Zondag 13/10/2019

Europese Unie

EU-top in Sibiu: Tusk wil snel besluit over Europese banencarrousel

Europees president Donald Tusk. Beeld EPA

De Europese top in Sibiu heeft nog eens alle hete hangijzers binnen de EU blootgelegd. Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, zet daarnaast de regeringsleiders onder druk om snel te beslissen wie de vijf vrijkomende Europese topbanen invult.

“Ik ga niet drie maanden wachten op een consensus”, zei Tusk na afloop van overleg met zijn EU-collega’s in Sibiu. Zelfs het lentezonnetje in het Roemeense stadje kon het gevoel van onzekerheid niet wegnemen. In 2014 kostte de verdeling van de topbanen drie maanden en drie EU-toppen. Diplomaten noemen het streven van Tusk – om het dit keer met twee toppen binnen één maand te doen – “heel ambitieus”.

Direct na de Europese verkiezingen (23-26 mei) start een van de meest complexe politieke operaties dit jaar in Brussel: het zoeken naar nieuwe voorzitters voor de Europese Commissie (opvolger Jean-Claude Juncker), het Europees Parlement (opvolger Antonio Tajani) en de Europese Centrale Bank (opvolger Mario Draghi), en van een nieuwe EU-buitenlandchef (opvolger Federica Mogherini) en een nieuwe EU-president (opvolger Tusk). 

Politiek steekspel

De leiders maken zich op voor een politiek steekspel waarbij de verhouding tussen Oost en West, Noord en Zuid, grote en kleine landen, man en vrouw, politieke kleur én competentie allemaal een rol spelen. Tusk stuurt aan op een “snelle en soepele” benoeming voor alle topbanen. Hij vreest dat anders de rest van het werk – het opstellen van de Europese agenda voor de komende vijf jaar – stilvalt. 

Tusk kondigde alvast een extra EU-top op 28 mei aan, twee dagen na de verkiezingen. Daar moeten de leiders de procedure voor de topbenoemingen vaststellen.

Wat de toekomst van de Europese Unie betreft: de EU-leiders willen daarover een boodschap van eenheid afgeven. Maar de aanhoudende brexit-perikelen, de opkomst van het populisme en de rivaliteit met grote mogendheden spelen Europa parten. Sibiu heeft wel een eerste indicatie gegeven van hoe moeilijk het wordt om de bestaande meningsverschillen te overbruggen – het wordt zeker niet eenvoudig.

Er heerst verdeeldheid op veel terreinen: de migratie, de versterking van de eurozone, de rechtsstaat, de democratische waarden, het klimaat en de economie. De onderliggende vraag bij al die kwesties is: meer of minder integratie.

De leiders van de 27 EU-landen – de Britse premier May was er in Sibiu niet bij – hebben op de informele top een eerste aanzet gegeven tot het opstellen van een strategische agenda voor de periode 2019-2024. In juni willen ze de discussie afronden. Iedereen is het eens over wat de doelen moeten zijn. De klimaatverandering moet aangepakt. Tegelijk moet de rol van de rechtsstaat in sommige landen beschermd worden, en moet er een goed model gevonden worden voor economische groei.

Over hoe dat precies gerealiseerd wordt, daarover zijn gisteren nog geen besluiten genomen. Eerst moet de kiezer over twee weken spreken bij de verkiezingen voor een nieuw Europees Parlement. Als men voorafgaand al een programma voor de toekomst zou presenteren, zou dat de nationalistische en populistische partijen in de kaart spelen die menen dat de EU ondemocratisch is.

EU-president Donald Tusk op de top in het Roemeense Sibiu. Beeld AFP

Klimaatneutraal in 2050

“Over vijftien dagen”, sprak de Franse president Macron, “zullen ongeveer 400 miljoen Europeanen kiezen tussen een project om Europa verder op te bouwen, of om het af te breken, door terug te plooien op het nationalisme.”

Frankrijk heeft samen met acht andere landen, waaronder België, voorgesteld om Europa klimaatneutraal te maken tegen 2050. De uitstoot van broeikasgassen moet tegen dan naar nul. Hoe dat moet gebeuren, wie dat gaat financieren, daar zal nog over gebakkeleid worden.

“Qua meningsverschillen is er nog niets veranderd”, zei Tusk. “Maar wat nieuw is, is deze verse energie.” Tusk wees daarmee op de jongerenprotesten, die klimaatmaatregelen eisen. “Er is geen toekomst voor politici die daar niet gevoelig voor zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234