Donderdag 23/01/2020

EU-top

EU-leiders zetten in op "compromisloze strijd tegen terrorisme"

Bondskanselier Merkel en president Hollande tijdens de EU-top. Beeld PHOTO_NEWS

De leiders van de EU-lidstaten gaan inzetten op "een compromisloze strijd tegen het terrorisme". De leiders zijn overeengekomen dat er "stelselmatige en gecoördineerde grenscontroles" moeten komen, om zicht te krijgen op in- en uitgaand personenverkeer. Het is de eerste keer dat alle EU-staatshoofden samenkomen sinds de aanslagen in Parijs op 13 november. 

De leiders willen verschillende maatregelen nemen. Het voorstel van de Europese Commissie dat de illegale verkoop van wapens tegengaat wordt momenteel bekeken door de staatshoofden. Ook is overeengekomen dat de EU-staten snel maatregelen gaan nemen die het moeilijker moeten maken voor gewelddadige extremisten om hun aanslagen te financieren. Er wordt overwogen om het bevriezen van banktegoeden van verdachten eenvoudiger te maken.

De door Cameron voorgestelde hervormingen waren het andere belangrijke vergaderpunt op de EU-top. EU-president Tusk vertrouwt erop dat Groot-Brittannië lid blijft van de Europese Unie. De Britse premier Cameron toonde zich gisterennacht bereid tot een compromis over minder vergaande hervormingen van de EU dan hij eerder had geëist.

Geen illusies

"Ik maak me geen illusies". Zo antwoordde Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker vandaag bij aanvang van de tweede dag van de Europese top in Brussel op de vraag of 2016 een beter jaar wordt voor Europa dan 2015.

De diepe verdeeldheid over de Griekse schuldencrisis en de massale vluchtelingenstromen brachten dit jaar de twee meest tastbare symbolen van de Europese integratie aan het wankelen: de euro en Schengen. Europees Parlementsvoorzitter Martin Schulz had het al over een "annus horribilis" voor Europa. Volgend jaar komt daar dan ook nog eens de dreiging van het Britse referendum en een exit uit de Europese Unie bij.

Commissievoorzitter Juncker verwacht niet meteen dat de onenigheid over de opvang van vluchtelingen snel zal verdwijnen. "Ik ben niet overmatig optimistisch dat ons dat zal lukken", zei hij over de slaagkansen voor de spreiding van 160.000 asielzoekers. Tot dusver zijn amper 230 asielzoekers vanuit Griekenland en Italië overgebracht naar andere landen.

Een kleine opsteker: gisterenavond raakten de Griekse regering en grensbewakingsbureau Frontex het eens over een uitbreiding van de Europese missie aan de Griekse kustgrens. Poseidon Rapid Intervention gaat op 28 december van start en moet meer klemtoon leggen op veiligheidscontroles. Er komen op termijn 376 tolken en experts in onder meer vingerafdrukken en vervalste documenten bij om de Grieken te helpen bij de registratie en identificatie van inkomende vluchtelingen.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker Beeld PHOTO_NEWS

Delicate momenten

Na afloop van de top keek ook premier Charles Michel even vooruit naar 2016 en blikte hij terug op het voorbije jaar. Zelfs al "hebben we moeilijke momenten voor ons liggen in 2016", zijn crisissen "gelegenheden om beter te doen, om het Europees project sneller vooruit te doen gaan", zei hij.

"Ik ben van nature optimistischer" dan Jean-Claude Juncker, aldus Michel. Hij erkent wel dat het enkele maanden geduurd heeft voor de omvang van de vluchtelingencrisis doordrong en er ter zake beslissingen genomen werden.

"Maar in enkele weken en maanden is er veel gerealiseerd", vindt Michel. "Het is nog niet voldoende om al zichtbare resultaten te hebben en de inzet van de eerste drie, vier maanden van 2016 zal zijn om te kijken of de gevolgen van onze beslissingen navolging krijgen op het terrein."

Michel waarschuwt dat 2016 nog zijn "delicate momenten" zal hebben. "De economische toestand blijft ons eraan herinneren dat we jobs moeten blijven creëren en onze bankenunie moeten beschermen." België zal alvast "zo goed mogelijk zijn werk doen, door de nodige inspanningen te doen op wetgevend, regelgevend, humanitair en financieel vlak" in tal van dossiers, vooral wat betreft de strijd tegen de financiering van terroristische activiteiten en de wapenhandel, aldus de premier. "Maar we zullen sterker zijn als we het als Belgen niet alleen doen, maar samen met onze Europese partners."

Premier Charles Michel Beeld GETTY

Nord Stream II

Verder verzette Europees president Donald Tusk zich na afloop van de top tegen de geplande aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream II van Rusland naar Duitsland. Die staat haaks op de Europese ambitie om de afhankelijkheid van Russisch gas te verminderen, stelt hij.

Tusk hamerde erop dat alle Europese leiders het eens waren dat infrastructuurprojecten moeten overeenstemmen met de Europese wetgeving en doelstellingen. In dat kader is het verminderen van de afhankelijkheid van buitenlandse energieleveranciers en het diversifiëren van aanvoerroutes een belangrijk speerpunt.

Nord Stream II "zou onze afhankelijkheid van één leverancier verhogen en tachtig procent van de Russische gasimport op één route concentreren", stelde Tusk. Tusk wees er ook op dat Nord Stream II het Russische gasbedrijf Gazprom in Duitsland een dominante marktpositie van 60 procent zou opleveren.

"Volgens mij versterkt Nord Stream onze diversificatie niet, en vermindert het evenmin onze afhankelijkheid", maakte Tusk duidelijk. De Pool beklemtoonde wel dat er geen politieke beslissing zal geveld worden. Het is aan de Europese Commissie om haar technisch en juridisch onderzoek af te ronden en te oordelen of het project strookt met "onze conclusies van vandaag".

Met Nord Stream II willen Gazprom en West-Europese energiegiganten de bestaande gasaanvoer vanuit Rusland via de Baltische Zee naar Duitsland aanzienlijk opkrikken. Het dossier heeft ook geopolitieke implicaties. Het zou de rol van Oekraïne als transitland naar Europa een zware klap kunnen toebrengen.

Mede daarom wilden Oost-Europese leiders het dossier op de top bespreken, ondanks verzet uit Duitsland. Bondskanselier Angela Merkel beklemtoonde na afloop dat Nord Stream II een privéproject is. "Ik heb duidelijk gemaakt dat dit een economisch project is, met private investeerders." Volgens haar zal Oekraïne hoedanook een rol als transitland blijven behouden.

Europees president Donald Tusk Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234