Maandag 21/06/2021

EUREKA

Mijn dochter wil een tatoeage. Ik twijfel, want ik heb gehoord dat tatoeages het risico op huidkanker

verhogen.

Naarmate meer en meer mensen hun lichaam tatoeëren, rijst de vraag of er een verborgen risico bestaat (afgezien van het risico dat ze er een paar jaar later spijt van krijgen). Veel inkten bevatten metalen. In blauw zit bijvoorbeeld kobalt en aluminium, rood kan kwiksulfide bevatten. Omdat tatoeages bovendien de huid kunnen kwetsen, werd er vermoed dat ze huidkanker zouden kunnen veroorzaken. Studies in de recente jaren hebben enkele gevallen van huidkanker in tatoeages gedocumenteerd.

Maar Dr. Ariel Ostad, assistent-klinisch professor dermatologie bij het N.Y.U. Langone Medical Center in Manhattan, zegt dat die gevallen niet betekenen dat de tatoeage de kanker veroorzaakt heeft. De inkt is waarschijnlijk onschadelijk, omdat hij beperkt blijft tot cellen in de huid die macrofagen heten en die als taak hebben vreemd materiaal te absorberen. Het is waarschijnlijker dat de tatoeage op een bestaande moedervlek was aangebracht, zodat latere veranderingen van de moedervlek moeilijk zichtbaar waren. Men kent verscheidene casestudy's van melanomen die niet ontdekt werden omdat ze in door tatoeages verborgen moedervlekken ontstonden. Dr. Ostad zegt dat mensen hem vaak vragen of tatoeages kanker kunnen veroorzaken en dat het antwoord ondubbelzinnig nee is. "Niets wijst erop dat tatoeages huidkanker verwekken. Maar de mensen zouden moeten weten dat ze altijd een randje gezonde huid rond een bestaande moedervlek moeten laten."

Wordt een e-reader zwaarder als er duizenden boeken op staan?

In principe is het antwoord ja, zegt John D. Kubiatowicz, professor computerwetenschappen aan de Universiteit van California, Berkeley.

"Maar het verschil is heel klein, in de orde van een atogram."

Een atogram is 10-18 gram. "Die hoeveelheid is in de praktijk niet te meten, want zelfs de gevoeligste weegschalen zijn maar tot op 10-9 gram nauwkeurig. Het is bovendien slechts ongeveer een honderdste van een miljoenste meer dan de geschatte variatie die door het laden en ontladen van de batterij van het toestel wordt veroorzaakt. En Kindle, bijvoorbeeld, gebruikt flashgeheugen met speciale transistors, één per opgeslagen bit, die door een elektron vast te houden het verschil maken tussen een digitale 1 en een 0.

"De wijziging van de opgeslagen gegevens doet het totale aantal elektronen niet veranderen", zegt Dr. Kubiatowicz, "maar gevangen elektronen hebben meer energie dan vrije. Je zou het verschil voorzichtig op 10-15 joule per bit kunnen schatten. Zoals we uit de vergelijking E=mc² weten, is die energie het equivalent van massa en heeft ze dus een gewicht. In de veronderstelling dat alle bits in een lege Kindle van 4 gigabyte een lage energiestatus hebben, terwijl in een volle Kindle de helft een hoge energiestatus heeft, krijgen we een energieverschil van 1,7 maal 10-5 joule, rekent Dr. Kubiatowicz uit. Stop dat in Einsteins vergelijking en we hebben een ruwe schatting van 10-18 gram.

Waarom wordt mijn stem lager als ik verkouden ben?

Een verkoudheid doet verscheidene delen van de bovenste luchtwegen zwellen, inclusief de stembanden, zegt Michael G. Stewart, hoofdarts van de afdeling KNO van het New York-Presbyterian Hospital. De stembanden zijn dunne membranen die bovenaan op een piepkleine oppervlakte tussen twee weefsellagen trillen "zodat elke kleine zwelling van de stemband of het onderliggende weefsel de stem lager of heser maakt door de frequentie van de trilling te vertragen".

Technisch is er dan sprake van een laryngitis of strottenhoofdontsteking met zwelling van de stembanden, wat niet betekent dat de stem altijd verloren gaat. "In ernstigere gevallen, als de zwelling groot genoeg is, kunnen de stembanden niet meer trillen en kan de patiënt alleen nog fluisteren. Dat is de manier waarop laryngitis in de film en op de televisie wordt voorgesteld. Fluisteren maakt de zwelling nog erger en is dus geen goed idee als u laryngitis hebt, zegt de dokter. Te veel hoesten doet de stembanden tegen elkaar slaan, wat weer een zwelling veroorzaakt en verklaart waarom we hees worden als we veel hoesten.

Laryngitis kan ook worden veroorzaakt door een ontsteking van de larynx (het eigenlijke strottenhoofd) zelf, zonder andere infecties van de bovenste luchtwegen. De boosdoener is meestal een virus maar kan ook een bacterie zijn.

Droomt iedereen in kleur? En wat zien blinden als ze dromen?

Volgens onderzoek dromen sommige mensen in zwart-wit, zeker als ze voor het tijdperk van de kleurentelevisie opgegroeid zijn. Die vaststelling roept een andere vraag op: kunnen mensen die overdag geen beelden zien dat wel doen wanneer ze 's nachts hun ogen sluiten?

Voor mensen met een normaal zicht is dromen een heel visuele ervaring. De droomtoestand gaat meestal gepaard met levendige scènes en beelden, die grotendeels gebaseerd zijn op onze belevenissen en (al dan niet bewuste) problemen in het wakende leven. Geluidsprikkels spelen een kleine rol en andere zintuigen, zoals de smaak en de reukzin, ontbreken vrijwel volledig.

Maar studies onder leiding van een psycholoog van de Universiteit van Hartford leren ons dat bij blinden het omgekeerde waar lijkt te zijn, afhankelijk van het moment in hun leven waarop ze hun zicht verloren hebben. Mensen die blind geboren zijn zeggen dat ze in hun dromen geen levendige beelden zien, maar dat hun smaakzin, tastzin en reukzin scherper worden. Ze melden ook een hoog percentage dromen over perikelen in verband met reizen en vervoer - misschien een afspiegeling van een van hun grootste angsten in het wakende leven: veilig hun weg vinden. Individuele ervaringen verschillen, maar volgens onderzoekers dromen mensen die voor de leeftijd van vijf jaar blind geworden zijn zelden in beelden. Maar wie op latere leeftijd het gezichtsvermogen verliest, blijft in zijn dromen zien, ook al nemen de frequentie en de helderheid van de beelden na verloop van tijd af.

Verbrand ik meer vet als ik train op een nuchtere maag?

Trainen terwijl u honger hebt, kan dom lijken, maar veel atleten en fitnessbeoefenaars gaan met een lege maag trainen,omdat ze denken dat ze dan meer vet zullen verbranden. Het idee, dat in de afgelopen jaren in veel populaire fitnessboeken wordt verdedigd, is dat oefenen met een nuchtere maag het lichaam dwingt om brandstof uit zijn vetreserves te putten in plaats van uit de koolhydraten die na een maaltijd of een snack snel beschikbaar zijn. Dat lijkt best logisch, maar volgens onderzoek werkt het zo niet: nuchter trainen is niet beter en kan zelfs contraproductief zijn.

Dit jaar is in Strength and Conditioning Journal een rapport verschenen dat jaren van onderzoek over dit thema onder de loep neemt. Het besluit dat het lichaam altijd ongeveer evenveel vet verbruikt en dat wel of niet eten daar niets aan verandert. Maar het zegt ook dat oefenen met een lege maag tot verlies van spierweefsel kan leiden en dat de intensiteit en de totale hoeveelheid verbrande calorieën lager zullen zijn.

Een van de studies die in het rapport worden besproken, onderzocht fietsers die de ene keer met een volle en de andere keer met een lege maag trainden. Als ze niets hadden gegeten, was ongeveer 10 procent van de calorieën die ze verbrandden afkomstig van eiwitten, waaronder spiermassa. In een andere studie, die in 2002 gepubliceerd werd, ontdekten de wetenschappers nog een voordeel van een hapje voor het trainen: gezonde vrouwen die voor hun training 45 gram koolhydraten verbruikten, bleken de rest van de dag minder te eten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234