Woensdag 12/08/2020

Europese Raad

EU-president Donald Tusk wacht vuurdoop

Donald Tusk.Beeld EPA

De nieuwe EU-president, de Pool Donald Tusk die sinds 1 december onze landgenoot Herman Van Rompuy opvolgde, maakt vandaag zijn debuut aan het hoofd van de Europese Raad. Op de agenda van de achtentwintig staats- en regeringsleiders staat de oprichting van het Europese Investeringsfonds, waar ook België van hoopt te profiteren, en de crisis in Oekraïne.

Donald Tusk wil zijn intrede niet missen. De Raad moet een andere vergaderstijl krijgen. In tegenstelling tot Van Rompuy wil de Pool kortere bijeenkomsten. De beleidsbesluiten moeten ook politieker en minder technocratisch worden. Toch zijn diplomaten lang niet zeker of Tusk vandaag in dat opzet zal slagen.

Vanaf vier uur deze namiddag verwachten zij meteen een vurig debat over harde cijfers, het 'Europees Fonds voor Strategische Investeringen' dat de Commissie Juncker volgend jaar tot leven wil wekken. Een hefboomfonds van 21 miljard euro - 11 van de Commissie en 5 van de Europese Investeringsbank (EIB) - moet volgens de Commissie volstaan als garantie om 315 miljard euro investeringen van overheden en private sector te genereren voor grootschalige projecten die tot 2017 groei en banen stimuleren.

Verdeelsleutels

Bij de lidstaten wil iedereen een deel van de koek maar of iedereen mee kan betalen is een ander paar mouwen. "Nu al zijn er meer dan 2000 projecten ingediend, voor een totale waarde van 1300 miljard euro - veel meer dan er ooit financiering zal zijn. Het zal er dus op aankomen om een goede selectie door te voeren", zegt een diplomatieke EU-bron. "De bedoeling is dat de Raad vandaag beslist hoe de keuze gemaakt zal worden, wellicht door de oprichting van een groep onafhankelijke experten in de schoot van de EIB om zoveel mogelijk te vermijden dat geografische verdeelsleutels of politieke voorkeuren meespelen."

Toch zal over de verdeelsleutels vandaag het hardst worden gebikkeld. De sterke lidstaten zijn terughoudend om te investeren in het fonds zonder garantie op 'return on investment'. Zwakkere Oost- en Centraal-Europese lidstaten zijn bezorgd dat zij wegens hun beperkte financieringsruimte weinig terugkrijgen.

Stabiliteitspact

De spreekwoordelijke olifant in de kamer is het Stabiliteitspact die landen oplegt hun begrotingstekort te beperken tot 3 procent. Sommige lidstaten en regio's hopen de toekomstige EU-investeringsprojecten buiten hun begroting te houden maar de Commissie weigert dat.

Voor Vlaanderen is het bijvoorbeeld een flinke streep door de rekening dat de Antwerpse Oosterweelverbinding in de begroting moet worden ingeschreven, ook als ze steun krijgt van het Fonds. "Het probleem is dat Eurostat oplegt dat publiek-private samenwerkingen geboekt worden als overheidsuitgaven terwijl dat eigenlijk investeringen zijn," zegt de diplomatieke EU-bron. "De redenering is dat ook het private geld wordt ingeboekt omdat het gedekt wordt met een garantie van de overheid." Nog gelijkaardige projecten op de Belgische wenslijst zijn het Brusselse voorstedelijk railnetwerk en steun om regionale ziekenhuizen te moderniseren - een initiatief waar Juncker woensdag nog naar verwees in het Europees Parlement als voorbeeld van een Commissie-prioriteit.

Spanje wil vandaag ook belastingsontwijking als thema op de agenda plaatsen, maar het is nog niet zeker of iedereen het daarmee eens is. Tijdens het diner vanavond komt ook de crisis in Oekraïne aan bod. Er worden geen nieuwe sancties besproken, wel overlegd over een politieke strategie nu de Russische leider Poetin ondanks de vrije val van de Roebel nog altijd van geen wijken wil weten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234