Dinsdag 29/11/2022

NieuwsEnergiecrisis

Europa is het dan toch eens: prijsplafond voor geïmporteerd gas op komst

Minister Tinne Van der Straeten is opgetogen: 'Dit is een duidelijk signaal.' Beeld AP
Minister Tinne Van der Straeten is opgetogen: 'Dit is een duidelijk signaal.'Beeld AP

De Europese ministers willen nog deze maand een Europees prijsplafond voor ingevoerd gas. Al is het nog maar de vraag hoe dat er precies uit moet zien.

Stavros Kelepouris en Jeroen Van Horenbeek

Na maandenlange discussies hebben de Europese ministers van Energie dan toch een akkoord bereikt over een prijsplafond op ingevoerd gas. Ons land was al langer een groot pleitbezorger van zo’n maximumprijs, maar andere Europese landen gingen op de rem staan uit vrees dat de gasbevoorrading in het gedrang zou komen.

Toch werd het licht voor zo’n prijsplafond nu op groen gezet. Hoe het mechanisme precies zal werken en wanneer het in voege kan gaan, is nog koffiedik kijken. De Europese ministers van Energie hebben de Europese Commissie de opdracht gegeven om tegen midden deze maand, over enkele dagen dus, een concreet voorstel uit te werken. Teams uit België, Italië en Duitsland gaan de Commissie daarbij helpen. De verwachting is dat de ministers eind deze maand zelf de definitieve goedkeuring geven.

Wellicht wordt gewerkt met een maximumprijs die afhangt van hoeveel men in de rest van de wereld betaalt voor gas. Een piste die al langer circuleert is dat Europa grosso modo evenveel zou willen betalen als Azië, onze belangrijkste concurrent op de gasmarkt. Als het plafond lager ligt dan wat Azië betaalt, dreigen producerende landen het gas naar daar in plaats van Europa te sturen. Azië betaalt op dit moment zo’n 150 euro per megawattuur, Europa ongeveer 200 euro. Op de piek twee weken geleden was dat zelfs 340 euro.

“Dit is een duidelijk signaal”, klinkt het bij minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen). Voor haar en voor ons land is dit een belangrijke overwinning. De Europese Commissie had eerst voorgesteld om enkel de prijs van Russisch gas af te toppen. Vooral Duitsland verzette zich lang; zij vreesden de gevolgen voor de eigen industrie als lng-tankers Europa voorbij zouden varen. Samen met Spanje, Italië en enkele Centraal-Europese landen kreeg ons land Europa toch overstag voor een algemene maximumprijs op ingevoerd gas.

In de samenvatting van de vergadering werd dat punt weliswaar diplomatiek vaag gehouden met de verwoording ‘gas price cap’ - een prijsplafond op gas dus. “De cap is wel degelijk Europees en op alle gas, niet alleen Russisch gas”, wordt benadrukt in de omgeving van premier Alexander De Croo (Open Vld).

Elektriciteit

Verder geven de lidstaten de Commissie groen licht voor een ingreep op de Europese stroommarkt. Daar wegen de gasprijzen nu bijzonder zwaar door op de elektriciteitsprijzen. Het voorstel vanuit de Commissie is om stroomproducenten gereguleerde prijzen op te leggen. Alles wat ze boven die prijzen verdienen, die zouden worden vastgelegd per energiebron, moeten ze afstaan aan de overheid. Het geld dat zo opgehaald wordt, moet dan weer gebruikt worden door de lidstaten om de rekeningen van consumenten te verlagen.

België zou tegen het eind van het jaar graag doorstomen naar een fundamentele hervorming van de Europese stroommarkt, waarbij de impact van de gasprijzen op de elektriciteitsprijzen verkleind wordt. Daar lijkt het voorlopig nog te vroeg dag voor.

Tot slot moet de Europese Commissie ook werk maken van een ‘solidariteitsbijdrage’ van gas- en oliebedrijven. Al blijft het een groot vraagteken hoe zo’n bijdrage er dan concreet zou moeten uitzien. Ook willen de lidstaten dat de Commissie met manieren komt om de vraag naar elektriciteit tijdens piekmomenten - vooral de donkere winteravonden tussen 5 en 8 uur - naar beneden te krijgen. Het is op deze piekmomenten, wanneer iedereen thuis komt, begint te koken en een wasje draait dat de vraag naar elektriciteit stijgt en de prijzen de hoogte ingaan.

Volgens de Tsjechische minister van Energie Jozef Sikela is tijdens de vergadering vrijdag ook gedebatteerd over een verlaging van de Europese CO2-prijs. Een reeks Centraal-Europese landen vindt dat die naar beneden moet om de facturen van consumenten te verlichten. In België zit de Vlaamse regering aangevoerd door N-VA al langer op die lijn. Maar Vlaanderen vindt hier geen gehoor voor bij de andere bestuursniveaus. “Ik begrijp niet waarom de andere regeringen in dit land zich laten leiden door groene dogma’s en deze maatregel niet meteen steunen”, liet Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) vrijdagochtend weten in een persbericht.

Vlaanderen wil huurders beschermen

Binnen de Vlaamse regering lijkt een akkoord in de maak om de indexatie van huurprijzen te beperken. Veel huurwoningen zijn slecht geïsoleerd en verslinden energie, waardoor huurders tweemaal getroffen worden: de energiefactuur schiet de hoogte in, en door de indexatie klimt ook de huurprijs snel. De Vlaamse regering wil die huurders beschermen, maar zoekt nog naar de juiste manier.

Andere voorstellen om de gezinnen en bedrijven te hulp te schieten zijn nog allesbehalve rond. Cd&v had voorgesteld om een stuk van de energiefactuur over te nemen bij bedrijven in moeilijkheden, maar N-VA vreest dat de begroting dan helemaal ontspoort. Daarnaast is er ook nog discussie over enkele Vlaamse heffingen in de factuur - maar zelfs als die geschrapt worden, levert dat gezinnen slechts 100 euro per jaar op.

Woensdag komen de Vlaamse ministers opnieuw samen voor een extra ministerraad gewijd aan de energiecrisis. De bedoeling is om eind volgende week knopen door te hakken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234