Zaterdag 16/10/2021

Europa bedreigt financiering Oosterweelverbinding

Minister Kathleen Van Brempt (SP.A): 'Het zou inderdaad kunnen dat een deel van de voorziene inkomsten wegvallen'

Antwerpen / Brussel

Eigen berichtgeving

Georges Timmerman

Een nieuwe Europese richtlijn die regelt hoeveel tol de lidstaten mogen vragen aan vrachtwagens die hun wegeninfrastructuur gebruiken, dreigt de financiering van het masterplan mobiliteit Antwerpen in gevaar te brengen. De tolheffing in de geplande Oosterweeltunnel moet ongeveer de helft opleveren van de in totaal 3 miljard euro die de in het masterplan voorziene werken zullen kosten. Maar als Europa zijn zin krijgt, mag de vrachtwagentol voor de Oosterweelverbinding alleen worden berekend op de kosten van die wegverbinding van 1,2 miljard euro en dus niet op de totale kostprijs van het masterplan. Als de Europese richtlijn van toepassing wordt, zouden de inkomsten uit vrachtwagentol bijgevolg meer dan gehalveerd worden. Andere onderdelen van het masterplan, zoals de verlenging van tramlijnen of het aanleggen een fietspadennetwerk of van een groene singel, riskeren onbetaalbaar te worden.

De bestaande berekeningen van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (Bam), het overheidsbedrijf dat instaat voor de realisatie en exploitatie van de Oosterweelverbinding, hanteren een geïndexeerd toltarief van 2 euro voor personenwagens en 13 euro voor vrachtwagens. De Oosterweelverbinding is de kaskoe van het hele project.

Binnen enkele dagen, op donderdag 21 april, wordt de nieuwe richtlijn naar alle waarschijnlijkheid goedgekeurd door de Europese ministerraad. Daarna volgt de bespreking ervan in het Europees parlement. Het kan evenwel nog jaren duren vooraleer de richtlijn van toepassing wordt. "We houden de zaak nauwlettend in het oog, maar we gaan niet alles uitstellen vanwege die richtlijn", stelt Vlaams minister van Mobiliteit Kathleen Van Brempt (SP.A). Volgens de bewindsvrouw "zou de richtlijn een potentieel probleem voor het masterplan kunnen zijn", maar komt het masterplan voorlopig nog niet in gevaar. "In principe zou het kunnen dat een deel van de voorziene inkomsten zou wegvallen." Ongeacht de nieuwe richtlijn zal de Vlaamse regering in de komende weken een beslissing nemen over het definitieve tracé en de toltarieven van het sluitstuk van de Antwerpse ring. De werken aan de Oosterweelverbinding zouden dan volgend jaar kunnen beginnen. "De Vlaamse regering gaat consequent door met de plannen van Bam", aldus de minister. "En een Europese richtlijn werkt bij mijn weten niet retroactief."

Eind vorige week gaf de Vlaamse regering een negatief advies over de richtlijn aan de federale regering. "Het lobbywerk zal moeten gebeuren in het Europees parlement", zegt Van Brempt. "De ervaring met de havenrichtlijn heeft geleerd dat er altijd nog mogelijkheden zijn om bij te sturen. Laten we niet fatalistisch zijn." Over de vraag hoe groot de kans is dat de richtlijn wordt tegengehouden wil de minister zich niet uitspreken.

De grote principes van de richtlijn zijn al jaren bekend. Een tolheffing kan enkel gebaseerd zijn op de investeringen in wegeninfrastructuur en niet op de investeringen in vervoer over het water, via de spoorwegen of openbaar vervoer. "Daardoor worden landen aangespoord om vooral in wegeninfrastructuur te investeren", redeneert Van Brempt, "Op die manier wordt een duurzaam mobiliteitsbeleid afgeremd. Want waarom zou men kiezen voor een tweevaksbaan met daarnaast een spoorlijn als er meer inkomsten te halen zijn uit een drievaksbaan zonder spoorvoorziening?" Met de nieuwe richtlijn zou het ook onmogelijk worden om het tolbedrag te laten variëren op basis van factoren als milieu, congestie, verkeersveiligheid, tijdstip enzovoort. Zo kan een heffing volgens Van Brempt nooit mobiliteitssturend en milieuvriendelijk zijn."

Standpunt, pagina 2

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234