Woensdag 16/10/2019

Dieselgate

EU-landen akkoord met strengere keuringseisen voor nieuwe auto's om gesjoemel tegen te gaan

Een dieselauto wordt onderworpen aan een reeks tests. Beeld EPA

Bijna twee jaar nadat dieselgate losbarstte, gaan de EU-landen akkoord met strengere keuringseisen voor nieuwe auto's. De Europese Commissie krijgt het recht de vergunning op te schorten van nationale keuringsinstanties en boetes op te leggen aan autofabrikanten tot 30.000 euro per wagen.

De aangescherpte keuringseisen moeten een eind maken aan schandalen als met de sjoemelsoftware van Volkswagen, de manipulatie van de uitstoottests waardoor miljoenen VW-diesels veel meer stikstofoxide uitstoten dan wettelijk is toegestaan. 

"Het gaat om de volksgezondheid en het herstel van vertrouwen in de auto-industrie", zei EU-voorzitter Malta nadat de Europese ministers van Economische Zaken vandaag hun zegen gaven aan de voorstellen. Duitsland, vestigingsplaats van de grootste Europese autoproducenten, stemde niet tegen maar liet wel zijn "zorgen" vastleggen in de notulen van het overleg.

Het Europees Parlement zal de komende maanden de nieuwe regels nog proberen aan te scherpen voor het zijn goedkeuring geeft. Dat akkoord wordt tegen eind dit jaar verwacht.

De nieuwe keuringsregels gelden voor automodellen die straks op de markt komen, niet voor de auto's die nu al op de Europese wegen rijden. Er komen eisen die de onafhankelijkheid van de keurders moeten garanderen. Zo worden de keuringsstations straks gefinancierd uit een algemene heffing voor de auto-industrie en niet langer via directe betalingen van de autoproducenten. 

Verder komt er toezicht op de kwaliteit van het keuringsinstanties. Als die niet voldoen aan de nieuwe regels kan de Commissie hun vergunning opschorten. Controle is van belang omdat een wagen die door één nationale keurder is toegelaten, in alle EU-landen verkocht mag worden.

Verplichte inspecties

Lidstaten worden verplicht inspecties uit te voeren nadat een autotype is toegelaten. Het minimum is 1 op de 50.000 nieuw geregistreerde wagens. EU-diplomaten stellen dat deze eis zwaarder had gekund. "Maar lidstaten mogen altijd meer testen", aldus één van hen. Ook de Commissie kan tests laten uitvoeren door haar eigen onderzoekscentrum.

De lidstaten verwierpen het plan van de Commissie om de geldigheid van de goedkeuring tot vijf jaar te beperken. Volgens de ministers leidt dit tot extra administratieve lasten, terwijl auto's er niet veiliger of schoner door worden. Diplomaten benadrukken dat automodellen na vijf jaar toch al vaak veranderen. De lidstaten blokkeerden ook dat de Commissie de regels opstelt voor de financiering van autokeurders. De ministers vinden dat een zaak voor EU-landen zelf, zo lang de betalingen maar via een heffing voor industrie lopen.

Van Brempt: "Tweede Dieselgate voorkomen"

In het parlement reageert Kathleen van Brempt (sp.a) gematigd op de beslissingen die de Europese ministers genomen hebben. Ze is tevreden dat niet enkel de lidstaten wagens zullen goedkeuren en markttoezicht uitvoeren, maar dat de controle ook op Europees niveau zal gebeuren. "Daarmee zijn de lidstaten ingegaan op de voorstellen van het Europees Parlement om in de toekomst een tweede Dieselgate te voorkomen", zegt ze.

Tegelijk is Van Brempt ontgoocheld dat de strengere controle op verschillende punten is afgezwakt. Het parlement stelde voor om 20 procent van de op de markt gebrachte modellen te laten testen, maar dat aantal werd door de Raad afgezwakt en niet alle wagens zullen getest worden op dezelfde technische vereisten. 

"Zo zal het aantal wagens dat getest wordt op milieuvereisten héél wat lager liggen dan wat het parlement had voorgesteld", zegt Van Brempt, die de parlementaire onderzoekscommissie naar Dieselgate leidde. Een lichtpuntje is volgens haar wel dat Duitsland gehinderd werd in zijn poging een blokkeringsminderheid op de been te brengen om de Europese controles en de administratieve boetes van tafel te vegen. Ze vindt ook dat België offensiever de belangen van de consument had kunnen verdedigen, in plaats van om meer flexibiliteit te vragen bij de controles.

Onenigheid in Berlijn

Consumenten- en milieuorganisaties reageerden maandag teleurgesteld. Zij vinden dat de lidstaten het Commissievoorstel te veel verwaterd hebben en roepen het parlement op een ambitieuzer plan af te dwingen.

Duitsland heeft zich volgens betrokkenen nauwelijks geroerd in het debat. Onenigheid in Berlijn zelf - vier ministeries wilden het voortouw nemen - zorgde ervoor dat Duitsland pas laat met zijn standpunt kwam. Toen lag het compromis al op tafel wat Berlijn - achtervolgd door het dieselschandaal - niet meer van tafel durfde te vegen.

Vorig jaar besloot de EU al de uitstoottest realistischer te maken. De komende jaren kunnen auto's daardoor minder stikstofoxide uitstoten. De nieuwe praktijktest en de strengere keuringseisen voor nieuwe wagens, zijn volgens de Commissie belangrijke wapens tegen gesjoemel door autofabrikanten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234