Woensdag 20/10/2021

'Europa moet betalen voor de slavernij'

De landen van de Caraïbische organisatie Caricom vragen herstel-betalingen van de vroegere koloniale heersers. De erfenis van slavernij en racisme heeft nog altijd nadelige gevolgen, luidt het argument.

De vijftien leden tellende organisatie heeft een gerenommeerd Britse advocatenkantoor, Leigh Day, in de arm genomen. Dat zal contact zoeken met Nederland, Frankrijk en Groot-Brittannië.

Advocaat Martyn Day: "De Caricom-regeringen geven de voorkeur aan een regeling met de drie landen via onderhandelingen. Als dat niet kan, is het onze taak om een juridische claim te formuleren."

Day beklemtoont dat het onderhandelingsproces nog op gang moet komen. Hij weet niet hoeveel geld de Caraïbische landen hopen te incasseren. Een indicatie is afkomstig van Verene Sheperd, voorzitter van een commissie op Jamaica die ijvert voor financiële genoegdoening. Ze wees erop dat Groot-Brittannië in 1834 bij de afschaffing van de slavernij twintig miljoen pond betaalde aan Britse slavenhandelaars, als compensatie voor gederfde inkomsten. Dat bedrag staat gelijk aan ruim 230 miljard euro anno 2013. Sheperd: "Onze voorouders (slaven, red.) kregen niets behalve de vrijheid en de boodschap: ontwikkel jezelf."

Historische positie

Het advocatenkantoor Leigh Day bewerkstelligde onlangs dat de Britse regering 25 miljoen euro beschikbaar stelt aan ruim 5.000 voormalige rebellen in Kenia die tijdens de Britse heerschappij in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw werden gemarteld. Volgens Day is die uitkomst van langdurig juridisch touwtrekken niet te vergelijken met de zaak die zijn bureau nu ter hand heeft genomen. "In de zogeheten Mau Mau-zaak vertegenwoordigden we personen die in de handen van de Britse regering leden onder marteling en daarvoor individueel gecompenseerd worden. De Caraïbische landen kijken naar het effect van de slavernij op hun gemeenschap nú, niet naar de historische positie van slaven."

De erfenis van slavernij behelst armoede en gebrek aan ontwikkeling in het Caraïbisch gebied, aldus de minister-president van Saint Vincent en de Grenadines, Ralph Consalves. "Verontschuldigingen zijn belangrijk maar volstrekt onvoldoende, we hebben een gepaste compensatie nodig."

Een andere regeringsleider, premier Baldwin Spencer van Antigua en Barbuda, noemde eerder deze maand herstelbetalingen "een integraal onderdeel van onze ontwikkelingsstrategie." Tijdens een topconferentie van de Caricom-landen in Trinidad zei hij dat "nieuwe verplichtingen voor de economische ontwikkeling" van het Caraïbisch gebied de prijs zijn voor het aangedane leed.

Suriname heeft van de Caricom een coördinerende rol toebedeeld gekregen. Opmerkelijk, omdat president Desi Bouterse begin deze maand opriep tot het vergeven van Nederland voor het slavernijverleden. Die uitspraak kwam hem op zowel bijval als kritiek te staan.

De Nederlandse vicepremier Lodewijk Asscher heeft weliswaar "spijt en diep berouw" uitgesproken, tijdens de recente herdenking van de afschaffing van de slavernij in 1863, maar hij onthield zich van excuses die zouden kunnen leiden tot financiële claims.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234