Donderdag 08/12/2022

Euro 2000 valt of staat met IBC

Forto 2000, de joint venture tussen de NOS, RTBF en VRT, moet er voor zorgen dat de programma's van het Europees Kampioenschap voetbal goed en wel naar de naar schatting 7 miljard wereldburgers doorgestuurd worden. Het technische knooppunt van deze gigantische onderneming is het International Broadcast Centre, gevestigd in de Amstelhal van het Amsterdamse congrescentrum RAI. Daar hebben zich dezer dagen ook tientallen omroeporganisaties genesteld om hun verslaggeving rond Euro 2000 te centraliseren en/of ter plekke omkaderende programma's te maken.

Het is voor het eerst in de geschiedenis dat er voor een Europees voetbalkampioenschap een International Broadcast Centre wordt ingericht. Dat gebeurde voorheen alleen voor mega-evenementen als de Olympische Spelen en het Wereldkampioenschap voetbal. Maar intussen is het EK uitgegroeid tot het op twee na grootste sportevenement ter wereld. Sinds 1996 wordt het tornooi gespeeld door zestien landen. Bovendien is de interesse van over de hele wereld veel groter dan vroeger. 143 landen in de vijf continenten zenden Euro 2000 uit. En daar komt nog eens bij dat de meeste omroepen ook steeds meer werk maken van de omkadering van zo'n evenement.

Gezien het belang en de omvang van het gebeuren en de steeds hogere eisen van de omroeporganisaties vond Forto 2000 het raadzaam om een 'centraal ontmoetingspunt' in het leven te roepen. Volgen general manager Ed van Westerloo bleek Amsterdam hiervoor de geschiktste locatie, om de eenvoudige reden dat er alleen al meer dan duizend hotelkamers nodig waren om de vele radio- en televisiemedewerkers onderdak te geven. "En zo'n omvangrijke hotelcapaciteit op korte afstand is nergens anders in België en Nederland voorhanden", maakt Van Westerloo zich sterk.

Hal 7 van de Amsterdamse RAI, ook wel de Amstelhal genoemd naar de gelijknamige rivier, is in een recordtijd van amper twee weken tot IBC omgebouwd. "De RAI is veel te duur om voor een lange periode te huren", bekent projectdirecteur Oega Boonstra van het Nederlands Omroepproductie Bedrijf, dat het IBC heeft ingericht en bemand met liefst 950 medewerkers. Bij de inrichting van zo'n centrum komt heel wat kijken. Vooral de airconditioning baarde de organisatoren veel kopzorgen.

In de hal zijn talrijke tv-studio's ingericht en door de studiolichten wordt de temperatuur fors de hoogte ingejaagd. De temperatuur mag echter niet boven de 27 °C stijgen, anders dreigt de elektronische apparatuur uit te vallen. Bijgevolg moest er een immens airconditioningsysteem gebouwd worden, waarbij 100 kubieke meter lucht per uur in de hal wordt gepompt om de tv-studio's af te koelen. En zelfs dat bleek nog niet genoeg om de nog hetere virtuele tv-studio van de Britse commerciële zender ITV 'op temperatuur' te houden. Forto 2000 kreeg van ITV welgeteld twaalf uur tijd om het probleem op te lossen. En zo geschiedde. Al moest projectdirecteur Boonstra daarvoor zelf de mouwen opstropen.

Behalve hoofdkwartier van Forto 2000 en facilitair bedrijf is het International Broadcast Centre in de eerste plaats een groot 'technisch knooppunt'. Het kloppende hart en het zenuwcentrum is de Master Control Room (MCR) waar alle binnenkomende en uitgaande programmaverbindingen beheerd worden. Alle beelden uit de acht stadions in België en Nederland worden via glasvezelkabels naar Amsterdam gestuurd, voor het geluid worden ISDN-lijnen gebruikt. Voor de digitale verbindingen tekent EC Vision, een joint venture tussen Belgacam en KPN Telecom.

Al die signalen komen samen in de immense Master Control Room, met vele tientallen tv-schermen, computers en rechtstreekse communicatieverbindingen met talloze operatoren voor het geval er iets zou mislopen. De 'bemanning' van de MCR moet niet alleen waken over de kwaliteit en de timing van de beelden en de audio, ze is ook verantwoordelijk voor het doorsturen naar de rest van de wereld. Hiervoor is in de tuin van hal 7 een indrukwekkende 'Satellite Farm' gebouwd.

"Het is een lawine van techniek en dus ben je afhankelijk van de technici", zegt Ed van Westerloo. Intussen is in alle stadions al minstens één wedstrijd gespeeld en is alles zonder al te grote technische problemen verlopen. Alleen de Chinese kijkers zagen plots hun scherm op zwart gaan tijdens de wedstrijd Nederland-Tsjechië. Grote paniek bij de Chinese delegatie in Amsterdam, want in zijn land zaten meer dan 300 miljoen mensen zonder beeld. Het probleem zat echter niet in het IBC van Forto 2000 maar in Cyprus, zeg maar het tussenstation tussen Amsterdam en Peking. "Gelukkig wordt in de MCR ook alles opgenomen en kregen de Chinezen weliswaar in uitgesteld relais de wedstrijd toch nog te zien", stelt IBC-manager André Key.

Behalve administratief centrum en technisch knooppunt van Forto 2000 biedt het IBC de omroepen ook allerlei faciliteiten aan: van eenvoudige kantoorruimte tot en met ingerichte tv-studio's. Zo bestaat de Chinese delegatie uit welgeteld acht mensen. Zij huren in het IBC een piepkleine ruimte van hoop en al 18 vierkante meter, van waaruit zij bij manier van spreken 1 miljard potentiële kijkers bedienen. De Duitsers daarentegen hebben meer dan vijfhonderd man naar Amsterdam gestuurd om circa 19 miljoen mensen te plezieren. Het mag de voetbalgekke Duitsers blijkbaar een aardige duit kosten, want in de Amstelhal van de RAI hebben de publieke omroepen ARD en ZDF een heus televisiedorp gebouwd met tv-studio's, regiekamers, redactielokalen, technisch centrum enz. Daarmee nemen de Duitsers zeker een derde van de totale oppervlakte in beslag en steken zij zelfs de Britse omroepen BBC en ITV de loef af. De Duitse omroepen berichten dan ook de hele dag, vanaf halfzes 's morgens tot 's nachts over het Europees Kampioenschap.

Télé Monte Carlo (TMC) bewijst dan weer waarin een kleine zender groot kan zijn. De maatschappelijke zetel mag dan wel in Monaco staan, toch opereert deze omroep vanuit Rome. Sport is de specialiteit van deze zender en stuurde dan ook honderd man naar Euro 2000, ook al moet hij dan de koek verdelen met de Italiaanse publieke omroep RAI. En zij leven naar eigen zeggen in zeer goede verstandhouding samen. "De RAI is een publieke omroep en mag niet alle andere programma's afvoeren omwille van het voetbal", zo verklaart een TMC-producer de samenwerking. Behalve de wedstrijden brengt TMC dagelijks drie programma's over Euro 2000. Leo Bonte

'Alleen' 300 miljoen Chinezen zaten even zonder beeld

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234