Zondag 13/06/2021

InterviewCharles Michel

EU-president Charles Michel aan vooravond sociale top: ‘Belangrijk omdat het onze ambitie bevestigt’

Charles Michel: 'Bij veel onderwerpen zien we dat de lidstaten vroeg of laat stappen in dezelfde richting zetten.' Beeld EPA
Charles Michel: 'Bij veel onderwerpen zien we dat de lidstaten vroeg of laat stappen in dezelfde richting zetten.'Beeld EPA

Op een sociale top in Porto praten de Europese regeringsleiders vrijdag en zaterdag over het menselijk gezicht van Europa. In het verleden vaak verweten dat het het neoliberalisme diende en slechts geïnteresseerd was in geld, markt en concurrentie.

Net als de Amerikaanse president Biden is de EU echter nadrukkelijk op zoek naar een sociaal gezicht (zie kader). Hoewel de economie nog altijd belangrijk is, wil de Unie vergroenen en haar burgers beter beschermen tegen de grillen van de markt. Maar leiden alle warme woorden ook tot concrete acties? Sociaal beleid is een bevoegdheid van de lidstaten waarover Europa weinig te zeggen heeft. Toch is de sociale top een belangrijk moment, zegt EU-president Charles Michel in een interview met zes Europese kranten. “Omdat we onze sociale ambitie zullen bevestigen voor de periode na het herstel van corona.”

Onder meer bondskanselier Merkel zal de top niet fysiek bijwonen. Laat dat niet zien dat belangrijke lidstaten deze sociale top niet zo belangrijk vinden?

“Dat is niet mijn interpretatie. Vanwege Covid-19 heb je verschillende situaties en verschillende gevoeligheden in de verschillende lidstaten. Daarom is er een videoverbinding met de leiders die niet fysiek aanwezig zijn in Porto.”

De lidstaten willen zich niet binden aan sociale doelstellingen. Vorig jaar bleek het onmogelijk een bindend Europees minimumloon in te voeren. Blijft het niet bij prachtige verklaringen?

“Soms is het beter om niet te beginnen met een juridisch bindende aanpak, zodat alle lidstaten de tijd kunnen nemen om vooruitgang te boeken. Bij veel onderwerpen zien we dat de lidstaten vroeg of laat stappen in dezelfde richting zetten.

“Een interessant voorbeeld: drie jaar geleden waren tijdens de top in Sibiu slechts zeven of acht lidstaten voor klimaatneutraliteit in 2050. Alle andere waren sceptisch en huiverig. Een paar maanden later waren we erin geslaagd om alle 27 lidstaten ervan te overtuigen dat klimaatneutraliteit een gemeenschappelijk doel moet zijn en nieuw economisch paradigma voor onze EU.”

Er komt een ‘sociaal scorebord’ waarop de prestaties van de lidstaten op sociaal gebied worden bijgehouden. Zal daar een disciplinerende werking van uitgaan?

“Als we hetzelfde kompas hebben, als we dezelfde ambitie hebben, dan kunnen we een beoordeling maken, jaar na jaar. Hier werd vooruitgang geboekt, hier niet genoeg, hier moeten we beter ons best doen.”

Is de Europese Unie niet te langzaam? Dit weekend praten de regeringsleiders over een ‘Europese Pijler van Sociale Rechten’ die al in 2017 in Gothenburg werd opgesteld.

“In zijn herstelstrategie na corona is Europa niet te langzaam. Binnen een paar maanden hebben we fundamentele beslissingen genomen over een begroting en een herstelfonds van 1,8 biljoen euro. Nu moeten we uitvoeren wat we hebben afgesproken.”

Is dat genoeg? De Amerikaanse president Biden pompt 5 biljoen in de economie.

“Als je die bedragen wilt vergelijken, moet je alles in ogenschouw nemen. In Europa hebben we een veel sterkere sociale zekerheid dan in de Verenigde Staten. Bovendien hebben we, naast het Europese plan, ook nog de nationale herstelplannen.”

Bent u niet bang dat ‘Sofagate’ deze top zal overschaduwen?

“Daarover is alles al gezegd. Ik werk dagelijks perfect samen met de voorzitter van de Europese Commissie.”

De Europese Pijler voor Sociale Rechten

De Europese regeringsleiders praten vrijdag en zaterdag op een sociale top in Porto over de ‘Europese Pijler voor Sociale Rechten’. In dit document, in 2017 aangenomen door de regeringsleiders, worden 20 principes geformuleerd waarop elke Europeaan recht heeft, zoals bescherming tegen armoede, een fatsoenlijke levensstandaard, gelijk loon voor mannen en vrouwen bij gelijke arbeid.

In maart 2021 formuleerde de Europese Commssie een ‘actieplan’ om de principes in praktijk te brengen. Zo moet het aantal volwassenen Europeanen dat aan het werk is toenemen van 73 procent in 2019 naar 78 procent in 2030. Ook moet het aantal arme Europeanen, 92 miljoen in 2019, in 2030 met 15 miljoen mensen zijn teruggebracht. Daarnaast moet 60 procent van de volwassenen – tegenover 37 procent in 2016 – een vorm van bijscholing volgen, teneinde weerbaarder te zijn op een arbeidsmarkt die snel kan veranderen.

Deze doelstellingen zijn niet bindend voor de lidstaten. Sociaal beleid is een bevoegdheid van de lidstaten waarover de Europese Unie weinig te zeggen. De EU hoopt echter dat van deze doelstellingen een disciplinerende werking zal uitgaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234