Zondag 24/10/2021

Europese Unie

EU wil onderhandelingen over toetreding Turkije niet afbreken

Turks minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu‏.  Beeld EPA
Turks minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu‏.Beeld EPA

Een formeel einde aan de onderhandelingen over de toetreding van Turkije tot de EU is ook na het grondwettelijk referendum en de scheldtirades van president Erdogan niet in zicht. Dat bleek vandaag in Malta, waar de EU-ministers van Buitenlandse Zaken bijeenkwamen. Zij bogen zich over de relatie met het kandidaat-lid, dat zich steeds meer afkeert van de waarden waar Europa voor staat.

Bij een informeel beraad van de buitenlandministers op Malta hield enkel de Oostenrijker Sebastian Kurz vandaag een openlijk pleidooi voor het stoppen van de onderhandelingen. De andere lidstaten vinden dat zo'n beslissing meer kwaad dan goed zou doen.

De Duitse minister Sigmar Gabriël was het duidelijkst: stopzetting zou volgens hem een volstrekt verkeerd signaal zijn en Turkije "richting Rusland duwen". Het zou niets in Turkije veranderen en de mensen daar niet helpen, aldus Gabriël. Hij pleitte er, gesteund door meerdere collega's, wel voor om de relatie anders vorm te geven.

Tal van ministers zeiden het belangrijk te vinden dat de Europese Commissie gaat analyseren of Turkije nog wel kan voldoen aan de toetredingscriteria als president Erdogan meer macht krijgt, waar de bevolking onlangs in een referendum mee instemde. Ook EU-buitenlandchef Federica Mogherini benadrukte dat.

Strategische partner

Het is duidelijk dat er "ernstige zorgen" zijn over de democratie en mensenrechten in Turkije, aldus Nederlands minister Bert Koenders. "Maar het is een belangrijke strategische partner, daarover bestaat geen twijfel", doelde hij op onder meer Syrië en terrorismebestrijding.

Oostenrijk bleef dus de enige lidstaat die er definitief de stekker uit wil trekken. Kurz vindt dat Turkije zichzelf onmogelijk heeft gemaakt als kandidaat-lidstaat. "Het referendum was weer een signaal in de richting van de Europese Unie dat Turkije zich steeds verder verwijdert van Europa en onze fundamentele waarden", zei de Oostenrijkse minister. Een alternatief voor een toetreding is een nabuurschapsakkoord, zo meent Kurz.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu‏, die ook mocht aanschuiven, sprak van een "uitgebreide uitwisseling van standpunten".

"Bladzijde omslaan"

Het was de eerste keer sinds het grondwettelijk referendum van 16 april dat de Europese buitenlandministers de relaties met Turkije onder de loep namen.

Turkije onderhandelt sinds 2005 over toetreding, maar de gesprekken liepen nooit echt van een leien dakje en zijn de facto stilgelegd sinds de mislukte coup van vorige zomer en de harde repressie die erop volgde. Een herinvoering van de doodstraf, zoals Erdogan al opperde, zou echter definitief een einde maken aan de Europese aspiraties van Turkije.

Erdogan zelf nodigde de Europeanen vandaag dan weer uit om de relaties te verbeteren, na de naziverwijten die hij naar het hoofd slingerde van Europese politici die meetings van Turkse ministers op hun grondgebied verboden. "Jullie hebben de campagne van 'neen' gesteund en jullie hebben verloren. Nu moeten jullie de bladzijde omslaan en proberen de relaties met Turkije te ontwikkelen", zo verklaarde hij in Istanboel. "Ondanks de campagne die jullie gevoerd hebben, blijft onze deur open."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234