al helemaal in egelstelling gaan tegen wat voor volksbewegingen ook. Na het ongehoord brutale optreden van de Spaanse oproerpolitie tegen vreedzame referendumkiezers werden diplomatiek enkele wenkbrauwen opgetrokken, maar daar bleef het bij. En nu de een na de andere verkozen politicus in de cel wordt gegooid (doorgaans op grond van beschuldigingen die zelfs naar Spaans recht geen steek houden) blijft het vanuit ‘Europa’ oorverdovend stil. “Interne aangelegenheid van een rechtsstaat waarvan wij de integriteit niet in twijfel trekken." Punt.

De onverwacht heftige beroering die nu in Duitsland is ontstaan zal hopelijk een einde maken aan die lamlendige Pontius-Pilatus-houding. Het wordt de hoogste tijd dat de EU-lidstaten én de Europese Unie als geheel alles in het werk stellen om een verdere escalatie van het conflict – waar Madrid overduidelijk op aanstuurt – te voorkomen. Ze moeten dringend een ernstige bemiddeling opleggen. Zo niet zal ‘Europa’ een verpletterende mede-verantwoordelijkheid dragen wanneer in Catalonië geweld zou uitbreken. Dan is het begrip ‘misdadig verzuim’ niet te sterk.

Al jarenlang leggen de Catalanen een fabelachtig geduld aan de dag tegenover de steeds brutalere arrogantie van de Spaanse staatsnationalisten; maar ze worden daar slecht voor beloond. Wanneer ze nu vaststellen dat ze door de rest van Europa koudweg aan hun lot worden overgelaten, kan je je indenken dat ze ondanks hun haast heilige traditie van geweldloosheid toch gaan overwegen of ze niet beter naar ‘Baskische’ methodes zouden grijpen. De Basken genieten nu een omvattender autonomie dan de Catalanen; maar die hebben ze waarachtig niet cadeau gekregen.

Heroplaaien van politieke terreur

Natuurlijk kan een oprecht democraat politiek geweld niet goedkeuren in een democratische staat. Maar dan moet die staat ook bewijzen dat hij democratisch is, en niet de voedingsbodem en initiator van geweld. De bewijslast ligt nu bij Madrid. Indien men daar werkelijk niet uit is op (nog) gewelddadige(r) confrontaties in de toekomst, kunnen alleen serieuze onderhandelingen soelaas bieden.

Ongetwijfeld zouden de EU in het algemeen en de Europese Volkspartij in het bijzonder (waar Rajoy’s Partido Popular in zit) niet graag horen dat ze mee het bedje hebben gespreid voor een heroplaaien van politieke terreur in Spanje. Als ze dat willen vermijden moeten ze nu echt iets ondernemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234